Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) (Luật số 72/2025/QH15) quy định nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Hội đồng nhân dân,
Để bảo đảm yêu cầu tiếp tục khẳng định và phát huy vai trò giám sát và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân thông qua Hội đồng nhân dân các cấp, tiếp thu ý kiến của nhân dân, các cơ quan liên quan trực tiếp và các vị đại biểu Quốc hội, Ủy ban đề nghị giữ lại quy định tại khoản 2 Điều 115 của Hiến pháp năm 2013.
Dự thảo nghị quyết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013 giữ lại quy định quyền chất vấn của đại biểu HĐND với chánh án, viện trưởng như hiện hành.
Việc chỉ định chỉ áp dụng từ nay đến khi tiến hành cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; sau đó, việc bầu các chức danh của HĐND và UBND lại thực hiện bình thường.
Dự thảo nghị quyết sửa đổi Hiến pháp đề xuất bỏ quyền chất vấn của đại biểu HĐND đối với Chánh án TAND và Viện trưởng Viện KSND đang nhận được nhiều ý kiến.
Tôi đánh giá rất cao kết quả làm việc của Ủy ban dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 trong việc chuẩn bị hồ sơ dự thảo nghị quyết. Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo, tôi xin có 2 ý kiến góp ý như sau:
Trong quá trình sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013, một trong những yêu cầu cấp thiết đặt ra là chuyển đổi mô hình quản trị nhà nước theo hướng hiện đại, hiệu quả và minh bạch hơn. Từ góc nhìn của cơ quan chuyên môn, ông Cù Thu Anh – Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước (Bộ Tư pháp) – đã chia sẻ với Báo Pháp luật Việt Nam về những đột phá cần thiết trong phân cấp – phân quyền, cơ chế giám sát của HĐND, cũng như trách nhiệm phản biện chính sách từ thực tiễn tổ chức bộ máy nhà nước.
Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 là cần thiết để thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị. Tại hội nghị lấy ý kiến do Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM tổ chức ngày 21-5, một số đại biểu đã đề nghị cần làm rõ hơn một số nội dung trong dự thảo.
Qua nghiên cứu dự thảo Nghị quyết Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh nhất trí cao với sự cần thiết; phạm vi và nội dung cơ bản của dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.
Luật sư Nguyễn Hồng Tuyến (Hội Luật gia TP Hà Nội) cho rằng, chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát hiệu quả nhất vì được thực hiện trực tiếp tại Nghị trường và được đông đảo người dân theo dõi. Do đó, cần giữ nguyên quyền chất vấn của đại biểu HĐND đối với Chánh án Tòa án Nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân theo Hiến pháp năm 2013.
Nhiều đại biểu đề nghị bổ sung quy định đại biểu HĐND chất vấn Chánh án TAND, Viện trưởng Viện KSND và Thủ trưởng cơ quan thi hành án các địa phương.
Chiều nay (16/4), UBND tỉnh Bắc Kạn tổ chức Hội nghị lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.
Đề xuất bỏ quyền chất vấn của HĐND bị nhiều đại biểu Quốc hội phản đối, cho rằng điều này làm suy yếu cơ chế giám sát tư pháp địa phương và đi ngược tinh thần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Theo các đại biểu Quốc hội, việc duy trì quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân là cần thiết để bảo đảm tính công khai, minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động tư pháp.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy nêu ý kiến về đề xuất bỏ quyền chất vấn của đại biểu HĐND đối với Chánh án TAND và Viện trưởng VKSND.
Đại biểu cho rằng không có quyền chất vấn đại biểu Hội đồng nhân dân sẽ khó có thể yêu cầu Chánh án Tòa án nhân dân và Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân ra trước kỳ họp Hội đồng nhân dân để trả lời cụ thể từng vấn đề đối thoại công khai với đại biểu và cử tri...
'Nếu vậy dân bị oan sai sẽ nhờ cậy ai chất vấn để bảo vệ quyền lợi của họ?', đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy đặt câu hỏi.
Theo các đại biểu Quốc hội, việc duy trì quyền chất vấn của đại biểu HĐND với Chánh án TAND, Viện trưởng VKSND là cần thiết để đảm bảo tính công khai, minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động tư pháp.
Ngày 14/5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; Dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Đại biểu Quốc hội đề nghị giữ nguyên quyền chất vấn của Hội đồng nhân dân với Viện trưởng, Chánh án, coi đây là công cụ giám sát thiết yếu, minh bạch.
Theo các đại biểu Quốc hội, việc duy trì quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân là cần thiết để bảo đảm tính công khai, minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động tư pháp.
Đại biểu Quốc hội cho rằng, nếu bỏ quyền chất vấn Chánh án TAND, Viện trưởng VKSND thì sẽ khó thuyết phục đại biểu HĐND cấp tỉnh và cử tri của họ.
Việc chất vấn, trả lời chất vấn tại kỳ họp HĐND là một trong những hình thức giám sát hữu hiệu trong hoạt động của HĐND, nhất là ở cấp tỉnh, qua đó, nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Sáng 14/5, thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 (lần thứ nhất), nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn về việc thu hẹp quyền chất vấn của đại biểu HĐND quy định tại dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 115 Hiến pháp 2013.
Băn khoăn về quy định bỏ quyền chất vấn của đại biểu HĐND đối với Chánh án TAND và Viện trưởng VKSND, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (đoàn Đà Nẵng) đặt vấn đề: Trong trường hợp dân bị oan sai sẽ nhờ cậy ai chất vấn để bảo vệ quyền lợi?
Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh, trong điều kiện hiện nay, chất vấn là cơ chế hiệu quả hiếm hoi để đại biểu HĐND và rộng hơn là cử tri, nhân dân địa phương yêu cầu thông tin trao đổi trực tiếp với Chánh án TAND, Viện trưởng VKSND.
Đại biểu Quốc hội đề nghị Quốc hội xem xét giữ lại quy định về thẩm quyền chất vấn của đại biểu HĐND đối với Chánh án TAND, Viện trưởng VKSND cấp tỉnh và khu vực trong Hiến pháp, hoặc ít nhất để ngỏ một nguyên tắc hiến định về vấn đề này, tạo cơ sở cho luật chuyên ngành quy định cụ thể phù hợp với mô hình tổ chức mới.
Sáng 14-5, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Sáng 14/5, thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 (lần thứ nhất) và dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), một số ĐBQH nêu rõ, việc duy trì quyền chất vấn với Chánh án Tòa án nhân dân và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân là cần thiết để bảo đảm tính công khai, minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động tư pháp.
'Không lẽ tòa án nhân dân, viện kiểm sát nhân dân khu vực sẽ là những cơ quan tư pháp duy nhất ở nước ta nằm ngoài sự giám sát bằng hình thức chất vấn của đại biểu HĐND? Nếu vậy thì dân bị oan sai sẽ nhờ cậy ai chất vấn để bảo vệ quyền lợi của họ?', đại biểu Nguyễn Kim Thúy nêu.
Quốc hội sáng nay thảo luận dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; việc thu hẹp quyền chất vấn của đại biểu HĐND với Chánh án TAND, Viện trưởng VKSND được rất nhiều đại biểu góp ý.
Theo ĐBQH, việc mở rộng đối tượng chất vấn sẽ giúp cho đại biểu dân cử nói riêng và cơ quan nhà nước cấp trên nói chung tăng cường giám sát, kiểm soát tốt việc thực hiện quyền lực nhà nước.
Sáng 14-5, tiếp tục chương trình nghị sự kỳ họp thứ 9, Quốc hội thảo luận tại hội trường Diên Hồng về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (Hiến pháp năm 2013); dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Theo các ĐBQH, việc duy trì quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân với Chánh án TAND, Viện trưởng VKSND là cần thiết để đảm bảo tính công khai, minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động tư pháp.
Đại biểu Quốc hội đề nghị giữ lại quy định về quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đối với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân trong Dự thảo bổ sung, sửa đổi Hiến pháp 2013.
'Không lẽ Tòa án nhân dân (TAND), Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực là những cơ quan tư pháp duy nhất nằm ngoài sự giám sát bằng hình thức chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân. Vậy nếu dân bị oan sai sẽ nhờ cậy ai chất vấn để bảo về quyền lợi của họ'?