Hướng tới Ngày Chuyển đổi số quốc gia (10/10), câu chuyện ở xã Cầu Kè (Vĩnh Long) cho thấy, chuyển đổi số đang được cụ thể hóa từ những việc thiết thực với người dân: hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, giúp người cao tuổi làm quen với ứng dụng số, đồng hành cùng đồng bào Khmer tiếp cận công nghệ. Với Tổ công nghệ số cộng đồng và đoàn viên, thanh niên là lực lượng nòng cốt, công nghệ từng bước đi vào sản xuất, kinh doanh và sinh kế...
Từ những buổi hướng dẫn cài đặt VNeID tại nhà văn hóa thôn, bản đến việc hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại cơ sở, chuyển đổi số ở Quảng Trị đang dần đi vào đời sống bằng những việc làm cụ thể. Tuy nhiên, để người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thực sự làm chủ các tiện ích số, vẫn cần thêm những cách làm linh hoạt, sát nhu cầu và bền bỉ từ cơ sở.
Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân”, Cà Mau đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số từ cơ sở, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và các tiện ích công nghệ trong đời sống.
Phát huy vai trò “cánh tay nối dài” của các Tổ công nghệ số cộng đồng, xã Vĩnh Bình đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trên cả 3 trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Những mô hình thiết thực, cách làm sát dân đã và đang đưa tiện ích công nghệ hiện diện sinh động trong từng nếp sống của người dân nơi đây.
Không chỉ hỗ trợ máy tính và thiết bị công nghệ cho các thôn, bản, phong trào “Tiếp sức chuyển đổi số thôn bản” do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai triển khai còn chú trọng hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ trong đời sống hằng ngày. Từ thực hiện thủ tục hành chính, tra cứu thông tin đến thanh toán điện tử, kỹ năng số đang từng bước trở nên quen thuộc, giúp người dân tiếp cận và thụ hưởng những tiện ích mà chuyển đổi số đem lại.
Từ hướng dẫn những thao tác đầu tiên đến tự thực hiện thủ tục trên môi trường số, xã Điềm He đang từng bước giúp người dân làm quen, hình thành kỹ năng và tự tin sử dụng các dịch vụ số trong công việc, đời sống.
Chuyển đổi số không chỉ là phát triển hạ tầng, nền tảng hay công nghệ, mà còn là khả năng mỗi người dân tiếp cận, sử dụng và làm chủ những công cụ số trong cuộc sống hằng ngày. Ngày hội toàn dân học tập số được tỉnh tổ chức vào ngày 10/10 là một trong những hoạt động cụ thể nhằm đưa việc học, thực hành và sử dụng công nghệ số đến người dân, từng bước hình thành công dân số.
Căng mình vượt hàng chục ki-lô-mét đường rừng đến từng nhà, kiên trì “cầm tay chỉ việc” giúp đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận công nghệ và dịch vụ công trực tuyến, chị Bàn Thị Đào (dân tộc Dao) - Bí thư Đoàn Thanh niên, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai, đang biến chuyển đổi số từ một khái niệm xa lạ thành những kỹ năng thiết thực trong đời sống người dân vùng xa.
Tại Bắc Hà, Đoàn Thanh niên xã triển khai mô hình “1+10” Một đoàn viên - mười công dân số, phát huy lợi thế về công nghệ của tuổi trẻ để hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng hiệu quả các dịch vụ số ngay từ cơ sở.
Việc triển khai “Bình dân học vụ số” là một trong những cách làm của Đà Bắc nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân.
Từ hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt VNeID đến thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt,... xã Nhân Lý chú trọng đưa kỹ năng số đến người dân bằng cách làm cụ thể, thiết thực.
Đi từng nhà, hướng dẫn từng người dân, các Tổ công nghệ số cộng đồng ở xã Trung Khánh Vĩnh (Khánh Hòa) đang đưa kỹ năng số đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ chiếc điện thoại từng chỉ để nghe gọi đến những thao tác trên VNeID, thanh toán bằng mã QR, tra cứu thông tin y tế hay thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, ngày càng nhiều người cao tuổi đang từng bước làm quen với thế giới số. Đằng sau mỗi thao tác tưởng như đơn giản là một hành trình vượt qua tâm lý e ngại, khoảng cách công nghệ và cả nỗi sợ bị bỏ lại phía sau.
Theo thông tin từ UBND xã Lìa, tỉnh Quảng Trị, những năm gần đây, chuyển đổi số từng bước được địa phương đưa vào đời sống, với mục tiêu giúp người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ công. Từ những buổi hướng dẫn trực tiếp tại thôn, bản đến việc cầm tay chỉ từng thao tác trên điện thoại, công nghệ đang dần trở nên gần gũi hơn với người dân nơi đây...
Sau 9 tháng thí điểm mô hình Nhà trường phối hợp hỗ trợ người dân chuyển đổi số, cán bộ, giáo viên Trường Tiểu học R’Lơm (xã Đơn Dương) đã trở thành những “người hướng dẫn số” gần gũi, giúp người dân địa phương tiếp cận VNeID, dịch vụ công trực tuyến và các kỹ năng số thiết thực.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, các thôn xóm vùng cao, vùng biên giới ở tỉnh Lạng Sơn đang từng bước tạo ra những thay đổi lớn trong đời sống, sinh hoạt, phát triển kinh tế-xã hội.
Từ một chiếc điện thoại thông minh, người dân vùng biên Thanh Hóa có thể tiếp cận dịch vụ công, sử dụng VNeID, tra cứu thông tin và gửi tin báo, tố giác tội phạm. Những tiện ích số tưởng như rất quen thuộc với người dân ở đô thị đang được cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh đưa đến với đồng bào các dân tộc nơi biên giới bằng những cách làm cụ thể, kiên trì, phù hợp với điều kiện từng bản làng.
Tại xã miền núi Trung Khánh Vĩnh (tỉnh Khánh Hòa), các Tổ công nghệ số cộng đồng đang kiên trì đưa kỹ năng số đến với đồng bào dân tộc thiểu số.
Với phương châm “lấy người dân làm trung tâm phục vụ”, Công an cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang tích cực đưa các tiện ích số đến gần hơn với người dân, nhất là đồng bào ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa.
A Dơi là xã biên giới với hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Do trình độ dân trí và hạ tầng công nghệ còn nhiều hạn chế nên việc tiếp cận các nền tảng số của người dân gặp không ít khó khăn. Để thu hẹp khoảng cách số, các tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn bản đã phát huy vai trò “cánh tay nối dài”, trực tiếp hướng dẫn “cầm tay chỉ việc”, giúp bà con từng bước tiếp cận và sử dụng hiệu quả các nền tảng, dịch vụ số.
Từ chiếc điện thoại thông minh, tài khoản định danh điện tử đến những thủ tục có thể thực hiện ngay tại nhà, “Bình dân học vụ số” đang từng bước thay đổi đời sống của nhiều gia đình ở vùng khó Quảng Ngãi. Khi cha mẹ biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến, người lớn tuổi biết tra cứu thông tin, trẻ em được làm căn cước, khoảng cách địa lý dần được rút ngắn và mỗi gia đình có thêm một “chìa khóa” để bước vào đời sống số.
Mùa hè tình nguyện năm nay, những “chiến sĩ áo xanh” không chỉ tiếp sức mùa thi, đến các địa bàn còn nhiều khó khăn, đồng hành cùng học sinh vùng cao mà còn tiên phong đưa tiện ích công nghệ đến gần hơn với người dân. Với Chiến dịch “Mùa hè số cùng VNeID”, mỗi đoàn viên, thanh niên trở thành một tuyên truyền viên, trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID và thực hiện các tiện ích số. Phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” được tuổi trẻ các địa phương cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, sát với nhu cầu của cộng đồng.
Phát huy tinh thần xung kích và lợi thế am hiểu công nghệ, tuổi trẻ Hưng Yên đang tạo dấu ấn trong tiến trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số thông qua mô hình “1+30”.
Chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở việc đưa công nghệ về cơ sở, mà phải giúp người dân thực sự biết ứng dụng và thấy rõ tiện ích trong cuộc sống. Ở xã Thuận An, 216 thành viên thuộc 22 tổ chuyển đổi số cộng đồng đang từng bước làm điều đó, bằng cách đến gần dân, hướng dẫn từng thao tác và kiên trì thu hẹp khoảng cách số ở mỗi khu dân cư.
Với nhiều người dân vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), bước vào môi trường số vẫn bắt đầu từ những thao tác rất nhỏ. Khi cán bộ cơ sở, đoàn viên, tổ công nghệ số cộng đồng kiên trì hướng dẫn, người dân từng bước làm quen với dịch vụ công trực tuyến và tự tin hơn trong sử dụng công nghệ.
Xã Chiềng Hặc hiện có 15 bản, dân số trên 18.400 người, gồm các dân tộc Thái, Kinh, Mông, Xinh Mun cùng sinh sống. Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, xã Chiềng Hặc đang từng bước đổi mới phương thức giải quyết thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, từng bước xây dựng nền hành chính gần dân, vì dân.
Chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân có thể tiếp cận và sử dụng thành thạo các tiện ích số trong cuộc sống hằng ngày. Với mục tiêu đó, Chiến dịch “Mùa hè số cùng VNeID, hướng dẫn công dân số, đồng hành cùng nhân dân thực hiện Đề án 06” đang được Công an TP Đà Nẵng phối hợp với Thành đoàn triển khai rộng khắp, đưa lực lượng Công an và đoàn viên thanh niên đến tận khu dân cư để hướng dẫn người dân sử dụng VNeID và các dịch vụ công trực tuyến.
Cầm chiếc điện thoại thông minh trên tay, ông Sáng ở thôn Pha Lán, chậm rãi mở ứng dụng VNeID rồi thao tác thanh toán tiền điện. Chỉ vài tháng trước, việc này với ông gần như không tưởng.
Từ những việc làm thiết thực của đoàn viên, thanh niên các xã Phú Túc, Ia Rsai, phong trào “Bình dân học vụ số” đang đến gần hơn với người dân vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.