Ngoài tăng dân số tự nhiên, ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng…, tăng dân số cơ học là một trong những nguyên nhân khiến trường lớp quá tải. Trong khi đó, tính gắn kết giữa công tác quy hoạch mạng lưới trường lớp và quy hoạch tổng thể về phát triển đô thị còn rất yếu.
Quy mô dân số tăng nhanh khiến nhiều trường học quá tải, tỷ lệ học sinh trên lớp cao. Thực trạng này khiến các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng phải tìm các giải pháp tình thế đảm bảo chỗ học cho học sinh trong năm học mới.
Điệp khúc được tấu lên hàng năm vào dịp học sinh tựu trường, là chuyện học sinh gia tăng, thiếu trường thiếu lớp ở 2 TP lớn là Hà Nội và TPHCM, nhất là tại TPHCM - nơi mỗi năm có 200.000-250.000 người nhập cư mới.