Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An – 'địa chỉ đỏ' thiêng liêng lưu giữ những kỷ vật vô giá về quê hương, gia đình và thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh đang chuyển mình mạnh mẽ trong xu thế công nghệ.
Xác định chuyển đổi số là 'cầu nối' then chốt để đưa di sản đến với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tỉnh Hà Tĩnh tích cực ứng dụng công nghệ hiện đại vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử. Những nỗ lực này không chỉ nâng tầm vị thế của các điểm đến mà còn góp phần quan trọng trong việc lan tỏa tình yêu lịch sử, bồi đắp lòng yêu nước và tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.
Trên thế giới, di sản số đang trở thành chìa khóa quan trọng trong việc bảo tồn, quản lý và tái hiện các giá trị văn hóa. Tại Pháp hay Trung Quốc, các bảo tàng và thư viện đã chủ động ứng dụng công nghệ để gìn giữ và lan tỏa di sản đến công chúng, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận cho thế hệ hiện tại và tương lai.
UBND xã Chuyên Mỹ vừa ban hành Kế hoạch số 235/KH-UBND về triển khai số hóa di tích và di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn xã năm 2026.
Phía sau những mô hình khá hiệu quả, việc tiến hành số hóa di sản vẫn đang đối mặt với hàng loạt 'điểm nghẽn' khiến quá trình triển khai chưa đạt như kỳ vọng.
Tại Thái Nguyên, việc ứng dụng công nghệ và mạng xã hội đang góp phần 'đánh thức' di sản, giúp lịch sử trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn, đặc biệt với thế hệ trẻ.
Trong dòng chảy của kỷ nguyên số, cách tiếp cận lịch sử tại Thanh Hóa đang có nhiều thay đổi. Di sản hiện diện trong không gian trưng bày và từng bước đi vào đời sống thông qua công nghệ cùng các hình thức khai thác mới. Đây là hướng đi phù hợp trong bài toán bảo tồn gắn với phát triển của địa phương.
Tại nhiều di tích ở An Giang, chỉ cần quét mã QR, người dân có thể đọc, nghe và xem thông tin lịch sử. Mô hình do thanh niên thực hiện đang giúp di tích đến gần hơn với công chúng.
Số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa đang trở thành phương thức hiệu quả trong giáo dục truyền thống cho thanh thiếu nhi, đồng thời góp phần quảng bá sâu rộng giá trị di sản của Phú Thọ. Từ ý nghĩa đó, Đoàn Thanh niên xã Hy Cương, Đoàn Thanh niên xã Bình Nguyên, Đoàn Thanh niên Prime Group và Chi đoàn Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã phối hợp triển khai công trình thanh niên 'Số hóa thông tin di tích'.
Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có không gian văn hóa rộng lớn với mật độ di sản đậm đặc. Đứng trước khối lượng di sản văn hóa khổng lồ, ứng dụng công nghệ số là yêu cầu tất yếu, cấp thiết. Thời gian qua, ngành Văn hóa chủ động phối hợp với các ban, ngành, địa phương từng bước giải quyết bài toán quản lý, đồng bộ hóa dữ liệu và lan tỏa giá trị di sản qua các nền tảng công nghệ thông minh.
Với sự phát triển không ngừng của internet, các công nghệ mới cùng nhiều giải pháp tối ưu đã và đang mang đến một luồng gió mới cho hoạt động trải nghiệm, giúp nâng cao hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị của di tích, di sản, cổ vật của ông cha nghìn xưa để lại.
Tiếp cận nghiên cứu văn hóa, con người theo hướng hệ thống và tổng thể, cũng như kết nối trong một chỉnh thể thống nhất, có cấu trúc, trên cơ sở ứng dụng khoa học và công nghệ để chuẩn hóa, số hóa và tích hợp dữ liệu, tạo nền tảng dùng chung phục vụ quản lý, bảo tồn và phát triển đang được thành phố ưu tiên.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Bên cạnh việc số hóa các di tích trọng điểm bằng công nghệ 3D, VR, Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống bản đồ ẩm thực, hợp tác với KOLs để quảng bá thương hiệu 'Thành phố sáng tạo'.
Kỳ cuối: Khi di tích trở thành 'bảo tàng mở' trên không gian số