Phiên thảo luận kinh tế xã hội ngày 5/11 tiếp tục nóng bỏng về những tác động của thủy điện tới thiên tai, lũ lụt. Trong khi các 'tư lệnh ngành' đưa ra những lập luận quy định trong luật, đại biểu Quốc hội cảnh báo về sự lạm dụng, lợi ích nhóm, và xa hơn có thể để lại 'di họa' cho con cháu.
Vấn đề phát triển bền vững giữa thủy điện và bảo vệ môi trường rừng tiếp tục là một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm của các đại biểu tại phiên họp sáng 5/11, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV.
Sáng 5/11, vấn đề thủy điện và thủy điện nhỏ tiếp tục được các đại biểu Quốc hội thảo luận, nêu ý kiến trong phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước, đầu tư công, tài chính quốc gia, cơ cấu lại nền kinh tế, chương trình mục tiêu quốc gia…
Tiếp tục thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 5/11, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh đã giải trình một số ý kiến mà đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Lưu Bình Nhưỡng, Dương Trung Quốc nêu liên quan đến các dự án thủy điện. Sau đó các đại biểu đã liên tiếp ấn nút tranh luận, trao đổi lại với Bộ trưởng cũng như với các đại biểu về tính hai mặt của thủy điện, hệ quả của việc lạm dụng xây dựng nhiều thủy điện khiến nhiều nơi gặp lũ lụt, sạt lở đất...
Trước tình trạng lũ lụt, sạt lở đất diễn biến phức tạp ở miền Trung thời gian qua, vấn đề rà soát, đánh giá các dự án thủy điện, phát triển rừng, bảo đảm an ninh nguồn nước được các đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm tại Phiên thảo luận về phát triển kinh tế - xã hội ở nghị trường Kỳ họp thứ 10 ngày 4-11.
'Từ năm 2016, các địa phương không bổ sung bất kỳ dự án thủy điện nào, dù lớn hay nhỏ, sử dụng đất rừng tự nhiên. Tỷ lệ chiếm dụng đất từ các dự án được bổ sung quy hoạch cũng giảm' – Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết.
Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết đã đưa ra khỏi quy hoạch 472 dự án thủy điện. Thời gian tới, Bộ này sẽ tham mưu Chính phủ để siết chặt hoạt động thủy điện.
Phát biểu giải trình về sự tác động của các dự án thủy điện tới môi trường trong phiên họp chiều 4/11, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, đã đưa ra khỏi quy hoạch trên 472 dự án, 8 dự án thủy điện bậc thang ở các lưu vực sông, 213 điểm tiềm năng cho phát triển thủy điện.
Nhìn nhận về việc lập Quy hoạch phát triển Điện lực Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quy hoạch Điện 8), Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh một lần nữa khẳng định, Bộ Công Thương sẽ cập nhật và quy định rất rõ, cho dù bất kỳ một dự án thủy điện ở quy mô nào nếu chỉ sử dụng 1 m2 đất rừng tự nhiên cũng sẽ bị loại trừ và không cho phép triển khai thực hiện.
Năm dự án thủy điện tại tỉnh Lào Cai, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã có văn bản xin ý kiến Chính phủ từ cuối năm 2019 nhưng chưa được chấp thuận.
Câu hỏi này tiếp tục được đặt ra khi mà liên tiếp những vụ lũ lụt, sạt lở gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản ở miền Trung. Dư luận có cái nhìn thiếu thiện cảm vào các dự án thủy điện, coi đây là thủ phạm chính.
Thủy điện Trà Leng cùng với 3 thủy điện 'cóc' khác tại huyện Nam Trà My được Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam thông qua năm 2017 với tổng diện tích là 144,27 ha.
Tỉnh Khánh Hòa vừa quyết định thu hồi dự án đầu tư, bỏ 4 dự án thủy điện ra khỏi quy hoạch. Lý do 'gạch tên' là do các dự án này có hiệu quả kinh tế thấp, diện tích rừng bị ảnh hưởng nhiều, chậm triển khai và chưa có nhà đầu tư đăng ký.
Kết quả rà soát cho thấy một số dự án thủy điện ở Khánh Hòa có hiệu quả kinh tế thấp nhưng tác động lớn đến rừng tự nhiên.
Tỉnh Khánh Hòa không phát triển thêm các dự án thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn vì hiệu quả thấp, mất rừng nhiều.
Theo lãnh đạo Sở Công thương Khánh Hòa, trên địa bàn tỉnh có 8 dự án thủy điện vừa và nhỏ được Bộ Công thương phê duyệt quy hoạch với tổng công suất lắp máy là 113MW.
Các nhà máy thủy điện nhỏ một thời thời là 'cứu cánh' năng lượng cho những vùng xa xôi, thiếu điện. Nhưng nay, điện lưới quốc gia đã tỏa khắp nơi, thì việc nên hay không nên quy hoạch, cấp phép đầu tư những công trình dạng này cần phải cân nhắc thiệt - hơn.
UBND tỉnh Khánh Hòa đã thống nhất với đề xuất của Sở Công Thương, không phát triển thêm các dự án thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn.
Đại diện Bộ Công Thương khẳng định như vậy tại cuộc họp báo thường kỳ Quý III diễn ra chiều ngày 16/10 tại Hà Nội.