Cuộc xung đột Nga-Ukraine đang làm thay đổi trật tự năng lượng toàn cầu. Trong trung và dài hạn, Mỹ có lợi thế để tận dụng những động lực mới này. Mặc dù Nga đang được hưởng lợi từ giá dầu và khí đốt cao trong thời gian gần đây, nhưng triển vọng dài hạn đối với ngành năng lượng của nước này là không tốt.
Thế giới đang vật lộn với giá năng lượng tăng chóng mặt. Một số chuyên gia cảnh báo, đây mới chỉ là sự khởi đầu cho một cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ những năm 1970 tới nay.
Sự leo thang về giá cả sinh hoạt và cuộc tranh luận gay gắt về dầu mỏ có thể khiến các nhà lãnh đạo EU phải cảnh giác với một lệnh cấm khí đốt từ Nga.
Lệnh cấm dầu mỏ được vận chuyển qua đường biển từ Nga nhằm mục đích gây sức ép với Moscow, nhưng một số chuyên gia cảnh báo điều này có thể giúp ích cho Nga trong ngắn hạn.
EU đang trả cho Nga khoảng 1 tỷ Euro (tương đương 850 triệu Bảng Anh) mỗi ngày cho dầu và khí đốt, một nguồn ngoại tệ vô giá cho Điện Kremlin. Vậy khi lệnh cấm vận xuất khẩu dầu có hiệu lực, Moscow thiệt hại đến đâu?
Moscow tuyên bố sẽ tìm các nhà nhập khẩu dầu khác ngay sau khi Liên minh châu ÂU (EU), khối thương mại lớn nhất thế giới, đạt được nhất trí về việc áp đặt lệnh cấm nhập khẩu tới 90% dầu thô của Nga vào cuối năm nay.
Một yếu tố chính khiến giá dầu thô đang giao dịch ở mức cao là do lo ngại của thị trường về lệnh cấm xuất khẩu dầu Nga sang Liên minh châu Âu (EU).
Khí đốt của Nga quá cảnh Ukraine đến châu Âu đã giảm mạnh sau khi Kiev tuyên bố 'khóa van' đoạn đường ống dẫn quan trọng chạy qua nước này do Moscow đẩy mạnh hoạt động quân sự. Động thái này làm dấy lên lo ngại rằng chiến dịch của Điện Kremlin ở nước láng giềng thân phương Tây có thể khiến nguồn cung khí đốt cho châu Âu qua Ukraine bị cắt đứt vào thời điểm giá tăng vọt. Các nhà sản xuất dầu mỏ Trung Đông có thể giúp đỡ. Nhưng họ có muốn không?
Khi châu Âu tìm cách 'cai' dầu và khí đốt Nga để đáp trả cuộc chiến Nga phát động ở Ukraine, các quốc gia Trung Đông có vẻ là nhà sản xuất duy nhất có đủ năng lực để bù đắp.
Mỗi ngày, Nga chi khoảng 900 triệu USD cho chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, trong bối cảnh Moscow liên tiếp hứng chịu các lệnh trừng phạt khắc nghiệt từ phương Tây, vậy Tổng thống Putin đã lấy tiền từ đâu?
Việc mất đi khách mua dầu lớn là châu Âu sẽ tác động đáng kể tới nền kinh tế và thu ngân sách của Moscow. Trong khi đó, Nga cũng không dễ dàng chuyển hướng sang những nước khác.
Một số nước thành viên EU muốn kéo dài thời gian để tìm nguồn cung thay thế trước khi cấm hoàn toàn dầu Nga.
Đề xuất cấm nhập khẩu dầu của Nga được EU đưa ra sau khi Đức bất ngờ thay đổi quan điểm, từ phản đối sang đồng tình, và khi giới chức các nước trong khối nói rằng họ sẵn sàng chấp nhận 'nỗi đau kinh tế' với một điều kiện...
Trọng tâm của dự thảo gói trừng phạt mới nhằm vào Moskva mà giới chức Liên minh châu Âu (EU) đang tích cực bàn thảo là lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ từ Nga. Tuy nhiên, 'liên minh cờ xanh' vẫn loay hoay tìm tiếng nói chung để thông qua lệnh cấm vận thứ 6 này, bởi mức độ tự chủ về nguồn cung năng lượng của các thành viên rất khác biệt.
Ủy ban châu Âu vừa chính thức đề xuất lệnh cấm vận dầu Nga. Giới quan sát nhận định dù không dễ dàng, khối này hoàn toàn có thể chống chịu với việc loại bỏ nguồn cung dầu từ Nga.
Quan hệ Nga-EU về vấn đề dầu khí bước sang một giai đoạn mới khi mà hai bên cùng leo thang căng thẳng trước sức ép từ Mỹ và Ukraine.
Trong bài viết đăng trên báo 'Cộng hòa' của Belarus ngày 20/4, nhà phân tích kinh tế Vladimir Volchkov* cho rằng một trong những mục tiêu chính của Mỹ trong cuộc đối đầu toàn cầu là giành quyền kiểm soát thị trường toàn cầu của các nhà cung ứng năng lượng.
Kể từ ngày 22/04, lệnh cấm nhập khẩu dầu từ Nga của Mỹ bắt đầu có hiệu lực. Điều này diễn ra trong bối cảnh giá xăng và giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng kỷ lục. Câu hỏi mà giới thị trường đặt ra là phía Mỹ sẽ tìm kiếm nguồn cung thay thế từ những đâu và khả năng thành công đến mức nào.
Lệnh cấm nhập khẩu dầu của Nga hồi tháng 3 buộc các công ty Mỹ phải tìm đến những nguồn cung khác, tạo cơ hội cho Ecuador vực dậy lĩnh vực dầu khí vốn đang bị đình trệ.
Trong tuyên bố dứt khoát nhất của Đức về việc nhập khẩu dầu và khí đốt của Nga, Bộ trưởng Ngoại giao Đức Annalena Baerbock đã cam kết rằng nước này sẽ ngừng nhập khẩu dầu của Nga hoàn toàn vào cuối năm 2022.
Quyết định của Washington cấm nhập khẩu dầu của Nga do cuộc xung đột ở Ukraine đã khiến các nhà máy lọc dầu ở Mỹ phải tranh giành nguồn cung dầu thô nặng mới.
Giới chức châu Âu khó nhất trí về lệnh cấm dầu Nga vì lo ngại 'đòn giáng ngược' vào nền kinh tế. Trong khi đó, việc cấm khí đốt thậm chí còn tác động mạnh hơn tới khối này.
Sau lệnh cấm nhập khẩu than, dầu mỏ có thể là mục tiêu tiếp theo để châu Âu gia tăng áp lực với Nga. Nhưng tác động của biện pháp này vẫn là một nghi vấn.
Reuters ngày 9/4 đưa tin, hôm thứ Năm (7/4) các nước Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua lệnh cấm nhập khẩu than của Nga từ tháng 8/2022, như một phần của các biện pháp cấm vận mới chống Nga, nhưng vẫn tiếp tục chia rẽ về việc liệu có áp dụng các lệnh cấm vận dầu khí hay không. Lệnh cấm vận than là lệnh trừng phạt năng lượng đầu tiên của EU đối với Nga. Các quan chức EU cho biết sẽ thảo luận về các biện pháp cấm vận đối với dầu mỏ, mặt hàng có lượng nhập khẩu từ Nga lớn hơn nhiều so với than đá. Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia EU đều nhất trí, một số nước như Đức và Hungary lo ngại về ảnh hưởng kinh tế.
Kết quả bỏ phiếu tại EP cho thấy đã có phiếu 513 ủng hộ, 22 phiếu chống và 19 phiếu trắng về lệnh cấm 'ngay lập tức' đối với than đá, khí đốt và dầu mỏ cũng như nhiên liệu hạt nhân của Nga.
CNN ngày hôm qua đưa tin Mỹ sẽ công bố các biện pháp trừng phạt mới vào thứ Tư với Nga với sự phối hợp của các quốc gia G7 và Liên minh châu Âu.
Nga là nước xuất khẩu than đá lớn thứ ba thế giới trong năm 2020, sau Australia và Indonesia, trong đó châu Âu là khách hàng lớn nhất.
Ủy ban châu Âu (EC) ngày 5/4 đã đề xuất các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga, trong đó bao gồm lệnh cấm nhập khẩu than và tàu của Nga cập các cảng của châu Âu.
Liên minh châu Âu được cho sẽ áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới nhầm vào các ngành năng lượng và phân bón Nga.
Theo báo cáo mới của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), khối lượng nhập khẩu dầu Nga của Mỹ đã tăng 43% từ ngày 19 đến 25/3 so với tuần trước đó. Dữ liệu cho thấy Mỹ đã nhập khẩu tới 100.000 thùng dầu thô của Nga mỗi ngày.
Thỏa thuận mới giữa Mỹ và EU là một trong những nỗ lực của châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung dầu khí Nga.
Chuỗi liên kết giữa Nga với nền kinh tế toàn cầu từ lâu đã rất phức tạp khi Moscow lần lượt xếp thứ nhất, nhì và ba trong số các nước xuất khẩu khí đốt tự nhiên, dầu mỏ và than đá.
Tâm điểm của giới chính trị quốc tế trong ngày 24/3 sẽ đổ dồn vào hai hội nghị thượng đỉnh của Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và cuộc hội đàm của Nhóm các nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), thảo luận về các vấn đề xoay quanh cuộc xung đột Nga - Ukraine.
EU đang cân nhắc lệnh cấm vận dầu Nga và siết chặt những lệnh trừng phạt khác. Thế giới có thể trải qua cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng lớn nhất trong nhiều thập kỷ.
Moskva cảnh báo châu Âu sẽ phải hứng chịu hậu quả nặng nề nếu họ quyết định áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ Nga.
Tổng thống Joe Biden đã ra sắc lệnh cấm nhập khẩu dầu, khí của Nga vào Mỹ để đáp trả hành động can thiệp quân sự vào Ukraine. Nhưng Liên minh châu Âu (EU) chưa đưa ra quyết định tương tự, vì phần lớn khí đốt phải nhập khẩu từ Nga.
Bộ trưởng Tài chính Anh đưa ra cảnh báo sau khi Thủ tướng Boris Johnson kêu gọi các đồng minh phương Tây áp đặt lệnh cấm nhập khẩu hydrocacbon của Nga.
Ngày 18/3, Bộ trưởng Tài chính Anh Rishi Sunak đã cảnh báo một lệnh cấm ngay lập tức trên toàn Liên minh châu Âu (EU) đối với việc nhập khẩu dầu mỏ và khí đốt của Nga sẽ gây thiệt hại ít nhất 70 tỷ bảng cho nền kinh tế Anh.
Hàng loạt biện pháp trừng phạt về kinh tế được Mỹ và đồng minh ở phương Tây đưa ra nhằm bao vây, bóp nghẹt nền kinh tế Nga.Tuy nhiên, phía Nga cũng đã có những hành động đáp trả. Dự báo tác động của những đòn trừng phạt qua lại này sẽ gây ra tổn thất kinh tế nặng nề không chỉ cho nền kinh tế Nga mà cho cả phương Tây.
Nga kêu gọi Ấn Độ tăng cường đầu tư vào lĩnh vực dầu khí của nước mình - quốc gia đang bị trừng phạt, đồng thời quan tâm đến việc mở rộng mạng lưới bán hàng của các công ty Nga tại nền kinh tế lớn thứ ba châu Á.
Theo Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak, xuất khẩu dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Moscow sang Ấn Độ đã đạt 1 tỷ USD và có nhiều cơ hội rõ ràng để gia tăng con số này.
Cuộc chiến do Nga gây ra tại Ukraine đã làm dấy lên mâu thuẫn giữa Nhà Trắng và ngành công nghiệp dầu mỏ của Mỹ, khi nhiều công ty thu lợi nhuận kỷ lục từ việc giá tăng mặc dù đã bơm ít dầu thô hơn trước đại dịch, khiến người tiêu dùng Mỹ bị bủa vây bởi chi phí xăng dầu tăng cao.
Nga đang rất muốn tăng xuất khẩu dầu và các sản phẩm dầu mỏ sang Ấn Độ, cũng như thu hút các khoản đầu tư của quốc gia Nam Á này vào lĩnh vực dầu mỏ của Nga.
Các chuyển gia đánh giá Tổng thống Joe Biden đã khởi động chương trình 'ngoại giao dầu mỏ' với Venezuela, Saudi Arabia và Iran, trong bối cảnh giá 'vàng đen' và khí đốt tăng mạnh trên toàn cầu do xung đột Nga-Ukraine.
Ngày 10/3 (sáng 11/3 theo giờ Việt Nam), các phương tiện truyền thông dẫn lời quan chức Nhà Trắng giấu tên cho biết Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ đề nghị chấm dứt qui chế Quan hệ Thương mại Bình thường Vĩnh viễn (PNTR) với Nga.
Đức đã từ chối thực hiện lệnh cấm hoàn toàn đối với khí đốt và dầu nhập khẩu của Nga sau khi Nga triển khai chiến dịch đặc biệt liên quan tới Ukraine.
Nguy hiểm hơn cả cuộc xung đột Nga-Ukraine, cuộc chiến dầu mỏ và khí đốt, có thể khiến cả thế giới bị cuốn vào?
Khi không còn xuất khẩu dầu qua Mỹ, Nga có thể tăng cường bán cho các nước châu Á, đặc biệt là Trung Quốc.
Mỹ không đủ sức một mình làm tê liệt ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga, đặc biệt nếu các khách hàng lớn của nước này vẫn duy trì dầu chảy trong đường ống.
Sau khi Mỹ và Anh áp đặt lệnh cấm đối với dầu mỏ của Nga, áp lực đã tăng lên buộc Chính phủ của Thủ tướng Đức Olaf Scholz và các thành viên G7 khác phải tuân theo.
Với việc cấm Mỹ nhập khẩu dầu của Nga, Tổng thống Joe Biden hy vọng rằng lệnh trừng phạt này xứng đáng với thách thức chính trị mà ông phải đối mặt ở trong nước, nơi giá xăng đã phá vỡ kỷ lục và có khả năng còn leo thang hơn nữa.