Dù biết rõ việc xuất khẩu qua đường tiểu ngạch tiềm ẩn nhiều rủi ro, song trên thực tế, các doanh nghiệp, thương lái vẫn không muốn thay đổi thói quen. Giới chuyên gia kinh tế khuyến cáo, nếu không thay đổi, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản sẽ chịu nhiều thiệt thòi, nông sản cũng bị giảm về giá trị.
Trong khi việc xuất khẩu (XK) nông sản, đặc biệt là thanh long đang gặp nhiều khó khăn tại các cửa khẩu đường bộ, một số doanh nghiệp đã nhanh chóng chuyển hướng sang vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, việc XK nông sản bằng đường biển hiện cũng rất gian nan, cần xây dựng cơ chế, lộ trình dài hạn.
Trong bối cảnh xuất khẩu nông sản bằng đường bộ gặp khó khăn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam đề xuất cần đa dạng hóa phương thức vận chuyển, trong đó sớm xây dựng cơ chế vận chuyển bằng đường biển dành riêng cho nông sản, tạo thuận lợi cho xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc và các thị trường khác.
Về mặt lý thuyết, khi xuất khẩu nông sản bằng đường bộ bị ùn ứ tại các cửa khẩu, có thể chuyển sang xuất khẩu bằng đường biển, đường hàng không. Tuy nhiên, xét về thực tế từ các địa phương phía Nam, việc này không dễ thực hiện. Để có thể thay đổi cách thức vận chuyển hàng xuất khẩu, cần có giải pháp đồng bộ từ trung ương đến địa phương.
Việc xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc bằng đường bộ đang gặp rất nhiều khó khăn tại các cửa khẩu phía Bắc. Do vậy, giải pháp trước mắt và lâu dài là tận dụng linh hoạt các phương thức vận tải, và dần dần chuyển sang đi bằng đường biển, đường sắt.
Do tình hình ách tắc các cửa khẩu vận chuyển nông sản đường bộ, vận tải biển được cho là phương án tối ưu thay thế, tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn khi mở rộng con đường thay thế này.
Ngày 12/1, tại hội nghị 'Thúc đẩy xuất khẩu nông sản qua vận tải đường biển', ông Hoàng Hồng Giang, Phó Cục trưởng Cục Hàng hải (Bộ Giao thông vận tải) cho biết, hiện có khoảng 30 công ty vận tải biển khai thác việc vận chuyển, lưu thông container từ Việt Nam sang Trung Quốc như Cosco, SITC, Yangming...
Tại 'Cuộc họp trực tuyến về thúc đẩy xuất khẩu nông sản qua vận tải đường biển', chiều 12/1, ông Nguyễn Xuân Sang, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải cho rằng: Nếu xuất khẩu đường biển, doanh nghiệp có thể chịu chi phí tăng thêm 2-3 lần.
Bộ NN&PTNT vừa có công văn gửi Bộ GTVT nhằm phối hợp giải quyết vướng mắc trong vận tải biển và ưu tiên container lạnh phục vụ xuất khẩu nông sản.
Lãnh đạo Bộ GTVT khẳng định có thể xuất khẩu hàng hóa qua đường sắt, đường biển sang Trung Quốc. Riêng đường sắt có thể chuyên chở 80 container hàng hóa mỗi ngày.
Cục Hàng hải Việt Nam sẽ phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu triển khai 4 giải pháp chính nhằm hỗ trợ khó khăn cho doanh nghiệp vận tải hàng hóa nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa có công văn gửi Bộ Giao thông vận tải phối hợp giải quyết vướng mắc trong vận tải biển và ưu tiên container lạnh phục vụ xuất khẩu nông sản.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị Bộ Giao thông Vận tải cùng làm việc với doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển tìm giải pháp phối hợp giải quyết vướng mắc trong vận tải biển và ưu tiên container lạnh phục vụ xuất khẩu nông sản…
Để hỗ trợ khó khăn cho doanh nghiệp vận tải hàng hóa nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc, Cục Hàng hải Việt nam sẽ phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) triển khai 4 giải pháp chính.
Với việc xuất khẩu nông sản qua các cửa khẩu bằng đường bộ bị đình trệ, nhiều doanh nghiệp chuyển hướng xuất khẩu thông qua đường biển. Tuy nhiên, việc thiếu container lạnh hiện đang là thách thức lớn cho việc giải bài toán này.