Là con sông chính, đi qua nhiều quận, huyện và thành phố trực thuộc của TP Hồ Chí Minh, sông Sài Gòn từ xa xưa đến nay trở thành con sông có vai trò rất lớn trong phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của Thành phố. Cùng với mục tiêu gìn giữ, phát huy tiềm năng của đô thị sông nước, chính quyền TP Hồ Chí Minh đang triển khai quy hoạch, các chương trình đánh thức tiềm năng to lớn của tuyến sông này, vừa tạo không gian xanh đô thị, vừa trở thành động lực phát triển mới.
Trên thế giới hiếm có đô thị nào có nhiều đặc trưng sông nước và bề dày lịch sử văn hóa đậm bản sắc sông nước như ở TP Hồ Chí Minh. Thời gian qua, dù chính quyền địa phương đã có những chương trình, kế hoạch để cải thiện môi trường nước, di dời nhà ven kênh rạch, xây dựng đường, kè ven sông, rạch... nhưng về cơ bản TP Hồ Chí Minh chưa phải là đô thị sông nước.
Từ thuở hồng hoang cho đến ngày nay, sông Sài Gòn và hệ thống kênh rạch ở TP Hồ Chí Minh đã trở thành một biểu tượng của sự phát triển, lưu giữ bao ký ức lịch sử, văn hóa, đổi mới của Sài Gòn-Gia Định xưa và TP Hồ Chí Minh ngày nay.
Với đặc thù những dòng sông, kênh tỏa ra trong lòng đô thị, TP Hồ Chí Minh đang hướng đến phát huy, tô đậm, phát triển bản sắc đô thị sông nước mang dấu ấn hiện đại, đậm yếu tố lịch sử, văn hóa.