Giữa trùng điệp núi rừng ở tỉnh Quảng Ngãi, có một câu chuyện lặng lẽ mà hào hùng vẫn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đó là câu chuyện đồng bào H're ở vùng căn cứ cách mạng Ba Tơ đồng loạt đổi từ họ Đinh sang họ Phạm, họ của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng để thể hiện một lòng theo Đảng, theo Bác Hồ, theo Bác Đồng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Trong giai đoạn 1968-1969, để thể hiện một lòng theo Đảng, theo Bác Hồ, Bác Đồng, người H're đồng loạt đổi từ họ Đinh 'cha sinh mẹ đẻ' sang họ Phạm (họ của Thủ tướng Phạm Văn Đồng).
Giữa đại ngàn Quảng Ngãi, khi mặt trời đứng bóng và tiếng chiêng ba ngân lên, cả bản làng người Hrê như bừng tỉnh trong nhịp điệu đoàn kết. Không chỉ là âm thanh của lễ hội, chiêng ba hôm nay đang trở thành biểu tượng hồi sinh văn hóa – nơi truyền thống gặp gỡ khát vọng phát triển, và bản sắc được gìn giữ bằng chính niềm tự hào của thế hệ trẻ.
Khi Tết Nguyên đán chạm ngõ núi rừng Quảng Ngãi, thôn Làng Teng (xã Ba Động) rộn ràng với nhịp khung dệt quen thuộc. Từ sớm tinh mơ, trong những nếp nhà sàn, tiếng dệt thổ cẩm của phụ nữ Hrê đều đặn vang lên, bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống qua từng sợi chỉ.
Thời điểm cuối năm cũng là lúc những người thợ dệt ở Thu Xà và Làng Teng bước vào mùa làm ăn nhộn nhịp nhất trong năm, vừa mưu sinh, vừa gìn giữ những giá trị văn hóa đã bền bỉ theo họ qua bao thế hệ.
Khu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thôn Làng Teng (Quảng Ngãi) được đầu tư hơn 10,5 tỷ đồng. Sau vài năm sử dụng, công trình này đã xuống cấp nghiêm trọng, ít hoạt động cộng đồng và vắng khách tham quan. Trước thực trạng này, địa phương buộc phải tháo dỡ một số hạng mục của công trình.
Hàng chục hộ dân đồng bào Hrê ở tổ Đèo Lâm, thôn Làng Teng, xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi được sơ tán tránh nguy cơ sạt lở núi an toàn với những bữa cơm tình người, sự sẻ chia, trách nhiệm của chính quyền địa phương với bà con.
VHO – Trước nguy cơ sạt lở, đá lăn từ khu vực Núi Gò Ui chính quyền xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi đã di dời 83 hộ với 263 nhân khẩu đến nơi an toàn.
Trước tình hình mưa lớn, sạt lở đất diễn biến phức tạp, các địa phương ở Quảng Ngãi đã chủ động di dời dân vùng nguy cơ và huy động lực lượng, phương tiện khắc phục, đảm bảo giao thông an toàn.
Từ những vùng đất từng chịu nhiều thiếu thốn, hôm nay khắp các bản làng miền núi Quảng Ngãi đang dần đổi thay nhờ cách làm hay và bền vững.
Trong nhiệm vụ phát triển văn hóa, vai trò của người trẻ được coi là nguồn lực lâu dài. Với sự nhạy bén, sáng tạo các sản phẩm văn hóa dựa trên 'nguồn vốn' sẵn có từ truyền thống đặc sắc của dân tộc, tuổi trẻ, nhất là lực lượng thanh niên DTTS ở Quảng Ngãi đã tiên phong quảng bá văn hóa, giữ gìn nét đẹp của đồng bào.
Hàng chục hộ dân tổ Đèo Lâm, thôn Làng Teng, xã Ba Động (Quảng Ngãi) đang phải đối mặt với nỗi lo thường trực khi nhiều khối đá nằm chênh vênh trên núi Gò Ui có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào, nhất là trong mùa mưa bão.
Một khối đá lớn có chiều rộng trên 5m, cao khoảng 8m, nặng hàng chục tấn chênh vênh trên đỉnh núi Gò Ui, tổ Đèo Lâm (thôn Làng Teng, xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi) đang có nguy cơ đổ sập, đe dọa nhà dân sống bên dưới chân núi.
Qua kiểm tra thực tế tại núi Gò Ui tổ Đèo Lâm, thôn Làng Teng, xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng chức năng phát hiện một khối đá lớn có nguy cơ ngã, đổ, đe dọa trực tiếp đến khu dân cư phía dưới.
Nhiều khối đá lớn nhỏ chênh vênh trên núi Gò Ui, lớn nhất có chiều rộng khoảng 5m cao hơn 8m, có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào. Ngay bên dưới là khu dân cư của hàng chục hộ dân tổ Đèo Lâm.
Qua kiểm tra thực tế tại núi Gò Ui, tổ Đèo Lâm, thôn Làng Teng, xã Ba Động (Quảng Ngãi) có khối đá nguy cơ ngã, đổ đe dọa trực tiếp đến người dân bên dưới, nhất là khi địa phương đang vào cao điểm mùa mưa.
Sau 7 năm được xây dựng đưa vào sử dụng dự án Khu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thôn Làng Teng ở xã Ba Động (Quảng Ngãi), một số hạng mục xuống cấp nghiêm trọng. Thế nhưng, chính quyền địa phương và người dân đang băn khoăn có tháo dỡ hay không?.
VHO – Sau khi Văn Hóa có bài phản ánh 'Người dân ở Gò Rạch và Kà La mòn mỏi chờ cấp điện', chính quyền xã Ba Động (Quảng Ngãi) đã tháo gỡ những vướng mắc trong công tác bồi thường liên quan đến dự án cấp điện sinh hoạt cho người dân xóm Gò Rạch. Hiện hệ thống điện đã chính thức được đóng, đưa vào sử dụng cấp điện cho người dân.
Mặc dù đã có dự án điện được đầu tư nhưng hàng chục hộ dân tổ Gò Rạch và Kà La, thôn Làng Teng, xã Ba Động (Quảng Ngãi) tự dựng trụ tre, gỗ tạm bợ để kéo điện về từng hộ gia đình. Cột dựng tạm, dây điện nhỏ, công suất thấp không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn nguy hiểm, nhất là vào mùa mưa bão.
Hơn 30 hộ dân ở tổ Gò Rạch và Kà La (xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi) đang sống trong cảnh điện yếu, chập chờn, ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt gia đình.
Dự án cấp điện đã được triển khai từ lâu, thế nhưng đến nay, hơn 30 hộ dân ở tổ Gò Rạch và Kà La (thuộc thôn Làng Teng, xã Ba Thành cũ, nay là xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi) vẫn phải sống trong cảnh điện chập chờn, 'có cũng như không'.
VHO – Dù đã hoàn thành gần 4 năm, công trình cấp điện sinh hoạt nông thôn cho tổ Gò Rạch và Kà La, thôn Làng Teng, xã Ba Động (Quảng Ngãi) vẫn chưa thể đóng điện, đưa vào sử dụng. Trong khi hàng chục hộ dân nơi đây phải sử dụng hệ thống điện không đảm bảo chất lượng từ nhiều năm nay.
Đoạn đường từ trụ điện chính vào nhà các hộ dân tổ Gò Rạch chỉ khoảng 1.200m nhưng có đến hàng chục dây điện được bà con kéo tạm bợ bằng cây tre, cây gỗ qua các rừng keo.
Từ nền văn hóa phong phú, đậm đà sắc màu các dân tộc, đã mở ra 'cánh cửa' lớn đối với tỉnh Quảng Ngãi mới trong khai thác và phát huy giá trị, phục vụ phát triển nền công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là cần gìn giữ và phát huy giá trị các di sản trở thành tài sản, tức là trở thành sinh kế bền vững, mang lại thu nhập cho đồng bào.
VHO – Trong căn phòng nhỏ nhắn, được trưng bày rất gọn gàng là nơi làm việc của cô gái Hrê Phạm Thị Y Hòa, thôn Làng Teng, xã Ba Thành, huyện Ba Tơ (Quảng Ngãi). Hiện có 2 sản phẩm cà vạt và túi xách được chế tác từ nguyên liệu vải thổ cẩm đã được chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao do Y Hòa là chủ thể.
Từ xưa, người Hrê ở Ba Tơ (Quảng Ngãi) đã biết dệt thổ cẩm làm trang phục và đồ dùng sinh hoạt. Hiện nay, chỉ còn thôn Làng Teng (xã Ba Thành, huyện Ba Tơ) giữ được nghề này, với số lượng người dân trong thôn biết dệt thổ cẩm còn chưa đến 100 người.
Đam mê, đổi mới và không ngừng học hỏi - đó là cách thế hệ kế thừa đang nỗ lực để 'giữ lửa' ở các làng nghề truyền thống. Với những cách riêng của mỗi người, họ đã giúp nhiều làng nghề tưởng chừng lụi tàn nay hồi sinh, thậm chí còn vươn ra thế giới.
Sáng 25/12, UBND tỉnh Quảng Ngãi họp Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP có tiềm năng đạt 4, 5 sao năm 2024. Đặc sản tỏi Lý Sơn là một trong 2 sản phẩm được đề xuất nâng hạng OCOP 5 sao.
Là người con đại ngàn Ba Tơ (Quảng Ngãi), chị Phạm Thị Y Hòa (33 tuổi), dân tộc Hrê ở thôn Làng Teng, xã Ba Thành luôn khát khao nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc mình mãi mãi trường tồn, phát triển và vươn ra thế giới.