'Ôi, núi sông tươi đẹp, tiếng anh linh sâu xa. Tương lai rồi sẽ theo dấu vết ấy mà ra (...). Mong tấc đất giang sơn này, mãi mãi xếp vào hàng danh hương'! Đó là lời cảm khái của Đệ nhị giáp Tiến sĩ Nguyễn Thượng Hiền dưới triều Nguyễn, khi nói về mảnh đất trọng địa xứ Thanh.
Người xưa xem thế đất, luận phong thủy để nắm vận mệnh nông - sâu, để hay thịnh - suy, hưng - phế. Xứ Thanh với 'vẻ non sông tốt tươi', 'khí tinh hoa tụ họp', là nơi mà dân tộc Việt Nam - trên hành trình vạn dặm để khẳng định chủ quyền và nền độc lập - luôn tìm được câu trả lời trong những thời khắc trọng đại, những khúc đoạn thăng trầm. Như lối dùng từ so sánh của một học giả nước phương Tây, thì xứ Thanh là 'một thánh đường bảo tồn mọi kỳ vọng của chủng tộc'!