Nhiều gia đình vẫn muốn có con trai để nối dõi, thờ cúng và "dự phòng" tuổi già, trở thành rào cản lớn trong kiểm soát mất cân bằng giới tính.
10 năm trở lại đây, tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh Sơn La đạt từ 116,4-118,0 bé trai/100 bé gái, là một trong những địa phương có tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao trong cả nước. Can thiệp giảm thiểu tình trạng này, ngành Y tế đã triển khai nhiều giải pháp, nỗ lực đưa tỷ số giới tính khi sinh trên địa bàn về mức cân bằng tự nhiên.
Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ là nhiệm vụ của chính sách, mà là hành trình dài hơi thay đổi nhận thức xã hội.
Tỷ số giới tính khi sinh trên địa bàn Thanh Hóa hiện vẫn còn ở mức cao so với mức trung bình cả nước (111,4/100).
Sau khi nhìn nhận rõ thách thức từ con số và gốc rễ từ tư tưởng xã hội, cuộc chiến kiểm soát nhằm giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Hà Nội bước sang một giai đoạn mới: Giai đoạn hành động sáng tạo và quyết liệt.
Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) dai dẳng tại Hà Nội không phải là kết quả của sự ngẫu nhiên. Nó là hệ quả trực tiếp của sự xung đột giữa các giá trị tiến bộ về bình đẳng giới và những tư tưởng truyền thống đã ăn sâu vào tiềm thức xã hội.
Mất cân bằng giới tính khi sinh ở Hà Nội (1): Thách thức lớn cho an sinh và chất lượng dân số Thủ đô
Hà Nội, Thủ đô với gần 8,8 triệu dân đã đạt được mức sinh thay thế lý tưởng (khoảng 2,1 con/phụ nữ) và đang phấn đấu tiếp tục duy trì mức sinh thay thế trong năm 2025 và những năm tiếp theo. Tuy nhiên, đằng sau thành tựu này, thành phố đang phải đối mặt với một thách thức lớn và dai dẳng là tình trạng mất cân bằng tỉ số giới tính khi sinh.
Trong những năm gần đây, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) vẫn đang là vấn đề đáng lo ngại ở nhiều địa phương trên cả nước, trong đó có Thanh Hóa. Dù đã có nhiều nỗ lực và giải pháp đồng bộ, song tỷ số GTKS trên địa bàn tỉnh vẫn ở mức cao so với mức trung bình cả nước (111,4/100). Thực tế này không chỉ đặt ra thách thức đối với công tác dân số mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy cho xã hội trong tương lai nếu không được kiểm soát kịp thời và bền vững.
Gần 20 năm kể từ khi Việt Nam ghi nhận tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, tỷ lệ bé trai vẫn vượt bé gái một cách đáng kể – đạt 111,4 bé trai/100 bé gái vào năm 2024. Nếu không hành động quyết liệt hơn, tình trạng này sẽ để lại hệ lụy nặng nề về nhân khẩu học, hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của quốc gia.
Mất cân bằng giới tính khi sinh là thách thức đối với sự phát triển bền vững của quốc gia, Việt Nam đang kiên trì hành động để giảm thiểu tình trạng này. Nhân Ngày Quốc tế trẻ em gái (11/10), cuộc trao đổi với BS. Mai Xuân Phương - nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông và Giáo dục, Tổng cục Dân số, Bộ Y tế hé mở thêm những góc nhìn sâu sắc về quyết tâm này.
Theo bác sĩ Phan Chí Thành, mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Tỷ số giới tính hiện nay đã vượt xa ngưỡng tự nhiên, khi cứ 100 bé gái thì có tới 111 bé trai được sinh ra.
Sáng 9/10, Chi cục Dân số Thanh Hóa tổ chức hội nghị tổng kết 10 năm triển khai, thực hiện Đề án Mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) giai đoạn 2016- 2025.
Hưởng ứng Ngày Quốc tế Trẻ em gái 11/10, Tạp chí Trẻ em Việt Nam phối hợp với Cục Dân số – Bộ Y tế tổ chức Tọa đàm trực tuyến truyền thông với chủ đề: 'Đầu tư cho trẻ em gái vì hạnh phúc gia đình, vì tương lai đất nước'.
Tỉnh Thanh Hóa đang tích cực triển khai các giải pháp đồng bộ từ truyền thông, giáo dục đến kiểm soát vi phạm để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS).
Các huyện miền núi Thanh Hóa đang tích cực triển khai nhiều giải pháp toàn diện để nâng cao chất lượng dân số, hướng tới cuộc sống bền vững.
Ngày 20/3/2025, Ủy ban Kiểm tra Trung ương chính thức bỏ quy định kỷ luật đối với đảng viên sinh con thứ ba. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương cân bằng giới tính khi sinh, cũng như đảm bảo lâu dài mức sinh thay thế. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng, để đạt được mục tiêu đưa ra, cần có thêm các chính sách khác để khuyến khích người trẻ kết hôn, sinh con và không lựa chọn giới tính khi sinh…
Hệ lụy của mất cân bằng giới tính về lâu dài sẽ dẫn đến tình trạng thừa nam thiếu nữ ở độ tuổi kết hôn và sinh đẻ, tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế, xã hội.
Trong những năm qua, việc triển khai thực hiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) trên địa bàn tỉnh đạt được kết quả quan trọng, tạo chuyển biến rõ nét ở những vùng có tỷ số GTKS cao, góp phần nâng cao chất lượng dân số, tạo nền tảng xây dựng gia đình hạnh phúc, xã hội phát triển bền vững.
Trong thời gian qua, Trung tâm Y tế quận Hoàng Mai đã kết hợp với Phòng GD&ĐT Quận tổ chức 16 cuộc nói chuyện chuyên đề về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên lồng ghép giáo dục giới tính; phòng chống xâm hại tình dục tại các trường THCS công lập trên địa bàn.
Tư tưởng trọng nam khinh nữ ăn sâu vào tiềm thức của nhiều người, đã và đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, trong đó có vấn đề mất cân bằng giới tính, ảnh hưởng đến quyền của trẻ em gái.
Trong 2 ngày 28 và 29/11 tại Hải Phòng, Cục Dân số, Bộ Y tế đã phối hợp Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNFPA) tổ chức lớp tập huấn về 'Cập nhật thông tin cho phóng viên báo chí trong cách thức viết tin, bài về lựa chọn giới tính thai nhi trên cơ sở định kiến giới'.
Nhằm giải quyết và giảm thiểu các vấn đề liên quan đến tình trạng bạo lực trên cơ sở định kiến giới với phụ nữ và trẻ em gái tại Việt Nam, Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức lớp 'Tập huấn cập nhật thông tin cho phóng viên báo chí trong cách thức viết tin bài về lựa chọn giới tính thai nhi trên cơ sở định kiến giới'.
Việt Nam sẽ dư thừa 1,5 triệu nam giới vào năm 2034 và 2,5 triệu nam giới vào năm 2059 nếu mức độ mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn cao như hiện nay.
Mặc dù thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, song tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh hiện vẫn ở mức cao (114,8 trẻ trai/100 trẻ em gái sinh ra sống). Trong khi đó, mục tiêu chung đề ra của cả nước đến năm 2030 đưa tỷ số giới tính khi sinh về dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống.
Ngày 21-10, tại TP. Thái Nguyên, Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo định hướng các giải pháp kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) theo đặc trưng vùng miền. Đồng chí Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số dự và chỉ đạo Hội thảo.
Thời gian qua, TP. Đông Hà triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thực hiện mục tiêu giảm sinh gắn với nâng cao chất lượng dân số. Nhờ huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự tham gia của đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ nên công tác dân số của thành phố đạt nhiều kết quả đáng kể, giữ được mức sinh ổn định, đảm bảo mức sinh thay thế, góp phần nâng cao chất lượng dân số, thúc đẩy phát triển KT-XH ở địa phương.
Trong những năm qua, Thanh Hóa đã triển khai nhiều giải pháp kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS). Tuy nhiên, tỷ số giới tính khi sinh (GTKS) trên địa bàn vẫn còn ở mức cao (113,5 bé trai/100 bé gái) so với ngưỡng tự nhiên. Và việc giải 'bài toán' MCBGTKS vẫn còn nhiều cái khó...
Ngày 22-7, tại TP. Pleiku (tỉnh Gia Lai), Cục Dân số tổ chức Hội thảo định hướng các giải pháp kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) theo đặc trưng vùng miền.
Để kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo các cấp, các ngành địa phương tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho Nhân dân, từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng.
Mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) gây ảnh hưởng tiêu cực và trực tiếp đến sự phát triển bền vững về cơ cấu dân số, chất lượng dân số. Thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tạo được chuyển biến rõ nét ở những vùng có tỷ số giới tính khi sinh cao, góp phần nâng cao chất lượng dân số, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trong những năm qua, Thanh Hóa đã triển khai nhiều giải pháp kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS). Tuy nhiên, tỷ số GTKS trên địa bàn vẫn còn ở mức cao (113,5 bé trai/100 bé gái) so với ngưỡng tự nhiên.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê – Bộ Kế hoạch và Đầu tư, dân số Việt Nam đã vượt con số 100 triệu người từ tháng 4/2023, trở thành quốc gia đông dân thứ 15 trên thế giới. Đây vừa là động lực mạnh mẽ vừa là cơ hội để Việt Nam phát triển kinh tế – xã hội nhưng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với phát triển dân số một cách bền vững. Trong đó, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh cũng là một thách thức lớn khi vẫn đang ở mức cao hơn so với mức cân bằng tự nhiên.