Ngày 8/12/2024 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử Syria khi Tổng thống Bashar al-Assad rời khỏi đất nước để lực lượng đối lập tiến vào thủ đô Damascus sau hơn 4 thập kỷ cầm quyền của gia đình ông. Sự kiện này mở ra một chương mới cho Syria, đồng thời tạo cơ hội cho cộng đồng quốc tế - đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU) - tham gia định hình tương lai của quốc gia này.
Sự sụp đổ nhanh chóng của chính thể của Tổng thống Bashar al-Assad ở Syria đã tạo ra khoảng trống quyền lực ở Syria cũng như ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh. Điều này đã buộc nhiều đối tác ở trong và ngoài khu vực phải điều chỉnh và thay đổi chính sách.
Nút thắt Syria sẽ là nhân tố chính quyết định cục diện Trung Đông trong những năm tới. Tương lai Trung Đông phần nhiều phụ thuộc vào các tính toán chính sách của Mỹ, do vậy, Washington cần có cách tiếp cận mới mẻ, loại bỏ cái 'tôi' vì cục diện chung.
Tương lai của Trung Đông dường như đang chuẩn bị cho sự chuyển đổi sâu sắc, hoàn toàn khác so với trước khi các nhóm Hồi giáo cực đoan nắm quyền kiểm soát Syria.
Sự ổn định của Syria, quốc gia nằm tại trung tâm Trung Đông, là lợi ích của tất cả các bên. Đã tới lúc chính các nước trong khu vực, chứ không phải thế lực bên ngoài, dẫn đầu sự thay đổi, hướng tới một tương lai tốt đẹp.
Thổ Nhĩ Kỳ có thể trấn an các quốc gia Arab đang lo sợ về sự lên nắm quyền của phe Hồi giáo bằng cách mời các nước láng giềng của Syria và các quốc gia vùng Vịnh đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi chính trị.
Một cuộc cạnh tranh gay gắt đang nổi lên ở Trung Đông giữa hai đối thủ cũ về tương lai của Syria.
Sự sụp đổ của Chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad có lẽ là sự kiện mang đến nhiều bất ngờ đối với cộng đồng quốc tế trong năm 2024. Sự kiện này được đánh giá sẽ khiến cục diện chính trị - quân sự Trung Đông thay đổi đáng kể trong năm 2025.
Sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad có thể làm trầm trọng thêm cuộc cạnh tranh địa chính trị tại Trung Đông. Đất nước Syria hiện bị chia thành 4 khu vực kiểm soát chính, phản ánh sự phân cực quyền lực và lợi ích tại quốc gia này.
'Cơn địa chấn' tại Syria cho thấy tình hình ở Trung Đông còn rất khó để đoán định, song có một điều rõ ràng là Israel và Thổ Nhĩ Kỳ đã đạt được những bước tiến mà cách đây vài tuần, hai nước cũng khó có thể tưởng tượng nổi.
Những căng thẳng chưa có hồi kết tại khu vực Trung Đông trong những ngày cuối năm 2024 khiến giới quan sát lo ngại xung đột ở khu vực này có nguy cơ gia tăng trong năm 2025.
Sự sụp đổ của chính quyền Assad mở ra cơ hội hiếm có cho Mỹ thiết lập lại cán cân quyền lực tại Trung Đông. Mỹ có thể buộc Nga lựa chọn giữa thỏa thuận ở Ukraine hoặc mất căn cứ chiến lược tại Syria.
Chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad ở Syria sụp đổ đã mở ra một mặt trận mới cho cuộc cạnh tranh địa chính trị ở Trung Đông.
Việc Tổng thống Assad bị lật đổ kéo theo sự hình thành chính phủ chuyển tiếp. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, điều này sẽ không giúp chấm dứt tình hình bất ổn ở Syria, mà đẩy nước này bước sang giai đoạn mới, trở thành chiến trường 'không tiếng súng', nơi cạnh tranh ảnh hưởng của các nước lớn trong và ngoài khu vực.
Được xem như một điểm nóng địa chính trị, Syria trở thành chiến trường 'không tiếng súng', nơi các cường quốc tranh giành ảnh hưởng thông qua các chiến lược ngoại giao, quân sự và kinh tế.
Xe quân sự Mỹ đã tiếp quản một căn cứ quân sự ở Kobane, nơi mà lực lượng Nga đã rút lui sau khi chế độ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad sụp đổ.
Tổng thống đắc cử Donald Trump đang chuẩn bị cho nhiệm kỳ thứ hai tại Nhà Trắng chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Syria Bashar al-Assad đột ngột bị lật đổ. Điều này dường như đặt ra thách thức không nhỏ cho cam kết không can dự vào Trung Đông nói chung và Syria nói riêng cho chính quyền Trump 2.0.
Tất cả các thế lực ở ngoài Syria, kể cả những bên hậu thuẫn lực lượng Hay'at Tahrir al-Sham (HTS), đều bị bất ngờ về thắng lợi quá dễ dàng của lực lượng HTS và sự sụp đổ quá nhanh chóng của chính thể của Tổng thống Bashar al-Assad ở Syria.
Ông Zhanat Momynkulov, nhà Đông phương học, chuyên gia về Arab đưa ra một số bình luận đáng chú ý về tình hình xung quanh Syria.
Phe đối lập ở Syria chỉ mất 11 ngày để chấm dứt cuộc nổi loạn kéo dài 13 năm chống lại chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad. Cuộc tấn công diễn ra nhanh đến nỗi những gì xảy ra tiếp theo ở Syria, ở một mức độ nào đó, không ai có thể đoán trước được.
Chỉ trong ít ngày vừa qua, sự sụp đổ nhanh chóng của chính quyền Tổng thống Bashir al-Assad ở Syria bởi sự trỗi dậy bất ngờ và tấn công quân sự mạnh mẽ của lực lượng Hay'at Tahrir al-Scham (HTS) là đột biến mới nhất về chính trị an ninh ở khu vực Trung Đông và vùng Vịnh.