Có một sự trùng hợp ngẫu nhiên là một số doanh nghiệp (DN) mở tờ khai xuất khẩu (XK) gạo thành công có lãnh đạo hoặc nằm trong Ban chấp hành hoặc Ban Kiểm tra nhiệm kỳ 8 (2018-2023) của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA).
Việc tổ chức khai báo hải quan ở mốc thời gian 'nhạy cảm' khiến cho nhiều doanh nghiệp chậm chân đăng ký phải lên tiếng khi gạo đã chờ sẵn ở kho cảng. Nhiều doanh nghiệp (DN) ở ĐBSCL lo lắng nếu không đẩy mạnh xuất khẩu thì sẽ dẫn đến tình trạng vụ chồng vụ, lượng gạo tồn kho lớn sẽ khiến cho giá lúa tụt mạnh trong một vài tháng tới.
Bộ Tài chính kiến nghị tiếp tục cho xuất khẩu đối với gạo nếp, gạo đồ, gạo hữu cơ và gạo thơm; tuy nhiên, tạm dừng xuất khẩu gạo tẻ thường (cấp thấp) đến hết ngày 15/6/2020 để đảm bảo mua đủ gạo dự trữ quốc gia.
Theo phản ánh của các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu gạo, nếu hạn chế số lượng gạo xuất khẩu như Bộ Công Thương đề xuất Thủ tướng, sẽ khiến DN tiến thoái lưỡng nan, nhiều DN có thể bị thua lỗ.
Các tỉnh tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) kiến nghị Chính phủ cho phép xuất khẩu (XK) gạo nếp vì lượng tồn kho lớn trong khi nhu cầu tiêu dùng nội địa không nhiều. Bộ Tài chính cũng kiến nghị tiếp tục cho XK gạo nếp, gạo đồ, gạo hữu cơ và gạo thơm; tạm dừng XK gạo tẻ thường đến hết ngày 15/6/2020.
Chiều 7-4, ông Lê Minh Đức, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Long An cho biết, nông dân trong tỉnh trồng nếp với diện tích khá lớn và mặt hàng nếp chủ yếu phục vụ xuất khẩu (tiêu thụ nội địa rất ít); trong khi các doanh nghiệp ở tỉnh còn tồn kho khoảng 55.937 tấn. Vì vậy, tỉnh kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét cho xuất khẩu nếp không giới hạn số lượng.
Ngày 6/4, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã có công văn hỏa tốc về việc xuất khẩu gạo trong bối cảnh dịch bệnh và hạn hán, xâm nhập mặn gửi Thủ tướng Chính phủ sau khi đã tổng hợp ý kiến của các Bộ, ngành liên quan đối với phương án điều hành xuất khẩu gạo.
Bộ Công Thương đề xuất Thủ tướng cho phép tiếp tục xuất khẩu gạo trong thời gian tới, nhưng kiểm soát chặt số lượng xuất khẩu theo từng tháng, trước mắt là tháng 4 và tháng 5.
Trong báo cáo số 2237 gửi Thủ tướng Chính phủ về rà soát tình hình sản xuất, tồn kho gạo trong nước, Bộ Công Thương cho hay, lượng gạo dự trữ và tồn kho trong các doanh nghiệp hiện ở mức hơn 1,6 triệu tấn vì vậy kiến nghị Thủ tướng cho phép các doanh nghiệp được tiếp tục xuất khẩu gạo nhưng có sự soát chặt số lượng xuất khẩu theo từng tháng.
'Lo ngại giá lúa gạo sẽ tụt dốc và gây vỡ trận, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) kiến nghị Bộ Công Thương sớm báo cáo với Chính phủ cho phép xuất khẩu gạo trở lại.
'Về tốc độ xuất khẩu gạo, chúng ta vẫn cần có các giải pháp kiểm soát nhất định. Trong lúc dịch bệnh này thì vấn đề bảo đảm an ninh lương thực phải được đặt lên hàng đầu', Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh nêu ý kiến.