Công nghệ số đang mở rộng khả năng lưu giữ, nghiên cứu và giới thiệu di sản. Từ mô hình hiện vật 3D đến không gian tham quan trực tuyến, người xem có thể khám phá những chi tiết trước đây khó tiếp cận.
Gần 40 chuyên gia và khoảng 100 sinh viên đã tham gia khảo sát hơn 100 di tích để lựa chọn 28 điểm tiêu biểu, xây dựng nền tảng số giúp kết nối di sản Hà Nội với du lịch, giáo dục và nghiên cứu.
Trong xu thế hội nhập và phát triển mạnh mẽ của kỷ nguyên số, xã An Khánh là một trong những địa phương tiên phong khi thực hiện giải pháp gắn mã QR cảm biến tại các điểm di tích của địa phương. Cách làm này không chỉ nâng cao toàn diện hiệu quả quản lý nhà nước mà còn mở ra một phương thức tiếp cận di sản hoàn toàn mới, đưa những giá trị truyền thống độc đáo vượt qua giới hạn không gian để đến gần hơn với du khách thập phương.
Số hóa đang mở rộng cách di sản được lưu giữ, nghiên cứu và tiếp cận, từ kết nối dữ liệu các di tích ở Hà Nội đến xây dựng hồ sơ khoa học và những trải nghiệm tương tác.
Số hóa di sản chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác đúng cách. Với Hà Nội, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu văn hóa dùng chung không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn di sản mà còn tạo nền tảng để tri thức văn hóa được chia sẻ, lan tỏa và trở thành nguồn lực phát triển Thủ đô.
HNN - Với điểm mới là chuyển từ cách tiếp cận “bảo tồn và khai thác từng di tích” sang “kết nối và phát huy cả hệ thống di sản”, Đề án “Phát huy giá trị di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại TP. Huế phục vụ phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030” (gọi tắt Đề án) còn hướng đến khắc phục tình trạng phát huy di sản chưa đồng đều, các điểm di tích chưa được kết nối thành một hệ thống.
Từ số hóa hồ sơ Di sản thế giới, di tích quốc gia đặc biệt, bảo vật quốc gia đến triển khai công nghệ 3D tại nhiều di sản tiêu biểu, chuyển đổi số đang từng bước tạo nền tảng mới cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, để dữ liệu di sản thực sự trở thành nguồn lực phát triển, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, chuẩn hóa dữ liệu và đưa các thành quả số hóa đến gần hơn với công chúng.
Từ số hóa hiện trạng, xây dựng cơ sở dữ liệu đến tham quan ảo, thuyết minh đa ngôn ngữ và định hướng xây dựng Trung tâm Thông tin Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn, công nghệ đang trở thành công cụ quan trọng trong bảo tồn, nghiên cứu và góp phần đưa những giá trị của quần thể đền tháp đến gần hơn với công chúng.
Xã An Khánh (Hà Nội) đã số hóa 45 di tích và xây dựng bản đồ số tại địa chỉ ankhanh360.vn. Từ những kết quả này, địa phương từng bước đưa tư liệu lịch sử, văn hóa đến gần người dân, mở thêm hướng quảng bá di sản gắn với phát triển du lịch.
Mô hình 3D, không gian trưng bày ảo hay trí tuệ nhân tạo mở thêm cách tiếp cận di sản, nhưng phía sau trải nghiệm số ấy là yêu cầu dữ liệu có nguồn gốc, được chuẩn hóa, cập nhật và kiểm chứng để công nghệ không làm thay đổi cách công chúng hiểu về giá trị gốc của di sản.
Qua các nền tảng truyền thông số như facebook reels, tiktok, youtube shorts, Zalo video... di sản đã không ngừng được lan tỏa, cộng hưởng trong một hệ sinh thái tri thức mở.
Di sản văn hóa, dù là công trình kiến trúc hàng trăm năm tuổi hay một điệu hát cổ, đều có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Sáng ngày 1.10, Sở VHTT TP.HCM tổ chức Hội thảo “Số hóa di sản và dữ liệu văn hóa kiến tạo không gian sáng tạo và trải nghiệm thông minh”, bàn giải pháp số hóa đồng thời kết nối dữ liệu từ hiện vật, tư liệu, ký ức cộng đồng, qua đó mở rộng khả năng khai thác cũng như phát huy giá trị di sản trên môi trường số.
Sáng 1-10, Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM phối hợp cùng Sở Văn hóa - Thể thao TPHCM tổ chức hội thảo “Số hóa di sản và Dữ liệu Văn hóa - Kiến tạo không gian sáng tạo và trải nghiệm thông minh”.
Một hiện vật có thể được ghi lại bằng mô hình 3D, một không gian trưng bày có thể được tham quan từ xa. Tuy nhiên, để những sản phẩm ấy phục vụ lâu dài cho bảo tồn, nghiên cứu và công chúng, dữ liệu di sản cần được chuẩn hóa, cập nhật và kết nối. Đây là vấn đề được thảo luận sôi nổi tại hội thảo "Số hóa di sản và dữ liệu văn hóa - Kiến tạo không gian sáng tạo và trải nghiệm thông minh" do Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ngày 1/10.
Không chỉ đơn thuần đưa các dữ liệu lên không gian mạng, số hóa văn hóa đang mở ra một không gian sáng tạo mới, nơi bản sắc vùng đất Đồng Nai gần 330 năm hình thành và phát triển được bảo tồn, phát huy và lan tỏa mạnh mẽ, trở thành động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Di tích Nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa nội dung trưng bày, góp phần đổi mới phương thức tiếp cận lịch sử.
Di tích Nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa nội dung trưng bày, góp phần đổi mới phương thức tiếp cận lịch sử.
HNN - Chỉ mất chưa đến 30 giây để mua vé tham quan, dùng điện thoại chạm vào một trạm NFC để tìm hiểu về di tích hay quét mã QR để nghe thuyết minh điện tử… hành trình khám phá di sản Huế đang có thêm những cách tiếp cận mới.
Sự kết hợp giữa hiện vật và công nghệ số đang biến việc tìm hiểu lịch sử, truyền thống tại các bảo tàng thành hành trình trải nghiệm đa giác quan sống động. Cách tiếp cận này giúp di sản được “sống”, hòa nhịp với đương đại.
Hiện nay, tỉnh Lào Cai quản lý, lưu giữ 3 bảo vật quốc gia trong số 357 bảo vật quốc gia của cả nước. Lào Cai đã tổ chức thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ, bảo đảm an ninh, an toàn đối với bảo vật quốc gia. Đặc biệt, với việc ứng dụng chuyển đổi số, Lào Cai từng bước giữ gìn và phát huy giá trị các bảo vật quốc gia một cách hiệu quả hơn.
Số hóa đang mở ra cách thức mới để lưu giữ và khai thác các tư liệu, hiện vật, di sản văn hóa. Nhưng để nguồn dữ liệu ấy thực sự có giá trị lâu dài, cần chuẩn hóa, xác thực, kết nối và tổ chức thành cơ sở dữ liệu thống nhất, phục vụ bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục và phát huy giá trị văn hóa.
Sở hữu hệ thống di tích, danh thắng và không gian văn hóa đa dạng, cùng lợi thế kết nối 2 di sản văn hóa thế giới liền kề, Đà Nẵng đang từng bước đổi mới phương thức quảng bá trên nền tảng số. Hướng đi này góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa xứ Quảng đến cộng đồng và du khách quốc tế.
Tại Bảo tàng Phụ nữ, sự kết hợp của hiện vật bảo tàng với công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ thuật in 3D hiện đại và các trò chơi tương tác, đã mở ra hướng tiếp cận di sản mới cho công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
Cần một đội ngũ nhân lực đủ về số lượng, đa dạng về chuyên ngành và chuyên sâu về nghiệp vụ để quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản là yêu cầu được đặt ra, nhất là trong những lĩnh vực đặc thù như khảo cổ, trùng tu tháp Chăm, bảo quản hiện vật, kỹ thuật vật liệu và số hóa di sản.
Ngày 21/9, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Đại học RMIT Việt Nam - cơ sở Hà Nội tổ chức workshop với chủ đề “Chạm - Chơi - Hiểu: khám phá di sản qua trải nghiệm sáng tạo”.
Kết luận số 91-KL/TW của Ban Bí thư về tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn và sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước giai đoạn 2026 - 2030 yêu cầu “quán triệt sâu sắc yêu cầu tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn và sự kiện lịch sử quan trọng phải hướng về Nhân dân, lấy giá trị lịch sử, chính trị, văn hoá, giáo dục làm trọng tâm”.
Mục tiêu vận hành kho dữ liệu văn hóa số quốc gia từ năm 2027 được đặt ra, với các nỗ lực chuẩn hóa, kết nối và xây dựng hạ tầng văn hóa từ các địa phương.
Bảo vật quốc gia được tạo bản sao kỹ thuật số, di tích hàng trăm năm tuổi được tái hiện bằng VR360, tư liệu Hán Nôm được đưa lên môi trường số, những câu chuyện lịch sử mở ra sau một lần quét QR... Công nghệ đang tạo thêm những cách thức mới để lưu giữ và đưa di sản Ninh Bình vượt khỏi giới hạn của không gian di tích.
Máy ảnh 360 độ được sử dụng để tạo hình ảnh toàn cảnh phục vụ môi trường VR, trong khi công nghệ mô hình hóa 3D giúp tái dựng các cấu trúc và chi tiết kiến trúc của những công trình cổ.
Các nhà nghiên cứu Jordan đang ứng dụng thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), hình ảnh toàn cảnh 360 độ và mô hình 3D để số hóa các di tích lịch sử, qua đó cho phép người dùng tham quan và nghiên cứu các công trình kiến trúc cổ mà không cần trực tiếp đến địa điểm.
Đối với một đô thị di sản như Hà Nội, chuyển đổi số không chỉ là việc đưa dữ liệu lên không gian mạng, mà là cách để những giá trị văn hóa nghìn năm trở nên sống động, gần gũi và mở ra dư địa tăng trưởng mới.
Công nghệ số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là động lực then chốt để bảo tồn bền vững và lan tỏa giá trị di sản văn hóa nói chung, di sản Hồ Chí Minh nói riêng đến công chúng hôm nay.
Từ những hiện vật, di tích đến các giá trị văn hóa, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng đang từng bước đưa di sản lên không gian số bằng QR, VR3D, bản đồ 3D và bảo tàng số. Công nghệ không chỉ tạo trải nghiệm mới cho du khách mà còn mở thêm hướng bảo tồn, lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa vùng Đất Tổ.
Ninh Bình đang đẩy mạnh số hóa di sản, di tích, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Không còn là những chuyến tham quan đơn thuần hay những bài học lịch sử khô khan trong sách giáo khoa, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang tạo nên một cuộc chuyển mình mạnh mẽ trong hoạt động giáo dục di sản. Bằng việc kết hợp công nghệ số, mô hình học tập trải nghiệm và những phương thức tiếp cận sáng tạo, Bảo tàng từng bước đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ, biến mỗi hiện vật thành một câu chuyện sống động và mỗi không gian trưng bày thành một lớp học không tường.
Từ yêu cầu xây dựng Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia đến những thử nghiệm kết nối bảo tàng ở TPHCM, câu chuyện không dừng ở số hóa bao nhiêu hiện vật, mà quan trọng là làm thế nào để dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông, sống cùng công chúng. Qua đó góp phần kể câu chuyện Việt Nam một cách chính xác trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI).
Trong tiến trình hiện đại hóa các thiết chế văn hóa, chuyển đổi số đang mở rộng không gian hoạt động của bảo tàng, đưa di sản vượt khỏi giới hạn của kho lưu giữ và phòng trưng bày để đến gần hơn với công chúng.
Chuyển đổi số (CĐS) đang từng bước tạo nên những thay đổi trong hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh. Từ số hóa tư liệu, hiện vật đến ứng dụng công nghệ trong quản lý, quảng bá… nhằm đưa sản phẩm văn hóa đến gần hơn với người dân và du khách.
Trong quá trình phát triển, di sản văn hoá không chỉ là những gì được lưu giữ trong bảo tàng, đình, chùa, di tích lịch sử hay những câu chuyện truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, mà còn là nguồn lực đặc biệt để tạo dựng bản sắc, tăng sức hấp dẫn của điểm đến, giáo dục truyền thống và mở ra những giá trị kinh tế mới.
Tối ngày 24/8, tại Đền Bảo Hà, xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai, Ứng dụng số Đền Bảo Hà chính thức được kích hoạt, đánh dấu bước tiến mới trong ứng dụng công nghệ để bảo tồn, quản lý, quảng bá và phát huy giá trị Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia Đền Bảo Hà.
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Kế hoạch số 319/KH-UBND về tuyên truyền, quảng bá giá trị văn hóa, truyền thống lịch sử, vùng đất, con người và các điểm đến du lịch đặc sắc giai đoạn 2026-2030. Chuyển đổi số, truyền thông đa ngôn ngữ và xây dựng thương hiệu địa phương là những nhiệm vụ trọng tâm của Kế hoạch.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, việc ứng dụng công nghệ vào bảo tồn và phát huy giá trị di sản đang mở ra những hướng đi mới, góp phần đưa di sản Huế đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.
Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa không chỉ giúp bảo tồn di sản mà còn mở ra cơ hội thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin, đưa lịch sử và bản sắc văn hóa đến gần hơn với người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Ứng dụng công nghệ số đang tạo chuyển biến tích cực cho du lịch Bắc Ninh, góp phần đổi mới hoạt động quảng bá, nâng cao trải nghiệm của du khách, phát huy giá trị di sản và từng bước xây dựng điểm đến hiện đại, thân thiện.
Số hóa trong giới thiệu và bảo tồn hiện vật; truyền thông trên mạng xã hội; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục di sản... là những hướng đi được Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng triển khai sâu rộng thời gian qua, góp phần bảo tồn văn hóa Chăm trên không gian số.
Để gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, phường Bỉm Sơn đã áp dụng số hóa bằng mã QR, góp phần mang đến cho Nhân dân, du khách thập phương sự trải nghiệm hiện đại, tiện ích và lan tỏa giá trị của các di sản trên địa bàn.
Thực hiện Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” do Trung ương Đoàn triển khai, thế hệ trẻ phường Đồng Hới đã ứng dụng linh hoạt công nghệ, thực hiện số hóa các công trình, di tích lịch sử trên địa bàn phường. Từ đó, thêm một lần nữa khắc nhớ và góp phần tuyên truyền rộng rãi đến công chúng về truyền thống lịch sử, văn hóa của vùng đất và con người đô thị Đồng Hới-trung tâm tỉnh lỵ.
Đứng trước xu thế chuyển đổi số toàn diện, việc số hóa di sản không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật thuần túy, mà là chiến lược bảo tồn, phát huy giá trị lâu dài.
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số xuyên biên giới đang làm thay đổi cách con người sáng tạo, tiếp cận và lan tỏa các giá trị văn hóa. Câu chuyện không còn dừng ở việc số hóa di sản hay bảo tồn bằng công nghệ, mà là xây dựng năng lực làm chủ dữ liệu văn hóa, làm chủ không gian số và đưa văn hóa Việt Nam trở thành một chủ thể sáng tạo, có sức cạnh tranh trên môi trường toàn cầu.
Toàn bộ bảo vật quốc gia thuộc địa bàn Bắc Ninh trước đây đã được số hóa, trong khi dữ liệu đối với các bảo vật quốc gia thuộc địa bàn Bắc Giang cũ mới được cập nhật ở mức hình ảnh.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành một động lực quan trọng của phát triển văn hóa, số hóa di sản không còn được nhìn nhận đơn thuần như một giải pháp bảo tồn. Điều cốt lõi là xây dựng được một hệ dữ liệu chuẩn hóa, có khả năng kết nối, chia sẻ và tiếp tục tạo ra những giá trị mới cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa.
Thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) và các tổ chức chính trị-xã hội từ tỉnh đến cơ sở đã đẩy mạnh các ứng dụng số, nền tảng số trong công tác tuyên truyền, triển khai các phong trào, cuộc vận động, mô hình góp phần tối ưu hóa nhiều phần việc, giảm bớt gánh nặng kinh phí trong tổ chức các hoạt động và mang lại kết quả tích cực. Trong đó nổi bật là các công trình, mô hình số hóa 'địa chỉ đỏ' góp phần gìn giữ và phát huy giá trị các di tích lịch sử trên địa bàn tỉnh bằng công nghệ số.
Số hóa đang mở ra cơ hội mới để bảo tồn và khai thác giá trị di sản văn hóa. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc lưu trữ dữ liệu, di sản khó trở thành động lực phát triển. Theo các chuyên gia, TP Hồ Chí Minh cần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu di sản liên thông để kết nối văn hóa, du lịch, giáo dục và các ngành công nghiệp sáng tạo.
Tỉnh tập trung triển khai đồng bộ công tác số hóa đối với các loại hình di sản văn hóa vật thể, phi vật thể cùng hệ thống hiện vật, di vật, cổ vật và bảo vật quốc gia. Đây được coi là bước đi vững chắc nhằm xây dựng một hệ thống kho lưu trữ dữ liệu số toàn diện, giúp bảo quản lâu dài và lan tỏa sâu rộng bản sắc văn hóa vùng cao.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đặt con người vào trung tâm của quá trình phát triển. Điều đó cũng có nghĩa, quyền thụ hưởng văn hóa của người dân sẽ không dừng ở việc được sống cạnh di sản hay những công trình văn hóa mới, mà mở rộng thành quyền tiếp cận bình đẳng, quyền tham gia sáng tạo và quyền cùng vận hành các không gian công cộng. Đó cũng là thước đo quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đưa văn hóa trở thành nền tảng phát triển của Thủ đô.
Chuyển đổi số đang mở ra một hướng đi mới trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam.
Ngày 16/7, tọa đàm 'Số hóa di sản ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Cuộc đối thoại liên ngành, nhìn từ dự án Tầm chân' tại Không gian văn hóa Hồ Văn (Văn Miếu - Quốc Tử Giám).
Ngày 16.7, tại Không gian văn hóa Hồ Văn (di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám), tọa đàm 'Số hóa di sản ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Cuộc đối thoại liên ngành, nhìn từ dự án Tầm chân' đã diễn ra với sự tham gia của các nhà nghiên cứu, chuyên gia công nghệ, quản lý di sản và đông đảo công chúng quan tâm.
Thay vì đơn thuần lưu trữ dữ liệu thô, số hóa là hành trình đưa linh hồn di tích vào kỷ nguyên số. Tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, công tác số hóa này đang bước sang giai đoạn kết nối các nguồn tư liệu rời rạc thành một hệ sinh thái tri thức mở, thống nhất và bảo mật bằng công nghệ định danh. Nhờ đó, di sản ngàn năm thực sự sống động, tái sinh trong đời sống đương đại.
Nhờ chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số, ngành du lịch Đồng Tháp đã từng bước thay đổi diện mạo, góp phần nâng cao trải nghiệm của du khách, qua đó thu hút được 4,7 triệu lượt khách du lịch trong 6 tháng đầu năm 2026.
Kho tàng di sản đồ sộ của TP phố Hồ Chí Minh đang được tiếp thêm nguồn sinh lực mới nhờ làn sóng đổi mới sáng tạo, chiến lược số hóa toàn diện và định hướng phát triển liên vùng.
Chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu không chỉ nhằm lưu trữ thông tin mà còn mở ra hướng đi mới cho việc quản lý di sản.
Từ hệ thống vé điện tử, thuyết minh đa ngôn ngữ đến công nghệ quét 3D và thực tế ảo, hàng loạt giải pháp chuyển đổi số đang được triển khai tại Quần thể Di tích Cố đô Huế. Những ứng dụng này góp phần đưa di sản đến gần hơn với du khách, đồng thời tạo sức bật mới cho ngành du lịch địa phương.