Từ những nhóm liên kết sản xuất nhỏ lẻ, tự phát của chị em phụ nữ nông thôn, nhiều mô hình kinh tế tập thể tại các vùng khó khăn đã bứt phá thành công, nâng cấp lên thành HTX. Việc tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị không chỉ giúp bảo tồn bản sắc văn hóa, nâng tầm nông sản bản địa mà còn tạo ra sinh kế bền vững, giúp hàng trăm lao động nữ làm chủ kinh tế và vươn lên thoát nghèo.
Từ chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu đến kết nối sản phẩm với du lịch và thị trường, nhiều HTX vùng cao đang từng bước nâng giá trị nông sản, tạo thêm việc làm và đầu ra ổn định cho người dân. Những mô hình này cho thấy, khi nông sản được tổ chức sản xuất bài bản và gắn với thị trường, giảm nghèo có thể chuyển từ hỗ trợ sinh kế sang tạo dựng nguồn thu bền vững.
Không chỉ dừng lại ở vai trò lao động thuần túy, nhiều phụ nữ đã bước lên vị trí người ra quyết định kinh doanh, biến tri thức bản địa thành hàng hóa thương mại, qua đó tạo việc làm bền vững tại chỗ và giải quyết bài toán sinh kế cho hàng trăm lao động đồng bào dân tộc thiểu số.
Không chỉ tổ chức sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, nhiều hợp tác xã (HTX) đang trở thành đầu mối tạo việc làm, mở thêm sinh kế cho người dân nông thôn, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).
Bằng việc ứng dụng công nghệ chế biến, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp và chủ động tiệm cận các tiêu chuẩn xanh, không ít HTX đã biến nguồn tài nguyên sẵn có thành sinh kế ổn định, đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhằm thúc đẩy sự tham gia bình đẳng và nâng cao vị thế kinh tế của phụ nữ trong quá trình chuyển đổi xanh, phát triển chuỗi giá trị, ngày 5/10, Hội thảo giải pháp tiếp cận vốn cho các chủ thể kinh tế rừng đã diễn ra tại Lào Cai.
Từ khôi phục giống cây bản địa, chuẩn hóa quy trình sản xuất đến chế biến sâu và mở rộng kênh phân phối, một số HTX tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang từng bước biến nông sản địa phương thành hàng hóa có giá trị, đồng thời tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.
Bước vào giai đoạn 2026-2030, Phú Thọ chuyển trọng tâm từ hỗ trợ sinh kế trước mắt sang tạo năng lực sản xuất, nâng giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường, giúp người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tăng thu nhập bền vững.
Thực trạng ly hương tìm việc làm vốn là bài toán trăn trở kéo dài tại các bản làng vùng cao Tây Bắc. Tại xã Vân Hồ (Sơn La), mô hình kinh tế tập thể tích hợp giữa nông nghiệp hữu cơ sinh thái và du lịch trải nghiệm của HTX Vân Hồ Retreat đang mở ra hướng đi “ly nông bất ly hương”, tạo sinh kế bền vững và giữ chân nguồn lao động trẻ ngay trên chính mảnh đất quê hương.
Từ những thay đổi nhỏ ở từng hộ gia đình, khi được tổ chức lại trong HTX, sản xuất nông nghiệp vùng đồng bào dân tộc thiểu số có thể từng bước đi từ manh mún đến hàng hóa, từ bán nguyên liệu đến tham gia chuỗi giá trị.
Nhờ ứng dụng các công nghệ số, nhiều hợp tác xã (HTX) do đồng bào dân tộc thiểu số làm lãnh đạo đã bứt phá khỏi tư duy làm nông nghiệp thuần túy, nâng tầm du lịch trải nghiệm và biến di sản văn hóa cùng cảnh quan thiên nhiên thành chuỗi giá trị kinh tế bền vững.
Nhiều mô hình sinh kế ở vùng cao Lào Cai đang mở thêm việc làm, tạo thu nhập tại chỗ cho người dân, nhất là phụ nữ và thanh niên dân tộc thiểu số.