Triều Lê Trung hưng, còn gọi là triều Lê - Trịnh (1533-1789) là vương triều tạo lập được chế độ khuyến học bằng tinh thần rất phong phú và đa dạng.
NSGN - Trong dòng chảy lịch sử Phật giáo Việt Nam thế kỷ XVIII, giai đoạn Lê Trung Hưng chứng kiến một sự phục hưng mạnh mẽ của các dòng Thiền, đặc biệt là sự lan tỏa của tông Tào Động từ Trung Hoa vào Đại Việt.
Núi Non Nước (phường Hoa Lư) là một tàng thư thiên nhiên, nơi lưu giữ hệ thống văn bia Ma nhai với 43 bản văn khắc hiện còn trên vách núi. Ma nhai trên núi Non Nước là những văn bia Ma nhai duy nhất, có số lượng lớn, hiện còn tồn tại trên các vách đá từ khi khởi dựng đến nay, chưa bao giờ thay đổi, chỉnh sửa hay làm mới về hình thức cũng như nội dung. Đây là một loại hình tư liệu nghiên cứu lịch sử - văn hóa, nghệ thuật quan trọng cần được bảo vệ, lưu giữ làm di sản tư liệu quý giá của nhân loại.
Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai ban hành văn bản về việc rà soát, hệ thống hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu tư liệu Hán - Nôm trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập.
Với việc thông qua Nghị quyết quy định mức chi cho công tác thăm dò, khai quật khảo cổ, HĐND tỉnh Quảng Ngãi đã tạo thêm hành lang pháp lí quan trọng nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, bảo tồn di sản văn hóa trên địa bàn.
Bà là tấm gương về sự kết hợp giữa Vương quyền và Đạo hạnh. Di sản của bà không chỉ là các công trình vật thể mà còn là giá trị tinh thần về sự liêm chính và lòng từ bi vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay.
Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức động thổ Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ, khởi công 1.000 căn nhà nghĩa tình cho hộ nghèo và nhận sự hỗ trợ an sinh xã hội từ TP Đồng Nai.
Chính nhờ những giá trị thẩm mỹ đặc sắc này mà tấm bia được đánh giá là 'một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc đá' tiêu biểu của Việt Nam.
Trải qua nhiều thế kỷ, bia đá chùa Nghĩa Xá (Viên Quang tự), xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình, không chỉ là hiện vật quý hiếm mang dấu ấn mỹ thuật Phật giáo thời Lý mà còn lưu giữ những giá trị đặc sắc về văn học, lịch sử và tư tưởng Phật giáo. Với chiều sâu nội dung và nghệ thuật độc đáo, bảo vật quốc gia này góp phần quan trọng trong nghiên cứu văn hóa, văn học thời Lý - Trần và dòng chảy lịch sử dân tộc. Đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc trong đời sống đương đại.
Cục Di sản văn hóa, Bộ VH-TT và DL và UBND tỉnh Nghệ An vừa phối hợp tổ chức Lễ công bố Quyết định và trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với bia Ma Nhai, di sản lịch sử đặc biệt có niên đại từ thời Trần, gắn với hành trình giữ gìn biên cương Đại Việt cách đây gần 7 thế kỷ.
Không chỉ là di sản quý báu của Nghệ An, tấm bia còn là chứng tích lịch sử độc đáo của quốc gia, phản ánh truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.
Giữa núi rừng miền Tây xứ Nghệ, bia Ma Nhai, tấm văn bia khắc trên vách đá có niên đại gần 700 năm từ thời Trần chính thức được công nhận là Bảo vật quốc gia. Sự kiện không chỉ khẳng định giá trị đặc biệt của di sản lịch sử quý hiếm mà còn mở ra cơ hội mới trong hành trình bảo tồn, phát huy văn hóa và phát triển du lịch tại xã Con Cuông.
Ban quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn (TP Đà Nẵng) cho biết, các chuyên gia thuộc Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) vừa có chuyến tham quan và làm việc tại Khu đền tháp Mỹ Sơn (xã Thu Bồn) nhằm trao đổi, thống nhất các nội dung hợp tác trong công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Chăm tại khu di sản Mỹ Sơn.
Bia ma nhai khắc chữ trên núi ở xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An suốt 700 năm qua được Thủ tướng Chính phủ công nhân là bảo vật quốc gia.
Tối 22/5 tại sân lễ hội đền Khe Sặt, xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ công bố quyết định và trao bằng công nhận Bảo vật quốc gia Bia Ma Nhai kỷ công bia văn 1335 thời Trần.
Chuyên gia Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) của Pháp sẽ hỗ trợ dịch thuật hệ thống văn bia Chăm tại Thánh địa Mỹ Sơn, phục vụ xây dựng hồ sơ đề cử Di sản Tư liệu thế giới.
Viện Viễn Đông Bác Cổ (Pháp) sẽ hỗ trợ dịch thuật hệ thống văn bia Chăm tại Mỹ Sơn, hướng tới xây dựng hồ sơ đề cử văn khắc, văn bia Chăm trở thành Di sản Tư liệu Thế giới.
Ngày 5/5/2026, tôi được nhà thơ, nhà nghiên cứu Nghiêm Thị Hằng đi xe máy đến tận nhà tặng cuốn 'Ảo mờ lăng mộ Hồ Xuân Hương' dày 346 trang, khổ 14,5 x 20,5 cm, do Nhà xuất bản Tri thức cấp phép xuất bản ngày 21/4/2026. Dù công việc khá bận rộn, tôi vẫn dành mỗi ngày ít nhất nửa giờ để đọc và sau hơn hai tuần đã đọc xong tác phẩm.
Ngày 19/5, các chuyên gia thuộc Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO, Pháp) đến tham quan và làm việc tại Khu đền tháp Mỹ Sơn (xã Thu Bồn) nhằm trao đổi các chương trình hợp tác, bảo tồn khu di sản này.
Giữa nhịp sống sôi động của vùng đất Thổ Tang - một trong những trung tâm giao thương sầm uất của tỉnh Phú Thọ, vẫn có một không gian tĩnh lặng, nơi những nghiên mực, bút lông và những tâm hồn hoài cổ đang miệt mài học chữ Nôm.
Bảo vật Quốc gia 12 bia 'Kim bảng lưu phương' tại Văn Miếu Bắc Ninh là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.
UBND tỉnh Ninh Bình vừa cho biết kế hoạch tổ chức tọa đàm quốc tế với chủ đề 'Hành trình đến di sản tư liệu UNESCO - Ma nhai núi Non Nước'.
Triều Mạc (1527-1592) là một trong những vương triều có nhiều đóng góp vào sự phát triển của nền văn hóa dân tộc. Trong hoạt động khuyến học, vương triều Mạc đã tạo ra những thành tựu lớn, góp phần làm phong phú cho hoạt động khuyến học của người Việt Nam.
Tấm bia đá hơn 100 năm tuổi khắc chữ Hán Nôm bên hồ Ba Bể (Thái Nguyên) lưu giữ nhiều ghi chép quý về danh thắng nổi tiếng giữa núi rừng, thu hút sự quan tâm của du khách yêu văn hóa - lịch sử.
Thác bản văn bia chùa Phổ Quang còn lưu giữ đã góp phần phục dựng diện mạo lịch sử - văn hóa của làng Thanh Châu xưa (nay thuộc phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng). Từ tư liệu này, chùa Phổ Quang tuy không còn dấu tích kiến trúc nhưng ký ức lịch sử hiện lên như một minh chứng sinh động cho đời sống tín ngưỡng và quá trình khai phá, phát triển của cư dân địa phương qua nhiều thế kỷ.
Tại danh thắng hồ Ba Bể, có những cổ vật chưa được nhiều người biết đến. Đó là tấm bia cổ được khắc bằng chữ Hán Nôm, cách nay 102 năm.
Ngày 9-5, Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng phối hợp cùng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia 'Kỉ niệm 45 năm Phật giáo Hải Phòng phát triển đồng hành cùng dân tộc 1981-2026'.
Đất Vạn Hà xưa, nay là xã Thiệu Hóa thuộc vùng đất giàu truyền thống hiếu học và khoa bảng. Trải qua bao thế hệ, nơi đây đã sinh ra những danh nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho đất nước. Trong đó có Tiến sĩ Nguyễn Quang Minh - vị 'đại khoa' tiêu biểu, người đã góp phần làm rạng danh truyền thống hiếu học của vùng đất này.
Những viên gạch đỏ nhuốm màu thời gian ở Thánh địa Mỹ Sơn là chứng nhân thầm lặng của nhiều nghi lễ huyền bí từng diễn ra ở vùng đất thiêng liêng này.
Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức cuộc thi thiết kế trang phục khoa cử 2026 với chủ đề 'Khoa cử - Di sản - Đương đại: Cảm hứng từ di sản trong sáng tạo thiết kế'.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức cuộc thi thiết kế trang phục khoa cử 2026 cảm hứng từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
LUI VỀ ĐẤT TRẠI
Với gần 3.000 chữ 'Vạn' chạm khắc trên đá, chùa Cương Xá ở phường Tân Hưng, thành phố Hải Phòng xác lập kỷ lục là ngôi chùa có hệ thống tường đá khắc chữ Vạn nhiều nhất châu Á.
Văn Miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh đang bảo quản 15 văn bia là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.
Văn Miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh đang bảo quản 15 văn bia là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc.
Chùa Cương Xá (hay còn gọi là Quỳnh Khâu Tự nghĩa là Gò Ngọc) đón nhận kỷ lục về ngôi chùa có hệ thống tường đá khắc chữ Vạn nhiều nhất do Tổ chức Kỷ lục châu Á trao tặng.
Ngày 3/5, chư tôn đức tăng ni, phật tử, du khách thập phương và nhân dân phường Tân Hưng (thành phố Hải Phòng) đã đón nhận kỷ lục 'Chùa Cương Xá là ngôi chùa có hệ thống tường đá khắc chữ Vạn nhiều nhất' do Tổ chức Kỷ lục châu Á trao tặng.
Giữa không gian cổ kính của chùa Keo Hành Thiện, xã Xuân Hồng, tỉnh Ninh Bình, tấm bia đá thời Lê Trung Hưng được công nhận là bảo vật quốc gia vào đầu năm 2026 không chỉ là chứng tích lịch sử quý giá mà còn là nguồn tư liệu sống động về văn hóa, tín ngưỡng và nghệ thuật điêu khắc truyền thống. Việc bảo tồn, phát huy giá trị bảo vật này không chỉ góp phần gìn giữ di sản dân tộc mà còn tạo động lực phát triển du lịch văn hóa địa phương, đưa những giá trị xưa lan tỏa trong đời sống hôm nay.
NSGN - Chùa Phúc Lâm 福林, hay còn gọi là chùa Đồi, tọa lạc tại thôn An Trung, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định (2) . Đây là một chốn Tổ lớn có lịch sử lâu đời, đồng thời cũng là trung tâm đào tạo Tăng tài suốt nhiều năm tại khu vực huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định trước đây.
Nằm soi mình bên dòng sông Đáy hiền hòa, Dục Thúy Sơn hay còn gọi là núi Non Nước (phường Hoa Lư, Ninh Bình) không chỉ là một danh thắng quốc gia mà còn là một 'bảo tàng văn học' với hệ thống văn khắc Hán Nôm ma nhai trên vách đá suốt 700 năm mang ý nghĩa đặc biệt về văn hóa, văn học nghệ thuật, lịch sử.
Theo phong tục truyền thống Trung Quốc, mộ hợp táng thông thường là vợ chồng, việc hai nam giới cùng chung huyệt là cực kỳ hiếm thấy.
Là Thám hoa nổi tiếng triều Lê, Nguyễn Văn Thái bị kéo vào biến cố chuyển giao vương quyền từ nhà Lê sang nhà Mạc - trong vai trò là người thảo chiếu nhường ngôi.
Lễ hội văn hóa dân gian Phố Hiến năm 2026 vừa được tỉnh Hưng Yên long trọng tổ chức khai mạc tối 25/4 (9/3 âm lịch), tại Quảng trường Nguyễn Văn Linh, phường Phố Hiến. Tham dự sự kiện có lãnh đạo tỉnh, các đại biểu, cùng đông đảo người dân và du khách thập phương.
Chùa Am Hoa tọa lạc tại tỉnh Quảng Ninh có kiến trúc khá đặc biệt khi toàn bộ khu thờ tam bảo và nhà tổ đều làm bằng trúc, bên cạnh có cây hoa trứng gà độc đáo, khi nở như đài sen.
Sáng 23/4, nhằm ngày Đinh Mão - ngày 07 tháng 3 năm Bính Ngọ, tại di tích Đền Văn Thánh, Thôn 3, xã Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi, Ban quản lý di tích Đền Văn Thánh tổ chức trang trọng lễ tế Đền Văn Thánh năm 2026.
Chương trình 'Dấu ấn Thư tịch' lan tỏa văn hóa đọc, tôn vinh di sản Hán – Nôm qua triển lãm, giao lưu học thuật và mô hình 'Cây ATM Sách'.
Đền Thánh Nguyễn ở xã Đại Hoàng (tỉnh Ninh Bình) được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia vào năm 1989, bên cạnh sự nổi bật với lối kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, nơi đây còn lưu giữ những báu vật vô giá có tuổi đời cả nghìn năm.
Ẩn mình giữa rừng phong cổ thụ trên sườn núi Phật Tích, chùa Thanh Mai là một trong những di tích tiêu biểu của Thiền phái Trúc Lâm thời Trần. Di tích là một thành phần của quần thể Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới vào tháng 7/2025.
Sáng 17/4, tại xã Xuân Trường, đã diễn ra Lễ khai mạc Lễ hội truyền thống Chùa Viên Quang (Nghĩa Xá) năm 2026, đồng thời đón nhận Bằng công nhận Bảo vật Quốc gia đối với 'Bia đá chùa Nghĩa Xá'.