Thời khắc đất trời bắt đầu vòng quay mới, sắc xuân rực rỡ, vui tươi rộn rã khắp bản làng, hơi ấm rạo rực, len lỏi từng căn bếp nhỏ, sưởi ấm lòng người, cũng là lúc bản vùng cao đón Tết.
Cuốn sách giới thiệu về cách thức, kỹ thuật dệt, thêu, nhuộm, in, đính cườm; ý nghĩa hoa văn, nguồn gốc của 55 bộ trang phục của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Chợ phiên là nét chấm phá độc đáo riêng có ở vùng cao. Vào dịp cuối năm, các phiên chợ càng trở nên thu hút hơn, bởi không khí và sản phẩm bà con mang xuống chợ.
Xã Lê Lợi (huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu) có trên 98% đồng bào Thái sinh sống ở 5 bản. Địa bàn cư trú nơi ngã ba sông gồm: sông Đà, sông Nậm Na và suối Nậm Lay, cuộc sống của người dân gắn liền với sông nước khiến nhiều nét văn hóa dần hình thành và mang đặc trưng riêng. Trong đó phải kể đến nếp nhà sàn truyền thống; trang phục áo cóm; điệu múa quạt, múa xòe; làn điệu dân ca, dân vũ và ẩm thực độc đáo... được truyền qua nhiều thế hệ. Với sự phát triển và giao thoa văn hóa vùng miền, nhiều nét văn hóa đặc trưng của đồng bào đang có nguy cơ mai một, khiến cấp ủy, chính quyền xã, những người nặng lòng với văn hóa dân tộc trăn trở.
Xã Lê Lợi (huyện Nậm Nhùn) có trên 98% đồng bào Thái sinh sống ở 5 bản. Địa bàn cư trú nơi ngã ba sông gồm: sông Đà, sông Nậm Na và suối Nậm Lay, cuộc sống của người dân gắn liền với sông nước khiến nhiều nét văn hóa dần hình thành và mang đặc trưng riêng. Trong đó phải kể đến nếp nhà sàn truyền thống; trang phục áo cóm; điệu múa quạt, múa xòe; làn điệu dân ca, dân vũ và ẩm thực độc đáo… được truyền qua nhiều thế hệ. Với sự phát triển và giao thoa văn hóa vùng miền, nhiều nét văn hóa đặc trưng của đồng bào đang có nguy cơ mai một, khiến cấp ủy, chính quyền xã, những người nặng lòng với văn hóa dân tộc trăn trở.
Gửi đến độc giả những kiến thức bổ ích, trong số này, GS Nguyễn Lân Dũng tiếp tục giải đáp những thắc mắc về đời sống và sức khỏe con người. Đây cũng là bài cuối cùng trong loạt bài Thắc mắc quanh ta mà GS Nguyễn Lân Dũng dành cho độc giả THV.
Gần 80 tuổi, biết thêu thùa, khâu trang phục dân tộc từ năm lên 10 tuổi và đến nay là người duy nhất trong xã Thiện Kế (Sơn Dương) làm thành thục trang phục dân tộc Sán Dìu là điều chúng tôi ấn tượng về bà Lý Thị Vòng.
Trong các dịp lễ, Tết, chị em dân tộc Dao thanh y thôn 16, xã Tân Long (Yên Sơn) lại rực rỡ trong bộ trang phục truyền thống tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ. Các bà, các chị trong thôn vẫn giữ nghề thêu truyền thống, làm trang phục cho con, cháu gái khi về nhà chồng… Đó là những cách thiết thực mà đồng bào nơi đây đang giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở địa phương.
Màu sắc rực rỡ, những họa tiết thêu tay tinh xảo, phối màu bắt mắt, chất liệu phong phú..., đó là những điểm nổi bật trong trang phục của đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) ở Đồng Nai.
Mũ áo, xiêm y hay còn gọi là khăn chầu, áo ngự mà các thanh đồng sử dụng khi thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu rất đa dạng, phong phú. Bởi lẽ nếu hiểu một cách thông thường, hầu 36 giá đồng thì cần phải có 36 bộ trang phục, kèm theo đó là các phụ kiện như trâm, lược, vòng tay, kiềng cổ, xà tích, đai, nét, mạng, chấn tâm, cờ, đao, kiếm, cung tiễn....
Lạng Sơn là vùng đất sinh sống của nhiều dân tộc với những phong tục tập quán đặc sắc. Khác với dân tộc Tày, Nùng, dân tộc Dao xứ Lạng mang nhiều nét văn hóa độc đáo, riêng có, thể hiện qua trang phục, tín ngưỡng dân gian, phong tục tập quán, dân ca, dân vũ... Đây là nguồn 'tài nguyên' quý giá góp phần phát triển du lịch ở xứ Lạng.
Đồng bào dân tộc Khơ Mú, xã Nong Lay, huyện Thuận Châu hiện có 170 hộ, sinh sống tại 5 bản, tập trung chủ yếu tại bản Phiêng Nong và Bó Mạ. Những phong tục, tập quán, nét văn hóa đặc trưng, tiêu biểu vẫn được lưu giữ và phát huy.
Miền Tây tỉnh Yên Bái vào dịp 13 - 14/7 âm lịch diễn ra lễ tết cổ truyền đặc biệt của người Thái đen, đó là tết Xíp Xí.
Cộng đồng người Dao đỏ ở biên giới xã Đắk Wil, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông có nguồn gốc ở tỉnh Cao Bằng. Gần 30 năm họ sinh sống tại nơi đây, bên cạnh việc tạo lập sự nghiệp, xây dựng cuộc sống mới, người Dao đỏ vẫn giữ được những nét đặc trưng của dân tộc, một lòng hướng về nguồn cội, đó là bộ trang phục truyền thống của phụ nữ Dao đỏ mang những nét riêng trong cách bài trí bố cục và bộ trang sức bằng bạc được đính kèm trên bộ trang phục truyền thống, tạo được nét độc đáo. Trang sức bạc được người phụ nữ Dao đỏ gìn giữ cẩn thận, đặc biệt, trang sức bằng bạc không chỉ là phụ kiện làm đẹp cho phụ nữ, mà nó còn có giá trị rất quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần, tín ngưỡng của người Dao đỏ.
Là hoạt động chính của Liên hoan Gia đình văn hóa tiêu biểu các dân tộc tỉnh Lâm Đồng lần thứ III, tối 25/6, hội thi hát dân ca và trình diễn trang phục truyền thống dân tộc đã diễn ra tại Nhà văn hóa Đạ Tẻh với đa sắc màu văn hóa.
Trong đời sống vật chất và tinh thần của người Dao Tiền, trang sức bạc không chỉ là vật bất ly thân của người phụ nữ để làm đẹp mà nó còn thể hiện nhiều giá trị tín ngưỡng, văn hóa đặc sắc và độc đáo.
Đồng bào dân tộc La Ha có nhiều nét văn hóa dân gian đặc sắc, đa dạng từ các điệu múa, dân ca, các nghi lễ mang bản sắc riêng biệt. Thời gian qua, huyện Mường La đã quan tâm khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của người La Ha, tránh bị mai một.
Những họa tiết, hoa văn, thiết kế trên trang phục áo Pắn là những câu chuyện về thế giới quan, thể hiện những khát vọng cao đẹp của cộng đồng các vùng dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình.
Đồng bào người Thái ở các tỉnh Tây Bắc có kho tàng văn hóa đặc sắc, trong đó có các điệu xòe độc đáo.
Người Kháng ở Lai Châu sinh sống chủ yếu ở xã Thân Thuộc - huyện Tân Uyên và xã Nà Khuy - xã Bản Bo, huyện Tam Đường. Ngày nay, nhiều trẻ em người Kháng lớn lên mà không biết tiếng của dân tộc mình, bởi đa số họ sử dụng ngôn ngữ phổ thông và ngôn ngữ của dân tộc Thái là chính.
Với đồng bào dân tộc Sán Chỉ ở Cao Bằng, trang phục dân tộc không chỉ là nét đặc trưng về tạo hình và phong cách thẩm mỹ, mà bộ trang phục dân tộc giống như chứng minh lịch sử, kể câu chuyện văn hóa trường tồn.
Huyện Thạch Thất hiện có 15 câu lạc bộ (CLB) chiêng, trong đó có 1 CLB ở xã Tiến Xuân, 4 CLB ở xã Yên Trung và 10 CLB ở xã Yên Bình. Nhằm bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc Mường nói chung, văn hóa chiêng Mường nói riêng, huyện Thạch Thất tích cực tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về nghệ thuật đánh chiêng.
Lạng Sơn là mảnh đất nơi địa đầu Tổ quốc gắn liền với truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc với những địa danh lừng lẫy, những danh lam thắng cảnh nổi tiếng và là quê hương của nhiều dân tộc ít người vùng Đông Bắc Việt Nam, trong đó điển hình là dân tộc Tày.
Bản Huổi Ỏi, xã Mường Hung, huyện Sông Mã có 84 hộ, 100% là đồng bào dân tộc Khơ Mú. Những nét đẹp truyền thống lâu đời của dân tộc mình luôn được người dân nơi đây tích cực gìn giữ và phát huy, đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa.
Tôi đi vào làng. Một ngôi làng của người Dao ở phía Tây Cao Bằng. Nếu phía Đông Cao Bằng là thủ phủ của người Tày thì phía Tây là thủ phủ của người Dao. Người Tày ở dưới chân núi, làm nhà sàn, gần sông suối.
Tồn tại gần 4 thế kỷ, làng nghề chạm bạc Đồng Xâm gìn giữ nhiều sản phẩm chạm bạc có độ tinh xảo, tuyệt mỹ được làm nên từ đôi bàn tay điêu luyện của các nghệ nhân làng Đồng Xâm.
Nhằm bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Sán Dìu, các địa phương đã quan tâm lưu truyền và bảo tồn tiếng nói, ngôn ngữ, phong tục tập quán, lễ Cấp sắc, truyền dạy nhau điệu hát Soọng Cô...
Nói đến trang phục dân tộc không thể không nhắc đến vẻ đẹp của áo chàm, trang phục truyền thống của người dân tộc Tày.
Thị xã Nghĩa Lộ, Yên Bái không chỉ được biết đến với cánh đồng Mường Lò là cánh đồng rộng thứ hai vùng Tây Bắc mà còn được biết đến là cái nôi của những điệu xòe cổ cùng với ẩm thực nổi tiếng của đồng bào dân tộc Thái.
Tôi yêu tháng mười hai vùng sơn cước với ánh lửa bập bùng của bếp nhà sàn; mùi hương ngô nếp nướng lan tỏa cả căn nhà rộng thênh thang. Mùi thịt mắm ngầy ngậy được các mẹ các chị làm rất công phu từ cây lá cơm đỏ, gừng, rượu, nếp cái…, Xôi đủ màu bắt mắt làm từ gạo thơm của Khánh Thiện, Lâm Thượng, Mường Lai. Mùa này, vị bùi từ quả cọ béo ăn với xôi thì thật tuyệt vời. Hương của cá suối nướng tẩm ướp gia vị đặc biệt khó quên.
Đó là điều thúc đẩy Á hậu Lương Thị Hoa Đan thực hiện dự án riêng của mình.
Tại thôn Lao Xa (Sủng Là, Đồng Văn, Hà Giang) trên sườn núi đá cao, ngôi nhà của cụ Mua Sè Sính đã trải qua 6 thế hệ chạm bạc cổ, tạo ra những món trang sức không thể thiếu trong nét văn hóa của người Mông.
Trang phục của các cộng đồng người Dao Tiền ở các địa phương khác nhau sẽ có một số điểm khác biệt nhưng đều có chung những đặc trưng cơ bản về kỹ thuật nhuộm chàm, in sáp ong và thêu vải mặt trái.
Trải qua nghìn năm sinh tồn, định cư ở nhiều tỉnh miền núi phía Bắc, cộng đồng người Dao Khâu vẫn từng ngày hoàn thiện cuộc sống với bản sắc văn hóa riêng. Đặc biệt là nét đẹp người con gái trong sự hài hòa với trang phục.
Trong cộng đồng 54 dân tộc anh em, dân tộc này đông thứ hai ở Việt Nam, sau dân tộc Kinh – chiếm khoảng 86%.
Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch đã có Quyết định số 2024 tổ chức Hội thảo 'Bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống của dân tộc Lự tỉnh Lai Châu gắn với phát triển du lịch', do Vụ Văn hóa dân tộc chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức tại huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu. Dự kiến hội thảo sẽ có sự tham gia của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa, dân tộc học và nghệ nhân, già làng, trưởng thôn bản am hiểu bản sắc văn hóa là người dân tộc Lự.
Trang phục là một trong những nét văn hóa dân tộc đặc trưng của phụ nữ Khơ Mú bản Cang Ôn, xã Mường Và, huyện Sốp Cộp, gồm có: Khăn piêu, áo cóm, váy đen, dây lưng, xà cạp, chùm cài đầu, bộ xà tích thắt lưng...
Làng chạm bạc Đồng Xâm là một làng nghề cổ có lịch sử gần 600 năm, nằm ở hữu ngạn sông Đồng Giang thuộc xã Hồng Thái (huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình).
Năm 1967, thời kì cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Giấu bố và mẹ, tôi viết đơn tình nguyện ra mặt trận. Khi có giấy gọi nhập ngũ, cả nhà sững sờ. Tiễn tôi lên đường, cha tôi dặn dò rất kĩ còn mẹ lấy khăn lau nước mắt. Mẹ chỉ lo cô con gái 'ỷ xít' ( bé tí) không chịu đựng được gian khổ.