Vừa qua, trong chuyến công tác về xã Thanh Quân, tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi có dịp ghé thăm đền Chín Gian-một thiết chế tín ngưỡng đặc sắc của đồng bào Thái nơi đây. Người giới thiệu với chúng tôi từng không gian, chi tiết kiến trúc, nghi lễ... là đồng chí Hà Văn Khăm, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thanh Quân.
Sinh ra và lớn lên ở vùng đất Mường Khoòng (nay thuộc xã Bá Thước) – một trong những Mường lớn, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa của người Thái xưa của miền Tây Thanh Hóa, Nghệ nhân Ưu tú Hà Nam Ninh gần như dành trọn cuộc đời mình cho việc bảo tồn, nghiên cứu và truyền dạy chữ Thái cổ, một di sản văn hóa đặc sắc đang đứng trước nguy cơ mai một theo thời gian.