Mắt khói

***

Thành phố mùa này đã có mưa nặng hạt. Mới xế chiều, bầu trời đã mù xám. Những giọt mưa trĩu trịt lăn dài trên vai áo, bám chặt trên mi mắt khiến quãng dốc lên cầu vượt thăm thẳm như đường lên đỉnh núi mù mịt sương. Thỉnh thoảng lại có gió bạt giữa cơn mưa. Xe cộ như đàn kiến run rẩy bò trên những cung đường đầy nước. Những tòa nhà chọc trời đứng lặng thinh. Cây cối đẩy đưa cành nhánh theo chiều gió. Có đám lá yếu ớt lìa cành. Chiếc xe của Út Tình cà rịch cà tang bò lên cầu. Điện thoại rung. Giọng Hoài như mưa trút xuống tai anh:

- Anh về liền được không? Em sợ má không chờ được nữa.

Mưa xóa tiếng thở dài của anh. Gió tiếp thêm một nỗi buồn vừa chớm lên trong tim. Cầu vượt cấm quay xe. Anh mất thêm mười phút để xuống dốc cầu, tìm chỗ quay đầu. Có chiếc lá úa theo cơn gió bám dính lên kính chiếu hậu.

Đồng hồ báo mười lăm giờ hai mươi phút. Anh giật mình. Cuộc nói chuyện gần nhất mới hôm kia, má liên tục hỏi anh bây giờ là mấy giờ, phải ba giờ chiều không con…

Anh nhớ không lầm, hôm kia, mắt bà già đục ngầu, tưởng mây khói thành phố này gom hết trong đôi mắt già nua. Đó cũng là lần đầu tiên anh thấy bà chảy nước mắt, sau chừng đó thời gian từa tựa thương yêu.

***

Nói từa tựa thương yêu bởi tình thương má quăng ra để níu giữ anh không bình thường như má con nhà người khác. Như bữa anh quên súc miệng trước khi tới gặp má, vậy mà má lẫy:

- Bây còn hút thuốc thì đừng tới đây.

Má nhạy mùi. Hồi mang bầu mấy đứa con, má nghén lên bờ xuống ruộng, nghe mùi gì cũng ói tới mật xanh, nhất là mùi thuốc lá của ông già. Đợt mang bầu Út là má nghén nặng nhất. Chắc vì vậy mà má ghét khói thuốc tới bây giờ. Út Tình hút thuốc như hạm, miệng phà phà như ống khói. Nhưng trước má, anh phải giấu tiệt thứ mùi độc hại đó. Trước mỗi lần gặp bà già, anh phải súc miệng thật kỹ, nhai hết thanh kẹo cao su bạc hà. Hoài căn dặn, lặp đi lặp lại mỗi ngày, gọi điện nhắc, nhắn tin nhắc… đến mức anh thấy bực. Hay là thôi, anh nghĩ nhưng rồi lại dùng dằng. Út Thà đã bỏ bà già một lần rồi, sao anh nỡ! Anh uống thêm siro chanh cho bay mùi khói thuốc, vậy mà bà già cũng nhận ra.

Má ghét khói thuốc nhưng lại ghiền khói bếp. Mỗi lần anh về, má hay ôm đầu anh, áp khuôn mặt già nua lên tóc kiếm tìm.

- Mùi khói hồi xưa ám trên tóc con giờ đâu rồi hả Út?

-Trời ơi, giữa thị thành này mà má đòi hít mùi khói củi bếp quê. Má làm khó tui quá, Hoài à!

Hoài nhíu mày:

- Anh quên là má ở quê ra, hông lẽ bắt bà già nhớ khói bếp gas hay bếp điện?

Út Tình ngẩn người. Hoài cũng rơm rớm nước mắt. Chắc má giận em lắm, tại em bứt dây nhau bỏ xứ mà đi, rồi bứng thêm bà già lên xứ lạ. Lục bình có trôi khỏi sông lớn cũng dạt về sông nhỏ. Má con em trôi là trôi luôn, dạt bờ dạt bụi, khô héo chốn này. Má nhớ sông, nhớ củi, nhớ khói đồng bưng, nhớ Út, chớ má tuyệt nhiên không nhớ ai đã làm gì cuộc đời má. Má chỉ biết tại má mà Út biệt tăm. Má giày vò cuộc đời mình, nhai đi nhai lại lỗi lầm của mình...

Mấy giọt nước mắt của Hoài chảy lan qua trái tim tưởng đã chai sạn của Út Tình, dặm thêm nỗi day dứt.

- Thôi được, tui sẽ ráng!

Giống như hồi má níu tay anh ở bệnh viện. Bàn tay gầy guộc bầm tím bởi chi chít vết kim tiêm của bà già xa lạ với ra yếu ớt.

- Út à, đừng bỏ má!

Anh đâu biết cái níu tay bất ngờ ấy lại dài một đời. Đâu ai biết mấy chục năm trước, trong một đêm mưa gió tơi bời, anh cũng dùng hết sức lực có được trên đôi tay trẻ thơ non dại mà níu má mình ở lại nhưng má anh im thinh. Mắt má nhắm hoài không mở. Khuôn mặt má chừng như đã giãn ra sau những nhọc nhằn. Hình như mọi bà má trên đời đến lúc cuối cùng đều muốn dành lại phần dịu dàng nhất cho con, như má anh, má Hoài.

Bữa nay má đi rồi, ai sẽ níu tay anh? Ai sẽ nhắc Hoài kêu anh tới, càm ràm khi miệng anh còn hôi mùi thuốc lá, lẫy hờn khi anh không chịu uống thuốc ho...?

***

- Anh có muốn để tang cho má không?

Út Tình vuốt mặt, nước mưa độ này kỳ quá, cứ xon xót mắt người.

- Sao cô hỏi vậy? Tui là con của má mà!

Hoài lặng lẽ thắp thêm nén nhang. Má mất không được ngày tốt, chỉ để một ngày một đêm. Ở thành phố này, Hoài không có nhiều người quen. Căn nhà nhỏ xíu như hộp diêm nhét trong con hẻm, vài ba chiếc xe ra vô là hết đường. Nhà nào có khách tới chơi cũng chỉ dám cầm chân khách trong thời gian ngắn, sợ để xe phiền xóm giềng. Vậy mà mấy lần Út Tình ghé, má đều tìm cách giữ anh ở lại lâu hơn. Hàng xóm cũng quen cảnh vài ba bữa có gã tài xế xe ôm công nghệ ghé chơi với bà già. Hai con người này lạ lùng lắm, có bữa còn bày đồ hàng ra chơi trò nấu nướng, bán quán như con nít. Ai đó thở dài. Thôi kệ đi, chấp gì một bà già đã lẫn, gần đất xa trời. Bà già vui được ngày nào, con cái được phước lành ngày đó.

Bữa má nói thèm cháo trắng lá dứa ăn với mớ xá bấu rim, mà tiệm cháo Hoài thường mua cho má nghỉ bán rồi. Ông già bán cháo mấy chục năm, giờ đã bỏ con cháu mà đi. Ai rồi cũng phải đi, không biết chừng nào tới lượt má ha bây? Má nói nhẹ hều mà anh nghe nghe lòng nặng trĩu. Anh tắt ứng dụng gọi xe nguyên một buổi chiều chỉ để đi chợ kiếm mớ lá dứa về nấu nồi cháo cho má. Hai má con húp cháo, ngó mưa, nói chuyện ngày xưa từ trưa tới tối.

Minh họa: ANH DŨNG

Chuyện ngày xưa Út thích tắm mưa, thích ăn kem dừa, mà phải là kem dừa kẹp trong ổ bánh mì của ông già bán kem dạo trong xóm. Bữa đầu tiên anh ghé, má kêu Hoài mua cho anh ổ bánh mì kem, anh chưng hửng. Má hỏi: “Con thấy sao, có ngon giống ổ bánh mì của ông già hồi đó?”, anh gật đầu. Thật ra thứ gì mới ăn lần đầu cũng khó mà cảm nhận được có ngon hay không. Anh chưa quen với việc phải nuốt mớ kem lạnh ngắt trong miệng cùng lúc với miếng bánh mì khô khốc. Nhưng nghĩ tới cảnh Hoài phải đội nắng ghé hơn chục cái cổng trường mới kiếm được xe kem bán dạo có món này, bất giác anh thấy nó ngon hơn mình tưởng. Anh đâu ngờ chỉ một cái gật đầu cũng khiến má cười suốt ngày: “Đúng là thằng Út của má rồi! Cái thằng, hồi đó chắc mê xe bánh mì kem của ông già mới bỏ má đi biền biệt phải hôn bây? Làm tao chửi ông già nát nước, lâu lâu nghĩ lại thấy tội ổng…”.

***

49 ngày của má trời quang, gió chiều lay mấy nhánh lá bồ đề phất phơ sân chùa. Hoài đưa tro cốt má vô đây, đặt kế Út Thà. Đây là lần đầu tiên Út Tình biết mặt Út Thà. Người đàn ông trong khung hình có ánh mắt buồn sâu hút. Hoài nói Út Thà giống má, giống từ khuôn miệng tới cặp mắt. Má để lạc mất Út Thà trong một buổi trưa. Trời tháng tám dầm dề, mưa hoài không ngớt. Đôi chân má chạy tìm khắp chốn, tróc mấy đầu móng, máu thấm xuống đất. Út Thà như bóng chim tăm cá suốt mấy chục năm. Không ai biết Út đi đâu, còn sống hay đã đi xa hẳn. Cuộc sống của má mãi mãi dừng lại ở buổi trưa Út Thà mất tích.

Bốn chục năm sau, má gặp lại Út Thà của má ở bệnh viện, trong hình hài của… Út Tình. Cái tình của má chắc đã động tới ông trời, nên ổng cho má gặp anh. Anh cũng là Út nhưng tên Tình. Mấy chục năm mồ côi, tự nhiên có bà già níu lấy tay mình, kêu Út đừng bỏ má, anh tưởng mình đang ở chốn Bồng lai. Thêm mấy giọt nước mắt mặn đắng của Hoài:

- Anh làm ơn giúp em một lần thôi, cho má em vui!

Thỏa thuận ngầm được ký kết. Từ sau bữa đó, anh trở thành Út Thà con trai của má. Anh sống bằng món ăn gắn với ký ức về Út Thà, vui bằng niềm vui của má Út Thà.

Má không biết Hoài đã dốc đến số tiền tiết kiệm cuối cùng để tìm tất cả manh mối về Út Thà. Người ta nói Út Thà bị bắt cóc, sống một đời tối tăm. Khi Hoài tìm tới nơi mới hay Út Thà mất được 2 năm rồi, mồ mả lạnh tanh. Hóa ra mấy chục năm phiêu bạt, Út Thà của má cũng không có nổi một gia đình. Người ta nói Út không nhắm mắt, chắc tiếc nuối điều gì. Tim Hoài quặn thắt khi nghĩ tới những giây phút cuối cùng của Út Thà, chắc toàn hình bóng má, như ảo ảnh.

***

Út Tình ấn phong bao đỏ vô tay Hoài. Đó là toàn bộ số tiền Hoài đã trả cho anh theo hợp đồng miệng, tính thời gian từ ngày anh đóng giả Út Thà sau cuộc gặp ở bệnh viện. Tròn một năm mười hai ngày.

- Cô cất đi. Cô đã trả lương cho tôi rồi. Một năm mười hai ngày tôi có má, quá hạnh phúc cho một kẻ mồ côi.

Chỉ tiếc là đến lúc anh cảm nhận được vị ngon của ổ bánh mì kem thì má đã xa...