Tại tỉnh có một giống vừng cổ với cái tên lạ tai là 'Ngà hoóc' được đồng bào dân tộc thiểu số gìn giữ qua nhiều thế hệ. Hạt nhỏ, tròn mẩy nhưng khi rang lên lại tỏa hương thơm ngậy, mang theo vị béo đậm đà của đất đai, khí hậu và phương thức canh tác tự nhiên. Từ những bữa cơm gia đình, mâm cỗ ngày lễ, Tết đến những món ăn dân dã, Ngà hoóc không chỉ lưu giữ hương vị riêng của núi rừng mà còn chứa đựng câu chuyện về sự gắn bó bền bỉ giữa con người và đất đai Cao Bằng.
Giữa không gian núi rừng, nơi những bản Mường vẫn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống, cơm lam ngũ sắc là món ăn khiến bất cứ ai từng thưởng thức cũng khó quên. Không cầu kỳ, chỉ từ hạt nếp, ống nứa và những loại lá rừng, người Mường đã tạo nên một món ăn mang hương vị của núi, sắc màu của cỏ cây và cả triết lý sống hài hòa với thiên nhiên.