Trên chuyến xe từ Hà Nội tìm về vùng Kinh Bắc trong những ngày cuối hạ, sang thu, khi không gian phố xá dần nhường chỗ cho những xóm làng, bãi bồi và triền đê chạy dài bên sông, thì cũng là lúc Đền Xà (nay thuộc xã Tam Giang, Bắc Ninh) hiện ra với khoảng sân cũ, cây xanh và không gian thanh tĩnh đặc trưng của đền miếu làng Việt…
Ngày 28/5, UBND phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh tổ chức khai mạc Lễ hội Vật cầu nước làng Vân năm 2026 - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia độc đáo của vùng Kinh Bắc.
Hàng nghìn người dân và du khách muôn phương đã về dự lễ hội Vật cầu nước làng Vân năm 2026 tại Đền Vân, tổ dân phố Yên Viên, phường Vân Hà. Đây là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mang đậm dấu ấn văn hóa dân gian vùng Kinh Bắc.
Xã Đa Phúc triển khai mô hình 'Tiết học di tích' không chỉ góp phần đổi mới phương pháp giáo dục lịch sử địa phương mà còn từng bước hình thành sản phẩm du lịch giáo dục đặc trưng của địa phương. Đó là khẳng định của lãnh đạo xã Đa Phúc khi nói về lợi ích mà mô hình giáo dục này mang lại.
Đền Đồng Lạc nằm tại thôn Đồng Lạc, nay thuộc xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ (trước đây thuộc xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc), là di tích thờ hai danh tướng Trương Hống và Trương Hát – những người có công phò tá Triệu Quang Phục trong cuộc kháng chiến chống quân Lương ở thế kỷ VI. Không chỉ lưu giữ ký ức về một giai đoạn đấu tranh giữ nước, di tích còn cho thấy chiều sâu văn hóa tín ngưỡng, kiến trúc truyền thống và vai trò bền bỉ của cộng đồng trong việc gìn giữ di sản.
Bài thơ Nam quốc sơn hà - được xem là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta. Đây là bài thơ mà rất nhiều thế hệ người Việt Nam thuộc nằm lòng, nhưng không phải ai cũng biết, nơi phát tích của bài thơ 'Thần' là đền Xà (xã Tam Giang, Bắc Ninh).
Ngày 3-3, xã Quang Minh tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống đình - đền - chùa Chi Đông…
Ngôi đền cổ tọa lạc ở bờ Nam sông Cầu, trên bãi bồi tại ngã ba Xà - nơi hợp lưu của sông Cà Lồ và sông Cầu trước khi đổ về Lục Đầu Giang.
'Đại Việt sử ký toàn thư', 'Lĩnh Nam chích quái', 'Việt sử tiêu án' đều viết về 'Nam quốc sơn hà' và sự xuất hiện của bài thơ.
Đây là lời khẳng định của nhà thơ Trần Nhuận Minh, người có nhiều năm nghiên cứu cũng như lên tiếng về tác giả của bài thơ 'Nam quốc sơn hà'.
Trong dòng chảy phát triển và những điều chỉnh về địa giới hành chính, không ít tên làng cổ dần trở nên mờ nhạt, thậm chí có nguy cơ biến mất. Thế nhưng, có những tên làng không thể đơn giản xóa bỏ, bởi đó là nơi ký ức cộng đồng được lưu giữ qua bao thế hệ. Lý Viên - ngôi làng cổ ở xã Bắc Lý (huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang trước đây), nay nằm trong xã Xuân Cẩm (Bắc Ninh) - là một trường hợp như thế.
Quá trình phát triển, hình thành Nhà nước, lịch sử nhân loại ghi nhận không phải dân tộc nào sau khi đuổi được quân xâm lược cũng ra tuyên ngôn độc lập. Cho đến nay, thế giới ghi nhận có tổng số 195 quốc gia, trong đó chỉ có 75 quốc gia có bản tuyên ngôn độc lập; vậy mà Việt Nam có tới 3 lần ra tuyên ngôn độc lập: 'Nam quốc sơn hà' (1077), 'Bình Ngô đại cáo' (1428) và Tuyên ngôn Ðộc lập (1945).
Năm tháng chiến tranh khốc liệt ở miền Nam có đoàn văn công lẫy lừng ở R, nhưng cụ thể ra sao hầu như thế hệ sau không mấy ai biết rõ. R là gì? Phiên hiệu đó là gì? Chỉ biết chính là mật danh của Trung ương Cục miền Nam. Ở đó có Tiểu ban Văn nghệ, Hội Văn nghệ Giải phóng, Đoàn Văn công Giải phóng, rồi còn có gì nữa? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy, nhưng ai có thể trả lời suôn sẻ? Chỉ biết lịch sử của Đoàn Văn công Giải phóng khởi đầu từ năm 1960 và kết thúc vai trò lịch sử vào ngày thống nhất non sông 30/4/1975.
Sau những lần đi sứ Trung Hoa, Tiến sĩ Nguyễn Quang Tán đã học được nghề ép dầu và truyền dạy lại cho dân làng Xà, trở thành một trong những nhà khoa bảng được dân tôn làm tổ nghề.
Rắn là hình tượng quen thuộc trong đời sống văn hóa người Việt Nam. Ở mỗi một hình thức thể hiện, mỗi một biến thể, hình tượng rắn đều mang ý nghĩa nhất định.
Gặp con sông của những ngày chưa xa. Ấm bên một tiếng '...Di Đà'. Một Sùng Ân Tự ngân nga chuông chiều.
Giai thoại kể rằng, Tiến sĩ Vũ Công Trần đến thăm Tiến sĩ Lê Phú Thứ là người bạn cùng đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Thìn 1724.
Tự xưa, vật cầu nước được tổ chức tại đền Hạ ở làng Vân, xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang là một môn thể thao dân gian có sức cuốn hút người dân vùng Kinh Bắc không kém môn bóng đá ngày nay.
Cứ bốn năm tổ chức một lần (từ 12 đến 14 tháng tháng Tư âm lịch), lễ hội vật cầu nước thôn Yên Viên, xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang lại diễn ra với nhiều hoạt động đặc sắc, thú vị. Tại sân đình làng, 16 trai tráng cởi trần, đóng khố đua nhau đưa quả cầu gỗ 20 kg vào hố của đội bạn.
Lễ hội vật cầu nước (hay vật cầu bùn) được tổ chức 4 năm 1 lần tại làng Vân (Vân Hà, Việt Yên, Bắc Giang) từ ngày 12-15/4 Âm lịch. Bộ Văn hóa Thể thao &Du lịch đã trao bằng công nhận lễ hội này là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2022.
Cứ sau bốn năm mới được tổ chức một lần, Lễ hội vật cầu nước (còn gọi là vật cầu bùn) làng Vân (huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) thuộc tín ngưỡng dân gian thờ Thần Mặt Trời của người nông dân vùng đất này từ thời cổ xưa còn truyền lại.
Đây là lễ hội độc đáo được tổ chức 4 năm một lần tại vùng quê Bắc Bộ. Lễ hội này đã được công nhận là di sản phi vật thể quốc gia.
Cứ mỗi độ xuân về, vào ngày 10 tháng Hai (âm lịch), nhân dân Gia Trung nay là tổ dân phố số 6, 7 (TT Quang Minh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội) lại tưng bừng tổ chức lễ hội truyền thống Đình – Chùa Gia Trung với nhiều nghi thức và trò chơi dân gian độc đáo nhằm tưởng nhớ công ơn của Tổ tiên.
Dân ca quan họ bây giờ đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, đó là UNESCO công nhận, bắt đầu từ 'mời trầu mời nước', không còn là chuyện ngày xưa!
Được xây dựng từ thế kỷ XVII, đình - chùa Đức Hậu (xã Đức Hòa, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội) đã được Nhà nước xếp hạng di tích Quốc gia từ năm 1994. Đây là cụm công trình có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tâm linh của người dân địa phương.
Phường Tân Phú (TP. Phổ Yên) cách trung tâm tỉnh Thái Nguyên 32km, là vùng đất trù phú ven sông Cầu và giàu tiềm năng về di sản văn hóa.
Miền đất sơn thủy hữu tình xã Yên Trị (huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình) có một di tích lịch sử, địa điểm văn hóa du lịch tâm linh không thể bỏ qua, đó là đình Thượng.
Làng Yên Viên, xã Vân Hà (Việt Yên –Bắc Giang) không chỉ nổi tiếng với nghề nấu rượu và còn được du khách gần xa đến thăm vào dịp diễn ra Hội vật cầu nước (Tháng 4 âm lịch hàng năm). Và không biết từ khi nào, Hội vật cầu nước đã trở thành di sản văn hóa của tỉnh Bắc Giang.
Vào ngày 12/5, lễ hội vật cầu nước làng Vân (Việt Yên, Bắc Giang) đã được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội độc đáo này diễn ra vào các ngày 12,13 và 14 tháng Tư Âm lịch.
Lễ hội là nét tín ngưỡng thờ Thần Mặt Trời của người dân làm nông nghiệp, có tính lịch sử, độc đáo, hài hước, vui vẻ, kịch tính và 'độc nhất vô nhị.'
Từ ngày 12 - 14/5, tại xã Vân Hà (huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) diễn ra lễ hội vật cầu nước độc đáo, thu hút hàng nghìn người đến xem. Bốn năm, lễ hội được tổ chức một lần.
Lễ hội vật cầu nước làng Vân (Việt Yên, Bắc Giang) sẽ được tổ chức trong 3 ngày 12, 13, 14/4 âm lịch (tức ngày 12, 13, 14/5 dương lịch.
Lễ hội vật cầu nước làng Vân (Việt Yên, Bắc Giang) đã được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
'Nam quốc sơn hà' là áng văn bất hủ của nền văn học nước Việt. Ai là tác giả của bài thơ nổi tiếng này đến nay vẫn còn nhiều tranh cãi.