Đưa văn hóa kinh doanh đi vào thực chất

Năm 2016, Thủ tướng Chính phủ chọn ngày 10/11 hàng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời phát động cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”. Năm 2021, Bộ tiêu chí văn hóa kinh doanh Việt Nam được ban hành, tạo cơ sở đánh giá, lựa chọn và tôn vinh các doanh nghiệp thực hành tốt, đồng thời giúp doanh nghiệp nhận diện những nội dung cần cải thiện.

Đến ngày 21/3/2026, bộ giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam được công bố với 12 giá trị, chia thành ba nhóm. Nhóm thứ nhất gồm yêu nước, tín nghĩa, phụng sự và bản sắc. Nhóm thứ hai gồm liêm chính, tự chủ, trí tuệ và sáng tạo. Nhóm thứ ba gồm khát vọng, hội nhập, hợp tác và bền vững.

Những nền tảng này định hình hệ giá trị và chuẩn mực chung cho cộng đồng doanh nghiệp.

Giai đoạn 2026 - 2035 sẽ tập trung cụ thể hóa các giá trị văn hóa thành chương trình hành động. 

Hoàn thiện nền tảng, thúc đẩy thực hành

Sau mười năm triển khai cuộc vận động xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tiếp theo là đưa những giá trị và chuẩn mực đã được xác lập vào thực tiễn quản trị, sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam (VNABC), giai đoạn 2026 - 2035 sẽ tập trung cụ thể hóa các giá trị văn hóa thành chương trình hành động, phát triển công cụ đánh giá và huy động cộng đồng doanh nghiệp cùng tham gia.

Khung hành động phát triển văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn này có cấu trúc 9-4-2 gồm chín cấu phần nền tảng và công cụ, bốn chương trình hành động cùng hai đề án định hướng phát triển. Khung này tiếp nối quá trình xây dựng chuẩn mực trong mười năm qua, đồng thời xác định các hướng triển khai trong giai đoạn mới.

Cụ thể, chín cấu phần của khung hành động gồm bộ giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam, bộ đo văn hóa kinh doanh doanh nghiệp, VBCI-Local, chỉ số niềm tin (Trust Index), hộ chiếu văn hóa kinh doanh, đại sứ văn hóa kinh doanh, sách trắng văn hóa kinh doanh, mạng lưới VBN GLOBAL và Liên minh chiến lược triển khai hành động giai đoạn 2026 - 2035.

Bốn chương trình hành động tập trung vào doanh nghiệp thực hành và tạo giá trị, địa phương phát triển hệ sinh thái, doanh nhân Việt Nam toàn cầu cùng hành động, xây dựng và vận hành liên minh chiến lược.

Hai đề án hướng tới đưa văn hóa kinh doanh trở thành trụ cột chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia, đồng thời xây dựng văn hóa kinh doanh thành nền tảng phát triển bền vững cho các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Thông qua các công cụ đánh giá và chương trình thực hành, doanh nghiệp được kỳ vọng có thêm cơ sở nhận diện mức độ trưởng thành về văn hóa, xác định những mặt cần cải thiện và đưa các giá trị vào hoạt động quản trị.

Chẳng hạn, chữ tín cần được thể hiện qua chất lượng sản phẩm và việc thực hiện cam kết; tính liêm chính phải đi vào quản trị; đổi mới sáng tạo cần tạo ra giá trị; trách nhiệm cần được chứng minh bằng hành động.

Các công cụ và đề án sẽ được hoàn thiện, triển khai theo lộ trình và gắn với đánh giá hiệu quả thực tế. Ban tổ chức nhấn mạnh phương châm “Nói 1, làm 10, đo được, tạo giá trị thật”, đặt yêu cầu đo lường kết quả bên cạnh việc phổ biến các giá trị văn hóa.

Bộ 12 giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam công bố tháng 3/2026. 

Kết nối lực lượng đưa văn hóa doanh nghiệp vào thực chất

Để các công cụ và chương trình đi vào thực tế, khung hành động dự kiến được giới thiệu trongd iễn đàn quốc gia “Văn hóa với doanh nghiệp” năm 2026 đặt ra định hướng hình thành mạng lưới VBN GLOBAL nhằm kết nối doanh nhân, doanh nghiệp trong nước với cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài và các hiệp hội doanh nghiệp.

Mạng lưới được định hướng hoạt động trên tinh thần tự nguyện, tôn trọng tính độc lập của các thành viên, thúc đẩy chia sẻ giá trị, tri thức, kinh nghiệm và cơ hội hợp tác. Việc kết nối nguồn lực trong và ngoài nước được kỳ vọng góp phần lan tỏa bản sắc và uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Cùng với đó, Liên minh chiến lược triển khai hành động giai đoạn 2026 - 2035 dự kiến tạo cơ chế phối hợp tự nguyện giữa doanh nghiệp, tổ chức và chuyên gia đồng hành cùng chương trình. Các thành viên có thể đóng góp sáng kiến, tri thức, nguồn lực và đảm nhận những nhiệm vụ phù hợp với năng lực, nhu cầu thực tế.

Hai mô hình này được hình thành theo lộ trình và nhu cầu phối hợp giữa các bên. Trong đó, ban tổ chức triển khai cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (BTC 248) và VNABC giữ vai trò đề xuất định hướng, phát triển tiêu chuẩn và công cụ, kết nối các bên tham gia, thúc đẩy triển khai và theo dõi kết quả. Cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, chuyên gia và đối tác được kỳ vọng đóng góp về thể chế, tri thức, nguồn lực và phương pháp đánh giá.

Ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam (VNABC)

Khung hành động cũng được đặt trong mối liên hệ với việc triển khai các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, văn hóa và người Việt Nam ở nước ngoài, gồm Nghị quyết 68-NQ/TW, 79-NQ/TW, 80-NQ/TW và 23-NQ/TW. Từ góc độ văn hóa kinh doanh, chương trình hướng đến nâng cao chất lượng quản trị và trách nhiệm của doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, phát huy văn hóa như một nguồn lực phát triển và tăng cường kết nối doanh nhân Việt Nam trên toàn cầu.

Một lực lượng được kỳ vọng tham gia trực tiếp vào quá trình thực hiện là 116 doanh nghiệp đã đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam. Trong giai đoạn tiếp theo, các doanh nghiệp này được định hướng đóng vai trò tiên phong thông qua việc đề xuất sáng kiến, lựa chọn nhiệm vụ phù hợp, cải thiện thực hành tại đơn vị và chia sẻ kinh nghiệm có thể nhân rộng.

Định hướng này gắn việc công nhận doanh nghiệp đạt chuẩn với quá trình thực hành liên tục. Những giá trị văn hóa cần được thể hiện qua hoạt động quản trị, chất lượng sản phẩm, việc thực hiện cam kết và đóng góp thực tế của doanh nghiệp. Đây cũng là cơ sở để kinh nghiệm từ các doanh nghiệp đi trước có thể được chia sẻ rộng hơn trong cộng đồng.