TP.HCM đang đứng trước ngưỡng cửa của một chu kỳ phát triển mới. Nơi hạ tầng không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn tái định hình không gian đô thị và tăng trưởng kinh tế.
Không chỉ là một dự án giao thông trọng điểm, tuyến đường sắt đô thị số 2 (Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) đang được Hà Nội lựa chọn thí điểm cho mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Theo lộ trình quy hoạch, đến năm 2065, tỷ lệ đất xây dựng đô thị tại Hà Nội đạt khoảng 55-60%, trong khi quỹ đất còn lại được bảo vệ để duy trì hành lang xanh, diện tích rừng và không gian sinh thái của Thủ đô.
Việc đẩy nhanh phát triển các dự án theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) đang mở ra một hướng đi mới cho quá trình tái cấu trúc không gian đô thị tại Hà Nội. Không chỉ góp phần giải bài toán giao thông, TOD còn tạo lực đẩy quan trọng, hình thành chu kỳ tăng trưởng mới cho thị trường bất động sản theo hướng bền vững.
Dự án đường sắt cao tốc dài 282,2 km kết nối TP.HCM với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long được đề xuất triển khai theo phương thức PPP, tích hợp mô hình phát triển đô thị TOD.
Từ thực tế các tuyến metro vận hành rời rạc, nhiều chuyên gia cho rằng Hà Nội cần chiến lược phát triển đồng bộ để hình thành mạng lưới giao thông đô thị hiệu quả.
Luật Thủ đô (sửa đổi) vừa được thông qua đã trao cho Hà Nội những công cụ tài chính đô thị mang tính đột phá, trong đó mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) được kỳ vọng trở thành 'đòn bẩy' quan trọng.
Từ dự án tuyến đường sắt đô thị (ĐSĐT) số 2 và những định hướng phát triển không gian ngầm có thể thấy, Hà Nội đang đứng trước một đòi hỏi tất yếu, đó là phải tổ chức lại đô thị theo mô hình TOD, theo cấu trúc đa tầng, đa lớp. Vấn đề đặt ra không chỉ là xây ga, đào ngầm, mà là tạo được cơ chế quy hoạch, khai thác đất đai và quản trị đủ đồng bộ để biến ĐSĐT thành động lực phát triển mới.
Các động thái quy hoạch của Hà Nội và TP.HCM cho thấy hai thành phố này đang từng bước triển khai mô hình 'đô thị 15 phút' tại một số khu vực có metro. Trên thế giới, mô hình này đã được nhiều quốc gia triển khai như hướng đi mới cho phát triển bền vững. Tuy nhiên tại Việt Nam mô hình này có nhiều thách thức.
Trước áp lực gia tăng phương tiện cá nhân và quỹ đất giao thông hạn hẹp tại Hà Nội, các chuyên gia cho rằng, cần thiết tái cấu trúc đô thị theo mô hình TOD, kết hợp giao thông thông minh và cơ chế điều tiết linh hoạt để giảm ùn tắc từ gốc.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa có quyết định giao nhiệm vụ chủ đầu tư và chuẩn bị đầu tư tuyến metro số 3 kết nối Vũng Tàu-Bà Rịa và Phú Mỹ. Dự án này kỳ vọng sẽ phát huy tiềm năng của cảng biển, du lịch và đô thị biển ở khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98/2023/QH15, và Nghị quyết 188/2025/QH15 của Quốc hội, giúp thành phố tái cấu trúc đô thị một cách bền vững thông qua hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn.
TP Hà Nội đưa ra 11 nhóm giải pháp đột phá trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó có phát triển TOD, phương án giãn dân nội đô, tái thiết đô thị, xây dựng sân bay thứ 2...
Thành công của việc vận hành hiệu quả tuyến metro số 1, đã giúp TPHCM không chỉ có thêm một phương tiện giao thông công cộng, mà chính thức bước vào 'ngưỡng cửa lịch sử' để tái cấu trúc đô thị. Trong chiến lược đó, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) được xác định là 'chìa khóa vàng', với hàng loạt yêu cầu về quy hoạch, thể chế và huy động nguồn lực.
Trong định hướng quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đường sắt đô thị không chỉ là hạ tầng giao thông mà còn đóng vai trò kết nối các khu vực, dẫn dắt sự hình thành và mở rộng không gian đô thị.
Tối 31-3, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề 'Đường ray mở lối đô thị' nhằm trao đổi, phân tích những vấn đề đặt ra đối với đường sắt đô thị trong tầm nhìn phát triển mới của Thủ đô.
Các cơ chế đặc thù cho phép TP.HCM được giữ lại 100% nguồn thu từ phát triển TOD để tái đầu tư cho hệ thống đường sắt đô thị và hạ tầng giao thông liên quan.
Ngày 27-3, tại TP Hồ Chí Minh, Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế 'TOD với phát triển đường sắt đô thị'.
Ngày 27-3, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM tổ chức Hội thảo Quốc tế với chủ đề 'TOD với phát triển đường sắt đô thị'.
Ngày 27/3, Trường đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề 'TOD với phát triển đường sắt đô thị'.
Phát triển đường sắt đô thị tại Tp.HCM đang đứng trước cơ hội, tuy nhiên nhiều dự án còn chậm… các chuyên gia nhận định rằng cần phải có cơ chế đột phát, huy động nguồn lực TOD để hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị.
Tích hợp mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) trong quy hoạch tổng thể để tái cấu trúc đô thị, nhất là khai thác hiệu quả giá trị đất đai xung quanh các nhà ga đường sắt đô thị (metro). Nội dung này được chia sẻ tại Hội thảo quốc tế 'TOD với phát triển đường sắt đô thị' do Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh tổ chức sáng 27/3.
Tuyến metro Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo với tổng vốn đầu tư gần 35.680 tỷ đồng đang tập trung thi công khu Depot Xuân Đỉnh. Đây là dự án hạ tầng then chốt, áp dụng mô hình đô thị TOD thí điểm đầu tiên của Thủ đô.
Dự án Khu đô thị Hateco Đông Anh vừa được UBND TP Hà Nội chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, với tên thương mại là The InterCentral. Đây là một trong các dự án đô thị theo mô hình TOD tiêu biểu tại cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô.
Với vốn đầu tư 16 tỷ USD, sân bay Long Thành là cơ hội tạo nguồn lực tài chính lớn. GS. Đặng Hùng Võ nhận định TOD là chìa khóa để thu hồi giá trị đất, tránh thất thoát vào tay đầu cơ.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm dự báo đến năm 2045, thành phố sẽ hình thành mạng lưới TOD dọc theo toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị và các tuyến giao thông công cộng khối lượng lớn.
Ngày 16/3/2026, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định số 1166/QĐ-UBND chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư cho Dự án Khu đô thị mới Hateco Đông Anh (tên thương mại là The InterCentral) của Tập đoàn Hateco tại xã Vĩnh Thanh (huyện Đông Anh cũ) theo mô hình TOD (Transit Oriented Development) - đô thị gắn với hệ thống giao thông công cộng. Quyết định này được cho là phù hợp với định hướng quy hoạch phát triển đô thị dài hạn của Hà Nội trong tầm nhìn 100 năm.
Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm đề xuất xây dựng mạng lưới siêu bể ngầm khổng lồ kết hợp đô thị đa tầng dưới lòng đất, lấy đường sắt đô thị làm trục kết nối chính.
Thành phố Hà Nội định hướng xây dựng 5 trung tâm phát triển không gian ngầm, đảm nhận các chức năng giao thông công cộng, hạ tầng kỹ thuật và các không gian thương mại – dịch vụ.
Hà Nội đang lấy ý kiến về đồ án quy hoạch 100 năm, tập trung chỉnh trang các di tích biểu tượng, phát triển không gian ngầm và mô hình đô thị gắn kết giao thông công cộng.
Theo các chuyên gia, trên thế giới, hệ thống metro không còn được nhìn nhận đơn thuần như một phương tiện giao thông công cộng, mà đã trở thành trụ cột của hệ sinh thái đô thị thông minh.
Khi lãi suất có xu hướng tăng và kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, người mua nhà ngày càng trở nên thận trọng. Thay vì chạy theo những sản phẩm mang tính ngắn hạn, họ sẵn sàng trả mức giá cao hơn cho những dự án có giá trị bền vững, chất lượng sống cao.
Việc phát triển nhà ở sẽ bám sát quy hoạch chung và tổ chức theo 6 phân vùng đô thị gồm khu vực trung tâm, phía Đông, phía Tây, phía Bắc, phía Nam và Đông Nam (Cần Giờ).
Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng kết nối hành lang kinh tế Bắc Bộ gồm các trung tâm sản xuất - công nghiệp, từ cảng biển đến cửa khẩu. Dự án không chỉ gia tăng năng lực vận tải khu vực, mà còn thúc đẩy phát triển không gian đô thị xung quanh.
Theo chuyên gia, nhiều dự án bất động sản hiện nay mới dừng ở mức 'kỳ vọng theo chuẩn TOD', trong khi tiến độ tuyến metro, khả năng kết nối liên vùng và tiện ích đô thị xung quanh chưa rõ ràng. Điều này tạo rủi ro mua trước - hưởng sau, ảnh hưởng đến hiệu quả dòng tiền và thanh khoản.
Không chỉ là sự dịch chuyển về mặt địa lý, sự nổi lên của Tây Hồ Tây phản ánh xu hướng mới trong tư duy quy hoạch.
TP HCM và các tỉnh lân cận phác thảo mạng lưới 1.012 km metro đến năm 2040. Trong đó, 9 tuyến trọng điểm dự kiến được ưu tiên đầu tư 37,15 tỷ USD trước năm 2035.
Những hệ thống giao thông công cộng như metro, đường sắt tốc độ cao… mở cơ hội để phát triển bất động sản theo mô hình TOD. Song để khai thác quỹ đất ăn theo hạ tầng một cách tối ưu, tránh đẩy thị trường vào các cơn sốt đầu cơ là điều không dễ dàng.
Với quy hoạch mở rộng sau sáp nhập, TP HCM đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc hạ tầng giao thông quy mô lớn chưa từng có. Hơn 1.000 km metro được phác thảo sẽ trở thành 'xương sống', mở ra kỳ vọng thay đổi bộ mặt giao thông TP và tạo động lực tăng trưởng cho đô thị lớn nhất cả nước.
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, một trong những giải pháp được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt chiến lược cho sự phát triển không gian đô thị Thủ đô chính là mô hình Transit Oriented Development (TOD) - phát triển đô thị gắn liền với hệ thống giao thông công cộng. TOD không chỉ là một xu hướng kiến trúc – quy hoạch, mà đang trở thành một bản lề chuyển đổi thị trường bất động sản (BĐS) Hà Nội.
TP.Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, từ tuyến metro đầu tiên vận hành thương mại đến các đường vành đai và cao tốc liên vùng. Những công trình này không chỉ giải quyết ùn tắc, nối kết các khu vực, mà còn trở thành đòn bẩy tái cấu trúc tăng trưởng kinh tế xã hội, mở rộng không gian đô thị và tạo cơ hội thu hút đầu tư đa ngành...
Trong bối cảnh mở rộng địa giới hành chính và hướng tới phát triển thành 'siêu đô thị', TP.Hồ Chí Minh đang đứng trước một câu hỏi chiến lược mang tính nền tảng: thành phố sẽ phát triển theo mô hình đô thị nén (compact city) tập trung vào lõi trung tâm, hay theo mô hình đô thị đa cực (polycentric city) - nơi nhiều trung tâm phát triển cùng tương tác với nhau…
Nhằm khai thác tiềm năng của hệ thống giao thông công cộng, trong Dự thảo Ðồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị Biên Hòa, tỉnh Ðồng Nai đến năm 2045, đơn vị tư vấn đã đề xuất quy hoạch các khu vực phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm trở thành động lực quan trọng để mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) chính thức bước ra khỏi những bản vẽ để trở thành thước đo mới cho giá trị bất động sản Hà Nội.
Nếu metro định hình lại thói quen giao thông, TOD (Transit-Oriented Development) lại là xu hướng an cư tất yếu của cư dân tại nhiều thành phố lớn.