Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ngày Quốc khánh 2/9 khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã là một đề tài khó trong sáng tác văn học nghệ thuật. Rất ít tác phẩm mang tính tư liệu như phim tài liệu, hay sáng tác như phim điện ảnh, văn học, âm nhạc về Ngày Độc lập. Đặc biệt với bộ phim tư liệu 75 năm trước vẫn phủ một chút bí ẩn ly kỳ thú vị.
Câu chuyện về cuộc khởi nghĩa giành chính quyền mùa Thu năm 1945, về ngày Lễ Độc lập đã được 'kể' lại một cách trực quan, sinh động bằng các tài liệu, hiện vật tại Trưng bày 'Ngày Độc lập 2-9', đang diễn ra tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
Cách đây 75 năm, ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa - nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Sự kiện trọng đại này đánh dấu mốc son quan trọng trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.
75 năm kể từ mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, khát vọng đưa đất nước bước tới đài vinh quang sánh vai với các cường quốc năm châu đang trở nên mạnh mẽ, thôi thúc hơn bao giờ hết.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Kể từ mốc son lịch sử này, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã vượt qua muôn ngàn khó khăn, gian khổ; giành được những thành quả to lớn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam - châu Á. 75 năm sau Ngày Quốc khánh, đến nay đất nước ta đã có sự phát triển mạnh mẽ, chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày nay.
Cách đây 75 năm, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố với toàn thế giới về sự ra đời Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bản Tuyên ngôn chỉ hơn 1.000 từ nhưng lời lẽ vô cùng đanh thép, khẳng định chủ quyền thiêng liêng của đất nước; quyền độc lập và quyền tự quyết của dân tộc; quyền bình đẳng, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của Nhân dân Việt Nam. Bản Tuyên ngôn Độc lập 2/9 là một bản hùng văn, sáng rực hào khí Việt và đầy ắp tình nghĩa đồng bào!
Thấm thoắt đã hơn bảy thập kỉ trôi qua, kể từ ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: '... Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, sự thật đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy'. Lời tuyên ngôn ấy đến nay vẫn như vang vọng khắp không gian, khắc ghi sâu đậm trong tim mỗi người dân Việt Nam.
'Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy' - dù năm tháng có qua đi, nhưng lời tuyên bố của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn còn vang vọng mãi trên Quảng trường Ba Đình lịch sử. Tiếng hô vang Lời thề Độc lập trong ngày lập nước như lời kêu gọi, cổ vũ hiệu triệu trái tim mọi người con đất Việt đoàn kết một lòng, đứng lên bảo vệ nền độc lập dân tộc.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. 75 năm qua, Quảng trường Ba Đình trở thành nơi chứng kiến nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, dân tộc Việt Nam.
Lịch sử mãi mãi ghi ơn những đóng góp to lớn, vai trò quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự ra đời, tồn tại và phát triển của Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nay là Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Cách đây 75 năm, trong những ngày mùa thu lịch sử, dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại.