Trải qua sự biến thiên của thời gian, sự phát triển của đời sống xã hội, người Churu vẫn lưu giữ những nét văn hóa riêng thông qua phong tục, tập quán, nghệ thuật cồng chiêng, tri thức dân gian, dân ca, dân vũ và các nghi lễ mang đậm yếu tố tâm linh. Những giá trị này không chỉ thể hiện bản sắc dân tộc, mà còn phản ánh tinh thần cố kết cộng đồng. Trong hành trình bảo tồn và phát triển văn hóa Churu, những nghệ nhân, già làng chính là những người giữ lửa. Họ đang nỗ lực truyền lại những giá trị ấy cho lớp trẻ, để văn hóa Churu tiếp tục hiện diện, phát triển.
Nghệ nhân Ya Hinh (66 tuổi, thôn Diom, xã D’ran) là một trong những người nhiều năm gắn bó với việc gìn giữ văn hóa truyền thống của cộng đồng Churu. Với ông, giữ văn hóa không chỉ là lưu giữ những âm thanh quen thuộc của buôn làng mà còn là truyền lại những giá trị ấy cho thế hệ mai sau.
Đồng bào dân tộc Churu, sống ở vùng đất Đơn Dương, Đức Trọng mang trong mình kho tàng âm nhạc cổ truyền đậm chất đại ngàn. Trong đó, h'ri, lời vãn ca của thân phận con người, điệu nhạc cổ của người Churu vẫn được cất lên bên bếp lửa.
Bên dòng sông Đa Nhim, Nghệ nhân Ưu tú Touneh Ma Bio (buôn Diom A, xã D'Ran, tỉnh Lâm Đồng) được ví như một 'bảo tàng sống' của cộng đồng bà con dân tộc Churu. Bao nhiêu năm qua, bà miệt mài đi tìm chiêng, sưu tầm những bài dân ca, những điệu múa cổ... góp phần hồi sinh kho tàng âm nhạc, bảo tồn và phát triển văn hóa của đồng bào Churu.
Mỗi buổi chiều, tiếng chiêng lại vang lên từ sân nhà nghệ nhân Touneh Ma Bio ở thôn Diom, xã D'ran (Lâm Đồng). Bà chọn ở vậy không 'bắt chồng', mà dành phần lớn cuộc đời mình cho việc gìn giữ các di sản văn hóa phi vật thể của người Churu.
Hãy về làng buôn vui tết với đồng bào. Hãy nhập cuộc trong ngày hội Xuân trên cao nguyên Lang Biang để thưởng lãm những sắc màu văn hóa từ đa miền hội tụ. Họ là cộng đồng cư dân thiểu số sinh tồn ngàn đời giữa đại ngàn này. Họ là những tộc người từ biên cương phía Bắc chọn cao nguyên phía Tây làm quê mới dựng nhà, lập bản. Đồng bào các dân tộc anh em cùng nới rộng vòng xòe, vòng xoang giữa miền đất an lành cho không gian Xuân càng thêm nồng nàn và đa dạng hương sắc.
Trong khuôn khổ Đại hội Đại biểu các dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh Lâm Đồng lần thứ IV, năm 2024, hơn 250 đại biểu đại diện cho các dân tộc anh em trong tỉnh đã có dịp tham quan Bảo tàng Lâm Đồng và triển lãm ảnh về thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của vùng đồng bào DTTS.