30 năm trước, ông Triệu Văn Lĩu - Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Hạ Sơn, xã Pù Nhi, tỉnh Thanh Hóa đã tự tay tháo từng vì kèo, cõng từng cây cột, dời đỉnh Pù Quăn xuống ven QL15C để dựng nhà, tìm lối thoát nghèo. Quyết định đó, giúp gia đình ông và 21 hộ đồng bào người Dao khác từng bước thay đổi cuộc sống.
Tròn 30 năm về trước, bản Pù Quăn, xã Pù Nhi nằm cheo leo trên đỉnh núi. Không có đường, không có điện, để đi ra khỏi bản, chỉ có duy nhất một lối mòn gập ghềnh, khúc khuỷu. Cuộc sống chìm trong đói khổ, nhưng trước mặt là rừng, sau lưng là núi đồi trùng điệp, người Dao bản Pù Quăn từng không biết làm sao để thoát nghèo. Khi ấy, Triệu Văn Lĩu chưa đầy 30 tuổi, đã có vợ con, và cũng nghèo khó như bao hộ dân trong bản. Nhưng, bằng niềm tin của tuổi trẻ và khát vọng đổi thay, ông đã dũng cảm đưa ra một quyết định góp phần thay đổi vận mệnh của bản làng...
Thời gian qua, nhiều đồng chí bí thư Chi bộ các thôn, bản, khu phố ở các xã, phường trong tỉnh đã khéo vận động Nhân dân thực có hiệu quả các phong trào thi đua và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, đặc biệt là trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Trên khung cửi, bên bếp thuốc nam hay trong những rừng luồng, vầu thẳng tắp, hơi thở của núi rừng và bàn tay con người hòa quyện, tạo nên bản sắc riêng của vùng đất xứ Thanh.
Mỗi độ thu về, Tết Độc lập lại trở thành ngày hội lớn trong lòng đồng bào vùng cao. Từ Hồi Xuân, Pù Nhi của xứ Thanh đến Mường Xén, Quỳ Châu, Quế Phong ở Nghệ An, khắp các bản làng rực rỡ cờ hoa, vang vọng tiếng chiêng, tiếng khèn. Trong ký ức của những nhân chứng lịch sử, trong sự đổi thay của bản làng hôm nay, Tết Độc lập không chỉ là dịp sum vầy, tri ân Bác Hồ, tri ân Đảng, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm giữ gìn độc lập, tự do và khát vọng dựng xây quê hương no ấm, bền vững...
Mỗi độ thu sang, sắc cờ đỏ thắm phủ rợp núi đồi và bản làng, cũng là lúc hàng triệu trái tim đồng bào hướng về Quốc khánh 2/9 – mốc son rực rỡ mở ra trang sử mới độc lập, tự do. Với đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) vùng cao, biên giới xứ Thanh, 'Tết Độc lập' không chỉ là niềm tự hào dân tộc, mà còn là dịp bày tỏ lòng biết ơn sâu nặng với Đảng, với Bác Hồ – những người đã mang ánh sáng cách mạng về bản làng, gieo mầm ấm no, tự do, hạnh phúc.
Giữa những dãy núi mù sương nơi biên giới Mường Lát, bản Hạ Sơn (xã Pù Nhi, Thanh Hóa) vẫn gìn giữ một kho tàng dược liệu quý giá cùng những bài thuốc Nam truyền đời của đồng bào Dao.
Đồng bào dân tộc Dao ở huyện Mường Lát nhiều đời đã biết tận dụng dược liệu của núi rừng bào chế ra các bài thuốc để phòng và chữa bệnh... Ngày nay, dược liệu không chỉ giúp họ vượt qua bệnh tật, ốm đau mà còn mang giá trị kinh tế cao; giúp bà con từng bước vươn lên làm giàu.
'Những đóa hoa miền sơn cước' là câu chuyện truyền cảm hứng của những tấm gương đã nỗ lực vươn lên, đóng góp sức lực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, xây dựng bản làng ngày càng ấm no và giàu bản sắc.
Hơn 25 năm bà con người Dao trên đỉnh Pù Quăn hạ sơn để tìm một cuộc sống mới, đến nay, cuộc sống đã ổn định. Tết này, với bà con bản Hạ Sơn, xã Pù Nhi (Mường Lát) no ấm hơn khi cây sắn được mùa, được giá; con em đi làm ăn xa, đi xuất khẩu lao động có nguồn thu nhập gửi về gia đình.
Người dân tộc Dao nơi mảnh đất biên cương Mường Lát – Thanh Hóa đã khai thác, bào chế, chữa bệnh… từ những dược liệu của núi rừng. Dược liệu không chỉ mang giá trị kinh tế nuôi sống bà con mà còn là những bài thuốc quý giúp họ vượt qua bệnh tật, ốm đau.
Ở bản Hạ Sơn, xã Pù Nhi (Mường Lát) nghề bốc thuốc nam của người Dao không chỉ là một nghề truyền thống cần gìn giữ mà còn là nghề giúp người dân phát triển kinh tế.
Cũng giống như đồng bào các dân tộc khác, người Dao ở Thanh Hóa đón tết cổ truyền theo lịch âm. Đó là khoảng thời gian cả nhà nghỉ ngơi, sum họp sau một năm lao động sản xuất và báo cáo tổ tiên mọi thành quả, chuyện vui, chuyện buồn trong năm.
Khai thác, bào chế, chữa bệnh từ cỏ cây, lá rừng... là nét văn hóa độc đáo, mang giá trị nhân văn của đồng bào dân tộc Dao nói riêng và đồng bào các dân tộc thiểu số nói chung trên dải đất biên cương Mường Lát. Bởi, việc này không chỉ nuôi sống nhiều người, mà còn là khởi nguồn của không ít các bài thuốc quý, giúp người bệnh thoát khỏi cơn thập tử nhất sinh.