Từ hệ thống vé điện tử, thuyết minh đa ngôn ngữ đến công nghệ quét 3D và thực tế ảo, hàng loạt giải pháp chuyển đổi số đang được triển khai tại Quần thể Di tích Cố đô Huế. Những ứng dụng này góp phần đưa di sản đến gần hơn với du khách, đồng thời tạo sức bật mới cho ngành du lịch địa phương.
Việc tích hợp mã QR và triển khai nền tảng trải nghiệm số được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Khánh Hòa triển khai tại Tháp Bà Pô Nagar Nha Trang. Hoạt động nhằm nâng cao trải nghiệm và tiếp cận công chúng trong chuyển đổi số, phục vụ công tác 'Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới', gắn di sản với công nghệ, giáo dục và du lịch bền vững.
Mỗi di tích, mỗi hiện vật hay một làn điệu dân ca đều mang trong mình những lớp trầm tích lịch sử, văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Trước đây, những giá trị ấy chủ yếu được truyền tải qua lời thuyết minh hoặc những trang tư liệu. Giờ đây, cùng với chuyển đổi số, tỉnh Lạng Sơn đang từng bước đưa di sản lên không gian số để những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người xứ Lạng được kể bằng nhiều hình thức trực quan, sinh động hơn, mở ra cơ hội để di sản đến gần hơn với công chúng.
Trong tiến trình xây dựng du lịch Thủ đô trở thành ngành kinh tế quan trọng, chuyển đổi số đang được nhiều địa phương xác định là một trong những giải pháp đột phá. Với sự chủ động, sáng tạo trong ứng dụng công nghệ, các địa phương của Hà Nội đang từng bước 'số hóa' điểm đến, nâng cao hiệu quả quảng bá, quản lý và khai thác giá trị du lịch, tạo thêm những trải nghiệm mới cho du khách.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đang trở thành xu hướng tất yếu.
Việc số hóa di tích trên địa bàn thành phố Đà Nẵng được xem là vấn đề cấp thiết nhằm bảo tồn, quản lý, phát huy giá trị các di sản văn hóa hiệu quả, bền vững.
Chuyển đổi số được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị các di sản văn hóa, góp phần đưa hình ảnh quê hương, con người Hoài Đức đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.
Lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử Khu di tích Quốc gia Kim Liên bằng công nghệ số trong kỷ nguyên mới
Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên – nơi lưu giữ nhiều kỷ vật quý giá về quê hương, gia đình và thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh – đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ ứng dụng công nghệ số.
Tham quan nhiều di tích ở Hà Nội, du khách giờ đây có thể quét mã QR để tìm hiểu lịch sử, xem tư liệu, nghe thuyết minh tự động hoặc trải nghiệm không gian văn hóa trên nền tảng số.
Không chỉ các di tích cấp quốc gia, cấp tỉnh, nhiều 'địa chỉ đỏ' ở phía Đông Nam tỉnh Lâm Đồng đang được các địa phương quan tâm số hóa. Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi số lĩnh vực văn hóa, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống...
Với lợi thế sở hữu hệ thống di sản đồ sộ và đặc sắc, Huế đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển hóa các giá trị văn hóa truyền thống thành động lực tăng trưởng bền vững thông qua công nghệ số.
Trong dòng chảy chuyển đổi số (CĐS) mạnh mẽ hiện nay, công nghệ không chỉ mở ra những phương thức lưu trữ mới mà còn trở thành 'cầu nối' đưa di sản văn hóa đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Từ việc số hóa tư liệu, hiện vật, xây dựng bảo tàng ảo đến ứng dụng mã QR, thực tế ảo trong tham quan, trải nghiệm…, nhiều giá trị văn hóa tưởng chừng chỉ nằm trong ký ức đang được 'đánh thức' bằng ngôn ngữ của thời đại số. Số hóa không đơn thuần là lưu giữ di sản, mà còn góp phần bảo tồn bền vững, lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc theo cách sinh động, hiện đại và giàu sức sống hơn.
Từ những bảo vật quốc gia được 'hồi sinh' trong không gian 3D đến hệ thống thuyết minh tự động, mã QR, thực tế ảo…, chuyển đổi số đang mở ra cách tiếp cận mới cho di sản văn hóa xứ Thanh, đưa lịch sử đến gần hơn với cộng đồng và du khách.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An đang triển khai nhiều hoạt động như số hóa di tích, ứng dụng mã QR, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản và phát triển du lịch thông minh. Những bước chuyển này không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá hình ảnh Nghệ An trong thời đại công nghệ số.
Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An – nơi lưu giữ nhiều kỷ vật quý giá về quê hương, gia đình và thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh – đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ ứng dụng công nghệ số. Việc đẩy mạnh số hóa tư liệu, xây dựng hệ thống thuyết minh tự động và không gian thực tế ảo đã mở ra phương thức tiếp cận mới, giúp lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử của di sản tới đông đảo công chúng trong và ngoài nước.
Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An – 'địa chỉ đỏ' thiêng liêng lưu giữ những kỷ vật vô giá về quê hương, gia đình và thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh đang chuyển mình mạnh mẽ trong xu thế công nghệ.
Xác định chuyển đổi số là 'cầu nối' then chốt để đưa di sản đến với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tỉnh Hà Tĩnh tích cực ứng dụng công nghệ hiện đại vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử. Những nỗ lực này không chỉ nâng tầm vị thế của các điểm đến mà còn góp phần quan trọng trong việc lan tỏa tình yêu lịch sử, bồi đắp lòng yêu nước và tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.
Trên thế giới, di sản số đang trở thành chìa khóa quan trọng trong việc bảo tồn, quản lý và tái hiện các giá trị văn hóa. Tại Pháp hay Trung Quốc, các bảo tàng và thư viện đã chủ động ứng dụng công nghệ để gìn giữ và lan tỏa di sản đến công chúng, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận cho thế hệ hiện tại và tương lai.
UBND xã Chuyên Mỹ vừa ban hành Kế hoạch số 235/KH-UBND về triển khai số hóa di tích và di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn xã năm 2026.
Phía sau những mô hình khá hiệu quả, việc tiến hành số hóa di sản vẫn đang đối mặt với hàng loạt 'điểm nghẽn' khiến quá trình triển khai chưa đạt như kỳ vọng.
Tại Thái Nguyên, việc ứng dụng công nghệ và mạng xã hội đang góp phần 'đánh thức' di sản, giúp lịch sử trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn, đặc biệt với thế hệ trẻ.
Người trẻ viết tiếp câu chuyện lịch sử (Bài cuối): Khi giá trị lịch sử trở thành động lực phát triển
Trong dòng chảy của kỷ nguyên số, cách tiếp cận lịch sử tại Thanh Hóa đang có nhiều thay đổi. Di sản hiện diện trong không gian trưng bày và từng bước đi vào đời sống thông qua công nghệ cùng các hình thức khai thác mới. Đây là hướng đi phù hợp trong bài toán bảo tồn gắn với phát triển của địa phương.
Tại nhiều di tích ở An Giang, chỉ cần quét mã QR, người dân có thể đọc, nghe và xem thông tin lịch sử. Mô hình do thanh niên thực hiện đang giúp di tích đến gần hơn với công chúng.
Số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa đang trở thành phương thức hiệu quả trong giáo dục truyền thống cho thanh thiếu nhi, đồng thời góp phần quảng bá sâu rộng giá trị di sản của Phú Thọ. Từ ý nghĩa đó, Đoàn Thanh niên xã Hy Cương, Đoàn Thanh niên xã Bình Nguyên, Đoàn Thanh niên Prime Group và Chi đoàn Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã phối hợp triển khai công trình thanh niên 'Số hóa thông tin di tích'.
Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có không gian văn hóa rộng lớn với mật độ di sản đậm đặc. Đứng trước khối lượng di sản văn hóa khổng lồ, ứng dụng công nghệ số là yêu cầu tất yếu, cấp thiết. Thời gian qua, ngành Văn hóa chủ động phối hợp với các ban, ngành, địa phương từng bước giải quyết bài toán quản lý, đồng bộ hóa dữ liệu và lan tỏa giá trị di sản qua các nền tảng công nghệ thông minh.
Với sự phát triển không ngừng của internet, các công nghệ mới cùng nhiều giải pháp tối ưu đã và đang mang đến một luồng gió mới cho hoạt động trải nghiệm, giúp nâng cao hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị của di tích, di sản, cổ vật của ông cha nghìn xưa để lại.
Tiếp cận nghiên cứu văn hóa, con người theo hướng hệ thống và tổng thể, cũng như kết nối trong một chỉnh thể thống nhất, có cấu trúc, trên cơ sở ứng dụng khoa học và công nghệ để chuẩn hóa, số hóa và tích hợp dữ liệu, tạo nền tảng dùng chung phục vụ quản lý, bảo tồn và phát triển đang được thành phố ưu tiên.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Bên cạnh việc số hóa các di tích trọng điểm bằng công nghệ 3D, VR, Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống bản đồ ẩm thực, hợp tác với KOLs để quảng bá thương hiệu 'Thành phố sáng tạo'.
Kỳ cuối: Khi di tích trở thành 'bảo tàng mở' trên không gian số