Điện Biên có 19 dân tộc cùng sinh sống, tạo nên hệ thống giá trị văn hóa, phong tục, tập quán bản địa phong phú. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng. Những năm gần đây, đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh từng bước phát huy vai trò chủ thể, chủ động biến cảnh quan, văn hóa, sản vật và đời sống bản làng thành sản phẩm du lịch.
Là mảnh đất ghi dấu chiến thắng 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu', Điện Biên còn là nơi hội tụ sắc màu văn hóa của 19 dân tộc cùng sinh sống. Trên mảnh đất địa đầu Tổ quốc, những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, bồi đắp qua nhiều thế hệ và từng bước trở thành nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch, nâng cao đời sống người dân, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Di sản văn hóa phi vật thể không chỉ là kết tinh của chiều sâu lịch sử mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng để Điện Biên hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng trong giai đoạn mới. Khi mục tiêu tăng trưởng hai con số được đặt ra, phát triển du lịch không chỉ dừng lại ở bảo tồn và khai thác điểm đến mà còn là hành trình đánh thức những giá trị văn hóa đặc sắc, biến di sản thành động lực phát triển kinh tế bền vững.
Gần 15 năm kể từ khi thủy điện Sơn La đóng đập, tích nước, người dân phường Mường Lay đã thích nghi với nhịp sống của 2 mùa nước lên - xuống. Nước nổi, nhịp mưu sinh thong thả theo những chiếc thuyền buông lưới, thả câu giữa mênh mang lòng hồ; nước rút, gần 70ha vùng bán ngập lại hồi sinh trong màu xanh của lúa, ngô và hoa màu. Nương theo vòng quay của con nước, mỗi mùa đi qua lại mang đến cho Mường Lay một diện mạo khác, vừa bình yên vừa quyến rũ nơi vùng đất ngã ba sông.
Với điều kiện tự nhiên độc đáo và các bản đồng bào dân tộc Thái trắng, Mường Lay đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch nhờ hội tụ đa dạng các yếu tố cảnh quan, văn hóa, lịch sử và con người.
Được tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3, Lễ hội Hoa Ban đã trở thành sự kiện văn hóa - du lịch tiêu biểu của tỉnh Điện Biên. Qua mỗi năm, lễ hội không ngừng đổi mới với nhiều hoạt động sáng tạo, phong phú cả về nội dung lẫn không gian tổ chức. Từ các chương trình nghệ thuật, hoạt động trải nghiệm lịch sử đến những sản phẩm du lịch cộng đồng, lễ hội đang tạo nên sức hút mới cho du lịch Điện Biên.
Trải nghiệm làng nghề, khám phá nét văn hóa độc đáo qua bàn tay khéo léo của đồng bào các dân tộc, thưởng thức những món ăn do chính mình chế biến… đang trở thành điểm nhấn hấp dẫn, tạo sức hút riêng có của du lịch cộng đồng, mang đến cho du khách những cảm nhận chân thực về đời sống, văn hóa và con người Điện Biên.