Sân khấu nhiều tháng không đỏ đèn, các rạp chiếu phim không còn cảnh tấp nập xếp hàng ra mắt phim mới, bảo tàng vắng khách, các triển lãm gần như không thể mở cửa… Trong hoàn cảnh khó khăn, nghệ thuật đã có nhiều bước chuyển mình để dần thích ứng.
Tôi đã nhiều lần gặp nghệ sĩ Triệu Trung Kiên tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Nhìn dáng điệu có chút bụi bụi của Triệu Trung Kiên khiến ai gặp lần đầu dễ nghĩ anh là đại gia, còn nếu nhìn ở góc độ nghệ thuật thì lại giống như đạo diễn sân khấu kịch nói, truyền hình. Cho đến khi đến dự cuộc họp báo chuẩn bị vở diễn Chuyện tình Khau Vai (tác giả: PGS-TS Nguyễn Thế Kỷ), tôi mới vỡ lẽ NSND Triệu Trung Kiên (lúc đó là Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam, hiện là Giám đốc) - người đạo diễn vở cải lương này. Quả là lúc đầu, tôi có hơi bị 'choáng'…
'Cây gậy thần' là vở cải lương kết hợp nghệ thuật xiếc vừa được ra mắt công chúng. Kết quả từ sự kết hợp giữa hai loại hình nghệ thuật này để lại nhiều dư âm cùng những lời bình.
Ý tưởng đưa cải lương lồng với nghệ thuật xiếc tưởng bất khả thi, hóa ra lại đưa đến trải nghiệm mới mẻ không ngờ trong dự án dựng huyền sử về Tứ bất tử của văn hóa dân gian Việt và khởi đầu là vở 'Cây gậy thần' vừa ra mắt khán giả.
Khi vở diễn 'Cây gậy thần' được ê kíp nghệ sĩ của hai đơn vị nghệ thuật: Nhà hát Cải lương Việt Nam và Liên đoàn Xiếc Việt Nam công bố dàn dựng, đã có nhiều ý kiến e ngại rằng một loại hình nghệ thuật mang đậm tính trữ tình với lối diễn tự sự, ước lệ của cải lương liệu có hòa hợp được với những cảnh nhào lộn, bay đu hoạt náo của xiếc. Xóa đi những 'mặc cảm', 'Cây gậy thần' đã được trình làng và mang đến cho người xem những cảm nhận thú vị.
'Cây gậy thần' là vở diễn về huyền tích dân gian quen thuộc với chúng ta – câu chuyện của Chử Đồng Tử và Tiên Dung. Điều tạo nên sự khác biệt của vở diễn là sự hòa quện không ngờ của xiếc và cải lương - hai môn nghệ thuật vốn rất khác nhau!
Đây là diễn viên xiếc hay cải lương? Sao họ có thể vừa đu dây, vừa diễn kết hợp hát như vậy?... Đó là những câu hỏi xen lẫn cảm xúc ngỡ ngàng vang lên không ngớt từ hàng ghế khán giả khi theo dõi buổi tổng duyệt vở diễn 'Cây gậy thần' của Nhà hát Cải lương Việt Nam phối hợp Liên đoàn Xiếc Việt Nam thực hiện tại Rạp xiếc Trung ương, Hà Nội. Sự kết hợp lần đầu trong cùng một vở diễn giữa hai loại hình ngôn ngữ sân khấu đã đem đến cho người xem nhiều trải nghiệm mới mẻ, thú vị.
Xiếc và cải lương, hai loại hình nghệ thuật tưởng chừng không liên quan, không thể đứng cạnh nhau, thế nhưng trong vở diễn 'Cây gậy thần', dưới bàn tay đạo diễn của các nghệ sỹ, hai loại hình này lại đứng chung trên một sân khấu một cách hoàn hảo, khiến người xem hết sức ngạc nhiên.
Đó là trải nghiệm hiếm có đối với nghệ sĩ tham gia Cây gậy thần. Họ phải vượt qua nỗi sợ hãi để diễn xuất và hát mượt mà ở độ cao mà chỉ diễn viên xiếc dám làm.
Khi kết hợp cải lương và xiếc trong cùng 1 vở diễn, nhiều người đã hoài nghi về mức độ thành công của tác phẩm bởi 2 loại hình này không liên quan. Nhưng khi 'Cây gậy thần' ra mắt, những hoài nghi này đã bị đập tan khi xiếc và cải lương đã hòa quyện cùng nhau. Diễn viên cải lương cũng bay lượn trên không trung, không những thế, còn vừa bay vừa hát rất điệu nghệ.
Mong muốn tạo dựng một 'sân chơi' nghệ thuật giữa hai lực lượng nghệ sĩ Cải lương và Xiếc, kỳ vọng tạo nên một hình thức sáng tạo mới từ việc kết hợp những ưu thế nổi trội của hai loại hình nghệ thuật, Cây gậy thần của Liên đoàn Xiếc VN và Nhà hát Cải lương VN đã thực sự chinh phục người xem ở ngay suất diễn đầu tiên tại Rạp xiếc TƯ, Hà Nội.
Sau gần 3 tháng tập luyện, vở diễn Cây gậy thần của Liên đoàn Xiếc VN và Nhà hát Cải lương VN đã chính thức có buổi ra mắt tại Rạp xiếc TƯ vào tối 6/12. Đây là vở diễn được dư luận quan tâm ngay từ khi khởi công bởi ý tưởng đặc biệt: Kết hợp 2 loại hình biểu diễn cải lương và xiếc trên sân khấu.
Để hát một câu Cải lương, người nghệ sĩ phải tập trung để lấy hơi, thế nhưng ở 'Cây gậy thần' các nghệ sĩ đã cùng lúc làm 2 việc, vừa hát vừa mạo hiểm trong các tiết mục nhào lộn, đu dây, cưỡi ngựa.