'Mỗi đại biểu Quốc hội thấm nhuần sâu sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu: phải ra sức giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc, ra sức mưu cầu hạnh phúc cho đồng bào, phải luôn luôn ghi nhớ và thực hành vì lợi nước, quên lợi nhà, vì lợi chung, quên lợi riêng', Chủ tịch Quốc hội bày tỏ.
Sáng 6.1, Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6.1.1946 – 6.1.2026) được tổ chức trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Tổng Bí thư Tô Lâm và lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự Lễ kỷ niệm.
80 năm kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026), Quốc hội đã trải qua chặng đường vẻ vang cùng dân tộc, từ Quốc dân Đại hội Tân Trào năm 1945 đến cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất hiện nay. Đó là hành trình không ngừng đổi mới, trưởng thành, khẳng định vai trò là hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, luôn đại diện cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân.
Nhìn lại chặng đường 80 năm, có thể rút ra những bài học xuyên suốt cho Quốc hội và đất nước. Trước hết, lòng dân luôn là nền tảng của mọi thiết chế - đại đoàn kết trở thành phương thức tổ chức sức mạnh quốc gia - pháp quyền là trụ cột của phát triển. Để đi xa hơn, Quốc hội không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng quyết sách, tính chuyên nghiệp và năng lực phản ứng chính sách.
Quốc hội Việt Nam trong giai đoạn 1946-1960 không chỉ là biểu tượng của ý chí độc lập, tự do, mà còn trực tiếp đưa ra những quyết định quan trọng liên quan đến vận mệnh dân tộc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng của Người để lại là cả một kho tàng lý luận bao gồm hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, được hình thành dựa trên sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, Người nhấn mạnh 'Nhà nước của dân, do dân, vì dân' và 'lấy dân làm gốc'(1). Người cho rằng nhà nước hoạt động theo pháp luật, dân chủ, phục vụ nhân dân và phải luôn gắn bó chặt chẽ, chịu sự giám sát của nhân dân. Tư tưởng ấy của Người thể hiện rất rõ trong việc tổ chức bộ máy Nhà nước, chính quyền nhân dân.
Lời Tòa soạn: Hoạt động giám sát của Quốc hội được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo ngay từ năm 1946 khi Quốc hội Khóa I vừa ra đời. Trải qua gần 80 năm, hoạt động giám sát không ngừng được đổi mới, luôn thể hiện rõ quan điểm đồng hành của Quốc hội với Chính phủ, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn đất nước trong từng giai đoạn lịch sử, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, 'điểm nghẽn' dưới sự lãnh đạo của Đảng, vì lợi ích của Nhân dân.
Tại cuộc gặp mặt các thế hệ đại biểu Quốc hội nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 diễn ra sáng nay (27/8), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có những phát biểu sâu sắc, xúc động, tri ân các thế hệ đi trước, đồng thời khẳng định vai trò của Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân. Các đại biểu cũng đã nhấn mạnh những thành tựu to lớn của Quốc hội trong định hướng chiến lược quan trọng cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, với mục tiêu đưa Việt Nam giàu mạnh, thịnh vượng, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
Sáng nay, 27/8, lần đầu tiên trong lịch sử, người đứng đầu Đảng ta - Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ gặp mặt các thế hệ đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ. Đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị quan trọng, đồng thời là biểu tượng sinh động cho sự thống nhất giữa 'Ý Đảng' và 'Lòng Dân'.
Quan điểm về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đánh dấu một bước tiến trong quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính trị ở nước ta thời kỳ đổi mới, nhưng vẫn luôn giữ được bản chất tốt đẹp Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
Hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao, đóng vai trò nền tảng cho sự ổn định và phát triển của một quốc gia. Đối với Việt Nam, Hiến pháp còn là biểu tượng của sự thay đổi và tiến bộ của cách mạng dân tộc qua nhiều thời kỳ lịch sử. Từ năm 1946 đến nay, Việt Nam có 5 phiên bản Hiến pháp, chuẩn bị sửa đổi ở phiên bản thứ 6. Mỗi bản phản ánh rõ ràng bối cảnh lịch sử, chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước trong từng giai đoạn khác nhau.
Các tài liệu lưu trữ quốc gia cho biết quá trình xây dựng bộ máy hành chính các cấp những năm 1945-1975; việc phân định địa giới, chia tách, sáp nhập phù hợp điều kiện cụ thể mỗi giai đoạn.
Ngày 6/1/1946, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên đã diễn ra trên cả nước, được tiến hành theo những nguyên tắc dân chủ, tiến bộ nhất, đó là: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín hoàn toàn thắng lợi. Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
Ngày 3/9/1945, sau khi tuyên bố độc lập, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị 1 trong 6 nhiệm vụ cấp bách phải thực hiện ngay là 'tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu' để bầu ra Quốc hội. Ngày 08/9/1945 Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra Sắc lệnh số 14/SL về cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên để bầu Quốc hội. Bản Sắc lệnh đã nhấn mạnh yêu cầu bức thiết của Tổng tuyển cử, đồng thời chỉ rõ chúng ta có đủ cơ sở pháp lý, điều kiện khách quan và chủ quan để tiến hành cuộc Tổng tuyển cử.
Trân trọng giới thiệu tiếp 'Quốc hiệu Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử' của PGS TS Cao Văn Liên do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành.
Trân trọng giới thiệu sách 'Lịch sử Việt Nam (Từ tiền sử đến năm 2007)' của PGS TS Cao Văn Liên do NXB Thanh niên ấn hành.
Ngày 6/1/1946 đánh dấu một sự kiện quan trọng trong lịch sử nước ta, khi lần đầu tiên người dân Việt Nam thông qua lá phiếu của mình được quyền trực tiếp lựa chọn, bầu những người có tài, có đức vào Quốc hội để gách vác công việc nước nhà.
Trong bài phát biểu nhậm chức, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúcnói, cha ông ta đã làm nên những trang sử hào hùng, được viết bằng mồ hôi và xương máu của biết bao thế hệ. Chúng ta có niềm tin mãnh liệt rằng tiếp nối truyền thống hào hùng sẽ có nhiều chương sử mới viết tiếp những kỳ tích...
VietNamNet giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân tại cuộc gặp mặt đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ nhân kỷ niệm 75 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên.
Chiều 6/1, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã tham dự buổi gặp mặt các thế hệ đại biểu Quốc hội, nhân kỷ niệm 75 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên (6/1/1946 – 6/1/2021).
Ngày 5/1, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đơn vị tỉnh Kiên Giang tổ chức kỷ niệm 75 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên (6/1/1946-6/1/2021) và tổng kết nhiệm kỳ Đoàn ĐBQH tỉnh khóa XIV, nhiệm kỳ 2016-2021.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, ngành Kiểm sát hết sức chú trọng xây dựng hệ thống tổ chức VKSND các cấp. Từ năm 1976 đến năm 1981, VKSND tiếp tục xây dựng và kiện toàn tổ chức theo Hiến pháp năm 1959 và Luật Tổ chức VKSND năm 1960.
ThS. Vũ Thị Lan (Học viện Hành chính Quốc gia)