Dự án đường sắt cao tốc không chỉ là bài toán tài chính, mà còn là câu chuyện về chiến lược, công nghệ và con người, đòi hỏi Việt Nam phải có một lộ trình rõ ràng, kiên định để hiện thực hóa 'giấc mơ' này.
Đường hầm đường sắt cao tốc dưới biển Trung Quốc dài hơn 16 km, sâu gần 100 m, chịu áp lực và động đất, được đánh giá là công trình phức tạp bậc nhất thế giới.
Việc sử dụng robot trong bảo trì đường sắt cao tốc đã mang lại những lợi ích to lớn cho Trung Quốc, giúp giảm thiểu rủi ro cho con người.
Nga xây dựng kế hoạch phát triển mạng lưới đường sắt cao tốc, với tuyến Moskva-St. Petersburg dự kiến giảm thời gian di chuyển còn khoảng 2 giờ 15 phút.
Cuộc đua phát triển hạ tầng giao thông tại Việt Nam đang trở nên sôi nổi hơn bao giờ hết, nhất là trong những lĩnh vực mới còn nhiều dư địa phát triển như đường sắt đô thị (metro) hay đường sắt tốc độ cao. Với tầm nhìn dài hạn, các doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam đang chuẩn bị những gì cho 'cuộc đua' dài hơi này?
Trung Quốc ra mắt tàu cao tốc CR450 chạy 400km/h với công nghệ khí động học tối tân, trong khi Mỹ chấm dứt tài trợ cho các dự án đường sắt cao tốc. Cuộc đua giao thông siêu tốc đang thay đổi cán cân toàn cầu.
Việc đào tạo nguồn nhân lực là điều kiện tiên quyết trong bối cảnh các dự án đường sắt tốc độ cao đang được đẩy nhanh nghiên cứu và chuẩn bị.
Tính đến cuối năm 2023, Trung Quốc đã có tổng chiều dài đường sắt thương mại lên đến 159.000 km trong đó có hơn 48.000 km là đường sắt cao tốc. Điều khiến thế giới ngạc nhiên là họ đã tạo ra mạng lưới đường sắt tốc độ cao quy mô chưa từng có này chỉ trong khoảng hai thập niên.
Trung Quốc thử nghiệm tàu CR450 tốc độ 450 km/h, hướng tới vận hành thương mại cuối 2025, củng cố vị thế dẫn đầu đường sắt cao tốc.
Việc phát triển đường sắt cao tốc là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa quy hoạch chiến lược, triển khai kỹ thuật và huy động vốn hiệu quả. Nhiều quốc gia đã trở thành hình mẫu trong việc thực hiện các dự án này, từ việc lựa chọn mô hình tài chính phù hợp đến việc đảm bảo tiến độ và kiểm soát chi phí.
Phát triển một nền công nghiệp quốc gia luôn là khát vọng chính đáng của mọi đất nước đang phát triển; tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng hiện nay, việc định hình chiến lược công nghiệp hóa cần có sự đổi mới căn bản. Đặc biệt, mục tiêu phát triển đường sắt cao tốc và đường sắt đô thị (ĐSĐT) trong tương lai là minh chứng cho việc nội địa hóa cần phải đi đôi với tính hiệu quả kinh tế, và khả năng cạnh tranh quốc tế.
Sau xây dựng, thách thức tiếp theo với bất kỳ hệ thống đường sắt cao tốc nào đều nằm ở khả năng vận hành hiệu quả, an toàn và bền vững.
Thực tế thế giới đã chứng minh, làm chủ công nghệ và sản xuất trong các dự án đường sắt cao tốc mang lại nhiều lợi thế chiến lược cho các quốc gia, từ cải thiện hiệu quả kiểm soát chi phí, tăng cường năng lực công nghiệp, đến nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Đây được xem như 'hộ chiếu' cho chiến lược đường sắt cao tốc bền vững.
Việc phát triển đường sắt cao tốc là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa quy hoạch chiến lược, triển khai kỹ thuật và huy động vốn hiệu quả.
Trường ĐH Bách khoa, ĐH Đà Nẵng và TCT Đường sắt Hàn Quốc hợp tác phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu ứng dụng công nghệ ngành đường sắt.
Chỉ mất 3 năm để hoàn thành, tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thiên Tân đã mở màn cho kỷ nguyên 'căn cứ tốc độ' của Trung Quốc trên bản đồ thế giới.
Đầu tư cho đường sắt cao tốc là sự đầu tư hiệu quả cho tương lai của ngành công nghiệp mới gắn với đào tạo nhân lực, chuyển giao, thiết kế và phát triển công nghệ.
Trung Quốc là quốc gia sở hữu mạng lưới đường sắt cao tốc khổng lồ, có tuyến được thiết kế vận tốc đến 350km/h. Thế nhưng, ít ai biết, có một đoàn tàu cao tốc vô cùng bí ẩn.
Bộ Giao thông Vận tải Mỹ cho biết đã rút lại khoản tài trợ dành cho dự án đường sắt cao tốc tại bang Texas. Quyết định này làm tiêu tan hy vọng công nghệ tàu Shinkansen của Nhật Bản được đưa vào sử dụng.
Công nghiệp đường sắt là một trong những phát minh có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử nhân loại, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, và ngày nay vẫn tiếp tục hiện đại hóa không ngừng, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của mỗi quốc gia và toàn thế giới.
Trung Quốc đào thông hầm đường sắt cao tốc xuyên biển dài gần 10km, công trình là 'nhà vô địch' về 3 nhóm vật liệu chịu áp suất, chống động đất và chống ăn mòn, với nhiều kỷ lục về xây dựng, đặc biệt là độ khó trong thiết kế và thi công.
Từ Vạn Lý Trường thành - kỳ quan của quá khứ - đến mạng lưới đường sắt cao tốc - biểu tượng của thời đại mới, Trung Quốc không ngừng ghi dấu những thành tựu vĩ đại. Chỉ trong hơn một thập kỷ, đất nước gấu trúc đã tận dụng nguồn lực khổng lồ, công nghệ tiên tiến và năng lực triển khai vượt trội để xây dựng hệ thống đường sắt cao tốc lớn nhất, hiện đại nhất thế giới. Không chỉ định hình lại giao thông trong nước, mạng lưới này còn trở thành biểu tượng cho sự phát triển, sức mạnh công nghệ và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc.
Pháp là quốc gia đầu tiên ở châu Âu áp dụng mô hình Đối tác công - tư (PPP) để đầu tư cho các dự án đường sắt cao tốc. Với chương trình PPP lớn nhất châu Âu, Pháp chiếm khoảng 57% tổng đầu tư PPP vào HSR trên toàn châu lục.
Ngày 20/2, chính phủ Canada cho biết đang có kế hoạch đầu tư trị giá hàng tỷ USD để xây dựng mạng lưới đường sắt cao tốc kết nối các địa phương giữa thành phố Quebec và Toronto.
Hệ thống đường sắt cao tốc mới sẽ đưa hành khách đi từ Montreál đến Toronto trong khoảng ba giờ. Nếu đi bằng ô tô, hành trình này thường mất khoảng năm tiếng rưỡi.
Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Bộ Giao thông Vận tải phối hợp với các cơ quan đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị hoàn thiện thủ tục đầu tư toàn tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Tổng tuyến đường sắt có chiều dài 609km với chi phí xây dựng ước tính khoảng 12,9 tỷ USD, sau khi hoàn thiện, tuyến này sẽ kết nối với tuyến Lào-Trung Quốc, thông qua một cây cầu bắc qua sông Mekong.
Theo chuyên gia, đường sắt tốc độ cao khi triển khai tại Việt Nam cần quan tâm đến vấn đề như nền đất yếu, yếu tố thời tiết và ánh nắng mặt trời…cùng với đó là thiết lập bộ tiêu chuẩn kĩ thuật riêng để đảm bảo an toàn.
Tổng chiều dài mạng lưới đường sắt của Trung Quốc được dự báo sẽ đạt 180.000 km vào năm 2030, tăng từ mức 162.000km hiện tại.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, ngày 30/12, đoạn đường sắt cao tốc Nam Ninh – Ngọc Lâm (Quảng Tây) thuộc tuyến đường sắt cao tốc Nam Ninh – Chu Hải (từ thành phố Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đến thành phố Chu Hải, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) đã khai trương và đưa vào hoạt động.
Theo chuyên gia, việc phát triển nhanh mạng lưới đường sắt cao tốc đã giúp Trung Quốc thúc đẩy tiêu dùng, mở rộng nhu cầu, đầu tư và hình thành các cực tăng trưởng mới.
Tổng chiều dài vận hành của đường sắt cao tốc trên cả nước đã vượt trên 46.000 km, trong đó có hơn 10 tuyến đường sắt cao tốc mới đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng, với chiều dài hơn 2.000 km.
Dự án bao gồm việc nâng cấp tuyến đường sắt hiện có giữa Budapest và Belgrade theo tiêu chuẩn châu Âu, theo đó sẽ xây dựng tuyến đường đôi điện khí hóa dài 217km.
Dù Mỹ bị coi là tụt hậu trong việc phát triển các tuyến đường sắt cao tốc, song hệ thống vận tải hàng hóa bằng đường sắt của nước này lại ghi nhận thành công lớn.