Liên kết xóa đói giảm nghèo

Nhân công HTX Hồng Phước đóng gói miến dong.

Nhắc đến anh Pâng “dong riềng”, nhiều nông dân trong tỉnh đều biết. Anh là người “mở đường” đưa cây dong riềng về xóa đói giảm nghèo cho bà con nhiều xã vùng cao, giúp họ có cuộc sống ấm no. Anh cũng là người đầu tiên triển khai kỹ thuật làm tinh bột dong, miến dong trên địa bàn, để việc sản xuất, tiêu thụ thành chuỗi liên kết khép kín, vừa đảm bảo giá thu mua nông sản, vừa tạo công ăn việc làm tại chỗ cho người dân. Anh là Lò Văn Pâng, bản Tà Cáng, xã Nà Tấu, TP. Điện Biên Phủ. Hiện anh Pâng có 1 cơ sở làm miến dong và 4 cơ sở sản xuất bột dong riềng tại các xã: Nà Tấu (2 cơ sở), Pu Nhi (huyện Điện Biên Đông), Nậm Nèn (huyện Mường Chà). Mỗi cơ sở sản xuất bao tiêu sản phẩm cho bà con tại khu vực với sản lượng khoảng trên 3.000 tấn củ/vụ. Ngoài ra, anh còn đầu tư phân bón, giống, cam kết tiêu thụ cho gần 500ha dong riềng. Anh Pâng cũng đã thành lập Hợp tác xã (HTX) Hồng Phước trồng, tiêu thụ, chế biến nông sản. Sản phẩm tinh bột dong riềng và miến dong của anh Pâng cùng HTX phân phối không chỉ trong tỉnh mà còn đi nhiều tỉnh phía Bắc. Với mô hình này, anh không chỉ tạo vùng trồng dong riềng có giá trị kinh tế cao mà còn tạo việc làm thường xuyên cho hơn 100 người dân với mức thu nhập trung bình 7 - 8 triệu đồng/người/tháng.

Anh Pâng chia sẻ: “Tôi có dự định tiếp tục nhân rộng cơ sở sơ chế dong riềng đến các địa bàn khác như Tủa Chùa. Nhiều nơi bà con đã tự học hỏi, thử nghiệm trồng dong riềng trên nương cũ đã bạc màu. Nhưng do xa nơi thu mua, không có cơ sở chế biến tại địa bàn nên trồng không tập trung và bán giá không được cao. Nếu mình lập địa điểm thu mua, sơ chế tại chỗ thì sẽ đảm bảo được cho người dân giá cả và nơi tiêu thụ. Họ sẽ mạnh dạn phát triển tăng diện tích dong riềng. Giúp người dân làm giàu, xóa đói giảm nghèo thì mình cũng tăng quy mô sản xuất”.

Pu Nhi là một trong những địa bàn mới có cơ sở sơ chế dong riềng. Ông Lường Văn Thinh, Chủ tịch UBND xã Pu Nhi cho biết: Năm ngoái, anh Pâng đến xã đặt vấn đề lập tổ máy sơ chế, bắt đầu hoạt động vào vụ thu hoạch 2021. Nắm được thông tin đó, người dân trong xã đã mở rộng diện tích trồng dong riềng tăng lên hơn 20ha so với năm trước. Tổng diện tích dong riềng hiện có là 91,09ha. Cây dong riềng đã được người dân Pu Nhi trồng từ khi Nà Tấu phát triển dong riềng hiệu quả. Nhưng trước đây bà con phải bán cho thương lái hoặc vận chuyển hơn 30km sang Nà Tấu bán nên giá trị kinh tế giảm. Giờ có cơ sở sơ chế tại chỗ thì bà con được lợi hơn. Năm ngoái giá bán củ tươi tại địa bàn chỉ được 1.000 - 1.200 đồng/kg, năm nay 2.400 - 2.700 đồng/kg. Củ thu hoạch đến đâu được thu mua hết tới đó, năng suất trung bình đạt 60 tấn/ha. Tính bình quân 1.000m2 trồng dong riềng sau khi trừ chi phí sẽ cho thu lãi từ 7 - 9 triệu đồng.

Ngoài liên kết sản xuất, tiêu thụ, chế biến dong riềng, trên địa bàn tỉnh còn nhiều mô hình, cách làm mới đoàn kết cùng nhau làm giàu, giảm nghèo bền vững một cách sáng tạo, hiện đại, áp dụng khoa học kỹ thuât, tạo tiền đề cho nông dân tiếp cận thị trường. Đặc biệt là việc tham gia các mô hình chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng thực phẩm an toàn, cánh đồng mẫu lớn... Có thể kể đến như cánh đồng lớn của HTX Thanh Yên, HTX Nông nghiệp công nghệ cao bản Mé (xã Thanh Hưng, huyện Điện Biên), HTX H’Mông (huyện Tủa Chùa), liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ chè Tủa Chùa, cà phê Mường Ảng... Những mô hình này khai thác lợi thế địa phương, làm giàu thêm tiềm năng địa bàn, giúp người dân thêm tin vào nông sản và giá trị nông sản mình sản xuất. Bởi họ được tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ, bao tiêu sản phẩm. Định vị thương hiệu nông sản cũng được xác lập.

Có thể kể đến HTX H’Mông (xã Trung Thu, huyện Tủa Chùa) với nông sản tiêu biểu khoai sọ tím đã trở thành sản phẩm OCOP địa phương, là món quà quê mà nhiều người nơi khác đến Tủa Chùa phải nhất định mua về. HTX có hơn 20 hộ thành viên, tập trung sản xuất, tiêu thụ các nông sản an toàn phù hợp với điều kiện khí hậu nơi đây. HTX không chỉ hỗ trợ giống, kỹ thuật, bao tiêu cho diện tích nông sản tại địa bàn theo cam kết mà còn mở rộng liên kết sang nhiều xã khác của huyện. Hàng trăm hộ các xã lân cận đăng ký liên kết sản xuất nông sản sạch, bao gồm: Su su, khoai sọ, chanh leo, bí... Hiện HTX liên kết sản xuất, bao tiêu gần 100ha nông sản trên địa bàn Tủa Chùa, trong đó khoảng 50ha khoai sọ.

Là một trong những hộ tham gia HTX, anh Thào A Làng, bản Phô, xã Trung Thu chia sẻ: Tham gia hợp tác liên kết sản xuất, tôi cùng gia đình học hỏi được nhiều kinh nghiệm, kỹ thuật trồng, chăm sóc các loại cây rau, củ quả. Có kiến thức và được HTX động viên, tôi mạnh dạn hơn đầu tư phát triển kinh tế. Tôi liên kết trồng gần 1,5ha su su, chanh leo, khoai sọ... với HTX. Trước đây, những diện tích này chỉ trồng ngô, lúa, nay trồng các loại rau, quả cho thu về cao gấp 3 lần. Khi vừa tham gia HTX, gia đình tôi là hộ cận nghèo, nay đã có cuộc sống đủ đầy hơn.

Từ một mô hình có thể lan tỏa, nhân rộng cách làm cho hàng trăm, nghìn hộ dân khác cùng học hỏi, mạnh dạn đầu tư, phát triển kinh tế gia đình, giảm nghèo bền vững, làm giàu chính đáng. Với sự hỗ trợ, giúp đỡ của Nhà nước và cố gắng vươn lên của người dân, bình quân mỗi năm tỉnh ta đã giảm nghèo được 3 - 4% (riêng các huyện thuộc chương trình 30a của Chính phủ giảm từ 5 - 6%) , đến nay toàn tỉnh còn 29,97% hộ nghèo.