Mỗi độ Quốc khánh 2/9 về, vùng đất Lệ Thủy, tỉnh Quảng Trị lại khoác lên mình một diện mạo rực rỡ, tươi vui. Cờ đỏ sao vàng tung bay trên những tuyến đường trong ngày hội
Mỗi độ thu về, khi cả nước hướng đến ngày Quốc khánh 2/9, dòng Kiến Giang lại rộn ràng bởi lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống. Với người Lệ Thủy, đây không chỉ là một cuộc tranh tài trên sông nước, mà còn là ngày hội của ký ức, tình quê và bản sắc văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Với nhiều người dân xã Lệ Thủy, nếu chưa được đứng bên dòng Kiến Giang, đắm mình trong không khí sôi nổi, rạo rực của lễ hội bơi, đua thuyền thì dường như Tết Độc lập vẫn chưa thật sự trọn vẹn.
Dòng Kiến Giang đang chuyển mình theo nhịp điệu của ngày hội lớn. Trên mặt sông, những con thuyền lần lượt hạ thủy; tiếng hô nhịp, tiếng mái chèo khua nước của các đội bơi, đội đua đang miệt mài luyện tập hòa cùng tiếng reo hò, cổ vũ từ những bến sông. Không khí chuẩn bị cho lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống đang lan tỏa mạnh mẽ, trở thành bản sắc riêng có của người dân Lệ Thủy. Tất cả đang hội tụ, tạo nên một Lệ Thủy khẩn trương, náo nức và đầy khí thế, sẵn sàng cho ngày hội lớn của quê hương.
Từ sáng sớm ngày 1/9/2025, trên khắp mọi nẻo đường ở Lệ Thủy cũng như sông Kiến Giang đã sôi động bởi dòng người, thuyền ghe đổ về Mũi Viết để Khai mạc Lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống năm 2025. Và đây cũng chính là lễ hội truyền thống mừng tết độc lập mồng 2 tháng 9 của người dân Lệ Thủy, tỉnh Quảng Trị.
Nổi bật trong các hoạt động mừng Tết Độc lập 2/9 ở quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Lễ hội Đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang. Đây là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia được ấn định tổ chức vào dịp Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam để chào mừng sự kiện đặc biệt này.
Mỗi lần lễ hội đua thuyền trên dòng Kiến Giang bắt đầu, chúng tôi lại nhớ đến lời Hò khoan Lệ Thủy: của cố nghệ nhân Hoàng Luyến: 'Mây ám trăng lờ gió đưa đèn tắt/ Thương mẹ già nước mắt rưng rưng/ Hỏi anh đá nặng mấy tầng/ Anh nói ra cho em rõ, kẻo em ngập ngừng khó toan'.
Những ngày mùa Thu tháng Tám, dòng Kiến Giang, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình luôn rộn rã tiếng hò reo của những chàng trai, cô gái đang say mê tập luyện chèo thuyền chuẩn bị Lễ hội đua thuyền mừng Tết Độc lập. Hòa vào các hoạt động và trong câu chuyện với người dân nơi đây, dường như những lời căn dặn và hình bóng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn còn hiện hữu đâu đây.
Ban liên lạc khóa 20 Khoa Văn (Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội) chúng tôi chọn địa điểm gặp mặt hội khóa nhân 45 năm ra trường (1979-2024) năm nay là về quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp (bí danh Văn) tại Quảng Bình.
Dòng Kiến Giang đối với nhiều người Lệ Thủy, là cả một bầu trời kỷ niệm. Chỉ nhắc tên thôi cũng đã chạm vào cảm xúc.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ra và lớn lên ở một làng quê bên dòng sông Kiến Giang, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Sách 'Ô châu cận lục' của TS. Dương Văn An viết về dải đất từ Quảng Bình đến Bắc Quảng Nam, hoàn tất năm 1555, khi nhắc đến dòng Kiến Giang đã ghi rằng: 'Nước trong xanh, vị ngọt, khuấy không vẩn đục, uống không biết chán. Đó là dòng sông đẹp nhất'.
Với hơn 300 hang động lớn nhỏ, tỉnh này có nhiều hang động nhất ở Việt Nam.
Mảnh đất Lệ Thủy (Quảng Bình) quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp những ngày cuối tháng 8 cảnh vật thay đổi rực rỡ cờ hoa, con người trở nên rạo rực và khẩn trương tất cả chuẩn tâm thế cho ngày Tết Độc Lập và lễ hội đua thuyền truyền thống 2/9.