Cọn nước - hay còn gọi là guồng nước, bánh xe nước - có từ lâu đời, gắn với phương thức canh tác truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số vùng cao.
Nắng nóng kéo dài suốt nhiều ngày khiến những cánh đồng ở vùng cao Thanh Hóa rơi vào cảnh thiếu nước. Nhờ guồng nước tự chế, nhiều nơi vùng cao vẫn đủ nước để sản xuất.