Nông dân chuyển đổi cây trồng

ĐBP - Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, nâng cao giá trị sản xuất trên cùng diện tích canh tác, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, lựa chọn cây có giá trị kinh tế phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của từng vùng. Sự thay đổi trong nếp nghĩ, cách làm giúp người dân từng bước đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.

Gia đình ông Lầu Và Lâu, bản Cây Sổ, xã Mường Nhé có 4ha đất nương. Năm 2023, thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng của địa phương, gia đình ông chuyển sang trồng quế thay thế cây trồng hiệu quả thấp. Sau 3 năm chăm sóc, 4ha quế sinh trưởng tốt, mở ra hướng phát triển kinh tế lâu dài cho gia đình.

Ông Lầu Và Lâu chia sẻ: Năm 2023, qua tuyên truyền, vận động của xã, tôi nhận thấy cây quế có triển vọng nên quyết định trồng. Nhà nước hỗ trợ một phần cây giống, gia đình thêm kinh phí để trồng. Qua quá trình chăm sóc, tôi thấy cây quế phù hợp với điều kiện đất đai ở đây, kỳ vọng sẽ mang lại thu nhập cho gia đình.

Cán bộ xã Mường Nhé hướng dẫn người dân trồng, chăm sóc cà phê đúng kỹ thuật.

Nhiều hộ dân tại xã Mường Nhé lựa chọn cây quế để thay đổi phương thức sản xuất, khai thác hiệu quả diện tích đất nương. Hiện nay, tổng diện tích quế trên địa bàn xã khoảng 605ha. Xã phấn đấu đến năm 2030 nâng diện tích quế lên 1.000ha, từng bước hình thành vùng trồng tập trung, tạo nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến, tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân. Ông Nguyễn Đình Cương, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Nhé cho biết: Cùng với mở rộng diện tích quế theo kế hoạch, xã chỉ đạo cán bộ chuyên môn hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng, chăm sóc và tiếp tục vận động chuyển đổi diện tích đất canh tác kém hiệu quả sang các loại cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên, có giá trị kinh tế, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho người dân.

Ở xã Mường Lạn, cây chè đang cho thấy hướng phát triển kinh tế từ việc chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả. Với định hướng sản xuất chè theo hướng hữu cơ, anh Phan Trọng Nhất, bản Pháy Váng từng bước xây dựng vùng nguyên liệu gắn với chế biến, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Hiện vùng chè của anh có khoảng 20ha, trong đó 17ha đang cho thu hoạch ổn định. Từ nguồn nguyên liệu vùng chè, anh phát triển 7 sản phẩm, trong đó 2 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Sản phẩm chè của cơ sở được tiêu thụ tại thị trường trong nước và bước đầu xuất khẩu sang Hàn Quốc.

Nâng cao giá trị trên cùng diện tích canh tác, anh Nhất tổ chức trồng xen 5.000 gốc hoa hòe trong vườn chè. Đây là mô hình trồng xen hoa hòe đầu tiên tại Điện Biên. Sau gần 3 năm chăm sóc, cây hoa hòe bắt đầu cho thu hoạch. Anh Phan Trọng Nhất chia sẻ: Hoa hòe phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Mường Lạn. Hiện nay, gia đình phát triển sản phẩm trà hoa hòe và hoa hòe bao tử. Tôi cũng hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc cây hoa hòe cho người dân trong vùng để phát triển mô hình, tận dụng hiệu quả đất đai, tạo thêm nguồn thu nhập.

Với lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, những năm gần đây, cà phê, mắc ca được Điện Biên định hướng phát triển thành những sản phẩm nông nghiệp chủ lực. Định hướng này được cụ thể hóa tại Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 31/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035. Cụ thể hóa Nghị quyết 11, các địa phương chủ động rà soát quỹ đất, vận động người dân chuyển đổi diện tích canh tác kém hiệu quả, mở rộng vùng trồng cà phê, mắc ca phù hợp với điều kiện từng khu vực. Tại xã Chiềng Sinh, năm 2026, xã đã vận động người dân chuyển đổi hơn 860ha cây trồng kém hiệu quả sang trồng cà phê (tăng gấp 2,6 lần tổng diện tích toàn xã đã thực hiện những năm trước), nâng tổng diện tích cà phê toàn xã lên 1.184,1ha.

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở xã Quài Tở được cấp ủy, chính quyền định hướng người dân triển khai gắn với mở rộng vùng nguyên liệu cà phê, mắc ca. Từ năm 2025 đến nay, xã trồng mới gần 2.170ha hai loại cây này, nâng tổng diện tích mắc ca lên 1.667ha, cà phê khoảng 3.000ha. Trong đó, gần 1.000ha cà phê đã cho thu hoạch, khoảng 179ha mắc ca bắt đầu cho quả. Ông Giàng A Dế, Bí thư Đảng ủy xã Quài Tở cho biết: Xác định cà phê, mắc ca là những cây trồng có tiềm năng phát triển lâu dài, bởi vậy bên cạnh mở rộng diện tích, xã chú trọng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong quá trình sản xuất. Khuyến khích các hộ chủ động học hỏi kinh nghiệm, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và chăm sóc vườn cây đúng quy trình. Qua đó, từng bước thay đổi tập quán canh tác, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, phấn đấu đến năm 2030, đưa diện tích cà phê, mắc ca lên 5.000ha.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng đang mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế cho nông dân Điện Biên, phù hợp với điều kiện sản xuất và lợi thế của từng địa bàn. Song, để các mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, cấp ủy, chính quyền cần tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn, lựa chọn giống cây trồng phù hợp, đẩy mạnh liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản. Cùng với đó, tích cực xúc tiến thương mại, quảng bá đặc sản địa phương đến người tiêu dùng trong và ngoài nước, chú trọng ứng dụng chuyển đổi số trong giới thiệu, phân phối sản phẩm. Đây là hướng đi giúp nông dân tiếp cận phương thức tiêu thụ hiện đại, mở rộng thị trường, giảm khâu trung gian và hạn chế rủi ro về đầu ra. Qua đó, tạo động lực để người dân yên tâm đầu tư sản xuất, nâng cao giá trị nông sản, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, cải thiện thu nhập và đời sống.