Hơn sáu thập kỷ qua, trên vùng đất biên giới phía Tây Thanh Hóa, những mái trường ở xã Sơn Thủy đã bền bỉ thực hiện một sứ mệnh đặc biệt: đưa con chữ đến với học sinh vùng cao, mở ra những cánh cửa tri thức và chắp cánh ước mơ cho bao thế hệ. Trải qua nhiều lần sáp nhập, chia tách, với những tên gọi khác nhau, hành trình ấy hôm nay được tiếp nối trong một diện mạo mới - Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Sơn Thủy được xây dựng mới khang trang, hiện đại.
Nghề dệt thổ cẩm tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy từ lâu đã trở thành niềm tự hào của đồng bào dân tộc Thái nơi đây. Bằng tình yêu và sự tâm huyết với nghề truyền thống, các bà, các chị ở bản Chung Sơn không chỉ tạo nên những tấm vải thổ cẩm đặc sắc, phục vụ cho nhu cầu cuộc sống mà còn gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Thái.
5h sáng, con đường vào bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy đã rộn ràng bước chân người dân vùng biên. Trên vai họ là măng rừng, rau dớn, mật ong, gạo nếp nương, cá suối, thổ cẩm… được mang đến chợ phiên Mường Xia để bán cho du khách và thương lái.
Sáng 21/6, tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy (Thanh Hóa), lễ khai trương Không gian văn hóa ẩm thực Mường Xia đã chính thức diễn ra.
Sở hữu tài nguyên tự nhiên và văn hóa đặc sắc, xã Sơn Thủy có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, nhưng trong thời gian dài, nguồn lực ấy vẫn chủ yếu ở dạng 'tài nguyên thô', chưa tạo ra sinh kế rõ ràng. Việc xã Sơn Thủy ban hành Đề án phát triển kinh tế - xã hội gắn với du lịch cộng đồng giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển, từng bước định hình du lịch trở thành động lực phát triển bền vững của địa phương.
Giữa đại ngàn trùng điệp, đá không còn là vật thể vô tri mà trở thành biểu tượng của sự trường tồn, nơi trú ngụ của linh hồn và niềm tin. Tục thờ thần Đá của đồng bào vùng cao chính là sợi dây tâm linh thắt chặt mối bang giao giữa con người với thiên nhiên, để mỗi người con của núi rừng tìm thấy điểm tựa vững chãi trước sự khắc nghiệt của tạo hóa.
Từ tiếng chiêng vang vọng giữa đại ngàn đến vòng xòe đoàn kết bên lửa trại, Lễ hội Mường Xia 2026 ở xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) không chỉ là một đêm hội văn hóa - tâm linh giàu bản sắc, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của một di sản vùng biên đang từng ngày trở thành điểm tựa cho phát triển du lịch cộng đồng.
Tối 27/3 (tức 9/2 âm lịch), tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Mường Xia năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng, tri ân công đức của Tướng quân Tư Mã Hai Đào và khẳng định sức sống mãnh liệt của di sản văn hóa vùng cao.
Những ngày giữa tháng 3, chúng tôi ngược lên vùng đất Pù Luông, ghé thăm nhà chị Hà Thị Dung tại phố Đòn. Thấy có khách đến chơi, chị tạm gác khung cửi dệt thổ cẩm để đon đả đón tiếp. Qua lời tâm sự của chị chúng tôi được biết, năm 1989, sau khi tốt nghiệp THPT, chị trúng tuyển vào Trường Trung học Y tế Thanh Hóa - nay là Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa. Sau khi ra trường, chị về quê công tác tại Trạm Y tế Lũng Niêm cho đến nay.
Tháng 3, muôn loài hoa dại bừng tỉnh sau mùa đông rét mướt, bung nở khoe sắc thắm khắp sườn đồi thung lũng, tắm táp thêm vẻ đẹp nên thơ mộng mị cho núi rừng biên viễn. Trên dốc núi Sơn Thủy, tôi gặp lại những người Mông, người Thái nở nụ cười tươi với lúa ngô mươn mướt bời bời. Sau ngày hội bầu cử, họ náo nức chuẩn bị cho một ngày trọng đại riêng có đang đến trên quê hương mình - lễ hội Mường Xia.
Vào đầu năm mới, người dân xã Sơn Thủy lại tổ chức lễ hội rước hòn đá vía để cầu năm mới bình an, may mắn.
Những khẩu hiệu, những thông điệp hướng về vùng cao những ngày này, như: 'Tết ấm biên cương', 'Xuân yêu thương', 'Xuân ấm tình biên cương'... làm cho quãng đường di chuyển của các đoàn thiện nguyện, dù khó khăn, xa xôi nhưng ấm áp hơn.
Thực hiện chương trình 'Đồng hành cùng phụ nữ biên cương', Hội LHPN tỉnh và các đơn vị đồng hành đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực hỗ trợ, giúp đỡ phụ nữ, trẻ em nghèo các xã biên giới. Nhờ đó, nhiều hộ đã vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống, yên tâm gắn bó, sát cánh cùng bộ đội biên phòng bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.
Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và thực hiện chương trình 'Đồng hành cùng phụ nữ biên cương', Nữ công Bệnh viện Nhi Thanh Hóa đã đồng hành cùng Hội LHPN tỉnh tổ chức khám, tư vấn, cấp phát thuốc miễn phí cho phụ nữ, trẻ em và Nhân dân; tặng quà cho phụ nữ khó khăn xã Sơn Thủy.
Chiều ngày 8/2, tại bản Chung Sơn, Hội LHPN tỉnh phối hợp với xã Sơn Thủy và các đơn vị đồng hành tổ chức Chương trình 'Tết sẻ chia – Ấm tình dân bản' Xuân Bính Ngọ 2026.
Trải qua biết bao thế hệ, với những thăng trầm của lịch sử, cho đến nay đồng bào dân tộc Thái sinh sống trên mảnh đất xứ Thanh vẫn gìn giữ, bảo tồn và phát huy được giá trị của các trò chơi dân gian trong đời sống hàng ngày. Qua đó, không chỉ tạo không khí vui tươi, phấn khởi, gắn kết cộng đồng mà còn góp phần giữ lại được nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.
Từ hơn 10 năm trước, khi con sông Luồng mỗi ngày thêm dữ dằn nước xiết, ban quản lý, những người có uy tín ở bản Chung Sơn, xã biên giới Sơn Thủy đã bàn bạc rồi thống nhất lập nên một quy ước. Mỗi năm một lần vận động Nhân dân làm cầu tạm bắc qua con sông Luồng để thuận lợi cho nông lâm sản về nhà.
Không có cầu cứng, người dân bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy, Thanh Hóa đã tự chặt tre, dựng cầu vượt sông Luồng để thuận tiện sang sông, tạo nên công trình mộc mạc nhưng đầy sáng tạo.
Không có cầu cứng sang vùng sản xuất, người dân vùng núi ở Thanh Hóa phải dựng cầu tre, luồng vượt sông để di chuyển, tránh cảnh lội sông để đi canh tác.
Để bảo đảm an toàn và thuận lợi trong sinh hoạt, sản xuất, người dân bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) đã góp công, góp sức dựng cầu tạm bắc qua sông.
Cùng với chú trọng phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần người dân, xã Sơn Thủy luôn quan tâm giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có loại hình diễn xướng khua luống. Qua đó, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của đồng bào các dân tộc, xây dựng nếp sống văn minh trong cộng đồng dân cư.
Sau khi xảy ra lũ quét, sạt lở đất, nhờ sự vào cuộc của chính quyền và nỗ lực khắc phục thiên tai của người dân, đời sống của đồng bào vùng cao bản Xa Mang, xã biên giới Sơn Điện dần đi vào ổn định.
Đường giao thông được nâng cấp giúp người dân bản Chung Sơn, xã biên giới Sơn Thủy có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Nhờ đó mà tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, Chung Sơn trở thành bản đầu tiên của xã hoàn thành XDNTM và đang trên lộ trình về đích bản NTM kiểu mẫu.
Cơn bão số 10 đã khiến một loạt cầu cống, ngầm tràn, đê điều, hạ tầng giao thông trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa bị hư hỏng. Để sớm ổn định đời sống và sản xuất, người dân và chính quyền đang nỗ lực thực hiện các biện pháp khắc phục, gia cố tạm thời; nhưng về lâu dài cần giải pháp từ các cấp, ngành chức năng.
Do ảnh hưởng của bão số 10 kèm theo mưa lớn kéo dài, nhiều tuyến đường giao thông trên địa bàn tỉnh bị sạt lở, ngập lụt nghiêm trọng, gây ách tắc cục bộ và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, đi lại của Nhân dân. Trước tình hình đó, các địa phương, đơn vị quản lý đường bộ đã nhanh chóng vào cuộc, huy động tối đa lực lượng, phương tiện cơ giới để khắc phục sự cố, đảm bảo giao thông thông suốt và an toàn.
Do ảnh hưởng của bão số 10, cầu Sơn Thủy trên Quốc lộ 16 (Km 89+580, bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy) bị hư hỏng nặng phần mố và đường dẫn, khiến giao thông qua khu vực này hoàn toàn tê liệt.
Tối 1/10, ông Mạc Văn Tới, Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa cho biết, do ảnh hưởng bão số 10, nước sông Luồng dâng cao làm hư hại, sập chân và mố cầu Sơn Thủy, xã Sơn Thủy, Thanh Hóa trên Quốc lộ 16 tại bản Chung Sơn, gây chia cắt hàng nghìn hộ dân, còn học sinh không thể tới trường.
Bão số 10 đã làm hư hại nghiêm trọng cầu Sơn Thủy (xã Sơn Thủy, Thanh Hóa) gây chia cắt hàng nghìn hộ dân và học sinh không thể tới trường. Cơ quan chức năng phải tiến hành làm cầu tạm bằng tre, cánh cửa.
Ngày 29/9, tin từ UBND xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa cho biết, tại cầu Sơn Thủy đã xảy ra tình trạng sụt lún nghiêm trọng ở đầu cầu.
Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) Mạc Văn Tới cho biết, do ảnh hưởng của bão số 10, nước sông Luồng dâng cao chảy siết làm sập chân, mố cầu Sơn Thủy trên quốc lộ 16, lý trình Km89+580 tại bản Chung Sơn.
Do ảnh hưởng của bão số 10, nước sông Luồng dâng cao chảy xiết làm sập chân, mố cầu Sơn Thủy trên Quốc lộ 16, lý trình km 89+580 tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa.
Theo bà Hiển, từ nhỏ đến nay, gần trọn cuộc đời bà chưa từng chứng kiến cơn bão nào khủng khiếp như vậy. Ngôi nhà được xây dựng khá kiên cố, thế nhưng chỉ sau những tiếng gió rít dữ dội, toàn bộ nhà chính, bếp và chuồng trại đã đổ sập.
Dệt thổ cẩm là nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây xứ Thanh nói chung và ở xã Sơn Thủy nói riêng. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, đến nay nghề này vẫn được người dân xã Sơn Thủy gìn giữ và phát huy.
Ít nhất 2 xã miền núi ở Thanh Hóa đã xảy ra các vụ sạt lở đá vào tối ngày 23 và sáng 24/7.
Chiều 23/7, một khối lượng đá lớn bất ngờ sạt lở, đổ sập xuống khu rừng luồng của người dân trên địa bàn xã miền núi Sơn Thủy (Thanh Hóa). Vụ sạt lở gây ra tiếng động lớn, bụi mù mịt khiến người dân khu vực xung quanh lo sợ, hốt hoảng.
Di tích lịch sử đền thờ Tư Mã Hai Đào, tọa lạc tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy (Quan Sơn). Những năm qua, công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị khu di tích này luôn được cấp ủy, chính quyền quan tâm thực hiện. Tư Mã Hai Đào là nhân vật lịch sử tiêu biểu của thế kỷ XV và là biểu tượng trong tâm thức của đồng bào dân tộc Thái và Nhân dân vùng cao Thanh Hóa.
Măng rừng không chỉ là nguồn thực phẩm, là kế sinh nhai mà còn là sản vật mang đậm bản sắc văn hóa, đặc trưng của đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) xứ Thanh. Đặc biệt, măng rừng đã và đang khẳng định giá trị khi trong số 19 sản phẩm măng được công nhận OCOP thì chủ yếu là của 11 huyện miền núi.
Hưởng ứng Tháng thanh niên 2025, hướng tới kỷ niệm 94 năm ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chi Minh (26/3/1931-26/3/2025), Huyện đoàn Quan Sơn đã có nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa nhằm khơi dậy niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh niên.
Tối 8/3, tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy, huyện Quan Sơn tổ chức Lễ hội Mường Xia năm 2025 và đón nhận bằng xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh đền thờ Tư Mã Hai Đào.
Cứ vào mỗi dịp Tết, người dân tộc Thái ở xã Sơn Thủy, huyện Quan Sơn (Thanh Hóa) lại đến hòn đá ở giữa làng 'xin vía'. Hòn đá này người dân địa phương xem như 'báu vật'.
Mưa lũ suốt nhiều ngày qua trên địa bàn Thanh Hóa đã làm hàng trăm ngôi nhà, đường giao thông, trường học bị hư hỏng do sạt lở đất, hàng ngàn hộ dân phải di dời tới nơi an toàn.
Mưa lũ những ngày qua xảy ra trên địa bàn các tỉnh Bắc Trung Bộ khiến nhiều nơi ngập lụt, sạt lở đất đá gây thiệt hại về người và tài sản. Lực lượng chức năng cùng nhân dân đang tích cực khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra...
Mưa lũ đã gây thiệt hại đáng kể cho tỉnh Thanh Hóa với 171 nhà bị thiệt hại, hàng nghìn ha lúa, hoa màu bị ngập, 11 điểm trường bị ảnh hưởng, sơ tán 3.162 hộ.
Mường Xia có tên gọi cũ là Mường Chu Sàn, bao gồm các xã Sơn Thủy, Na Mèo (Quan Sơn). Nơi đây có khoảng 8.000 người sinh sống với các dân tộc Thái, Mường, Mông, Kinh... Vùng đất Mường Xia còn gìn giữ nhiều nét văn hóa truyền thống với các làn điệu dân ca, dân vũ, điệu múa, nếp nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực... Bên cạnh đó, thiên nhiên còn ban tặng cho vùng đất nơi đây cảnh quan hùng vĩ, đẹp như bức tranh sơn thủy hữu tình với những địa danh nổi tiếng như: động Bo Cúng, đền thờ Tướng quân Tư Mã Hai Đào, núi Lá Hoa, núi Pha Dùa, dòng suối Xia...
Cùng với kết nối và đẩy mạnh hoạt động hợp tác, giao lưu, công tác thiện nguyện, an sinh xã hội là hoạt động mà Hiệp hội Doanh nghiệp (DN) TP Thanh Hóa cũng như các hội viên tích cực hưởng ứng.