Nắng hanh hao gọi thu về, vào thời điểm tiết trời “đẹp nhất năm” ấy cũng là lúc mùa cau chạm ngõ. Từng trái cau xanh thẫm, căng vỏ như chỉ dấu - “gạch nối” về miên man miền ký ức.
Với giọng hồ hởi pha niềm tự hào, ông Nguyễn Ngọc Thọ, Bí thư chi bộ thôn Thuận An, xã Tam Hải (TP Đà Nẵng) cho biết: “Kể từ ngày có hai con phà sắt mới, du khách về xã đảo Tam Hải đặc biệt về với làng chài Thuận An ngày càng đông. Bây giờ không đợi đến ngày lễ hay tết, cứ thứ bảy, chủ nhật là bà con du khách nườm nượp đổ về thưởng lãm, nghỉ mát, nô đùa với biển…”.
Đằng sau cuộc khủng hoảng tài sản ấy, dường như có một thứ cảm xúc khác đang lặng lẽ lan xa: Sự hả hê. Có chút cay đắng khi nhận ra, con người ta đôi khi nhẹ lòng chỉ vì biết người giàu cũng khóc.
Nắng hè vàng óng chảy tràn con ngõ nhỏ. Nắng thả mình lên khắp khu vườn có cây sấu lâu năm ngày nào còn nhú lộc biếc nay đã lúc lỉu quả xanh. Khi ấy, bà ngoại tôi lại ra vườn hái những trái sấu già, nấu nồi canh sấu với trứng - món tôi đặc biệt yêu thích. Món ăn tuy mộc mạc chân quê nhưng thấm đẫm tình yêu thương của ngoại, âm thầm theo tôi khắp miền thơ ấu.
Những năm tháng ở quê trong tôi là một miền ký ức trong veo, xanh tươi và mơn mởn. Đó là những ngày lũ trẻ chúng tôi bày ra đủ trò nghịch ngợm.
'Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba/ Dù ai buôn bán gần xa/ Nhớ ngày Giỗ Tổ tháng ba mùng mười'. Câu ca thấm đẫm tâm hồn người Việt từ thuở nằm nôi đâu chỉ nói về một sự kiện quan trọng mỗi độ tháng ba (âm lịch) về. Đó còn là sự nhắc nhớ mỗi người, về truyền thống 'Uống nước nhớ nguồn' tốt đẹp.
Vào những thời điểm sát tết, khí xuân phơi phới, hoa đào, hoa mai thi nhau đua sắc... lòng lại chộn rộn gieo trong mình một hạt mầm hy vọng về một năm mới bình an, hạnh phúc. Khởi nguồn của mọi cảm xúc ấy chính là tình yêu, sự mến thương.
365 ngày một vòng quay Trái Đất, khép lại những bộn bề, để người người, nơi nơi khấp khởi chở Tết về nhà.
Tết năm nay đến muộn. Ấy vậy mà những ngày giáp Tết vẫn bộn bề, nhiều việc, nhưng 'dứt khoát', chúng tôi phải đến được Hà Giang, trao tận tay bà con những món quà Tết.
Bây giờ, gốc đa ấy đã bị thời gian xóa mờ. Nhưng trong tôi, nó trở thành biểu tượng của vô thường, nơi những phận đời không tên đều cần được nhìn bằng ánh mắt từ bi.
Mùa này về vùng thôn quê, tới đâu cũng thấy phông bạt đám cưới và rộn ràng những tiết mục văn nghệ truyền thống, hiện đại do người thân hoặc người dân trong làng thể hiện. Đó là cơ hội để bà con lối xóm giao lưu, kết nối cộng đồng, chia sẻ niềm vui. Và ký ức về đám cưới đời sống mới, có tiết mục 'Hái hoa dân chủ' sống lại trong tôi.
Miền Bắc có món rau muống chỉ trời mưa mới có, được xếp top ngon bậc nhất. Cách chế biến món rau muống này cũng đặc biệt, ăn ngon, đẹp mắt. Đó là món rau muống dải om - cách chế biến độc đáo, ngon quên sầu.
Vào những ngày mùa hạ nắng nóng, món rau nhất hạng của miền Bắc là rau muống luộc. Trong đó, rau xơ mới là thượng đẳng, luộc nấu hay xào đều ngon.
Chiều, nắng xuống dần, vắt ngang ngọn hàng cau ở góc vườn, ngoại ngước nhìn lên chép miệng rồi thở dài. Giang để ý thấy gần đây, ngoại vẫn hay thở dài như thế.
Sự thay đổi về mô hình cấu trúc gia đình, từ đa thế hệ, tam, tứ đại đồng đường sang gia đình hạt nhân (cha mẹ - con cái), thậm chí là đơn thân, khiến nếp nhà nay đã khác.
Trong đám cưới của cô dâu miền Tây, dàn bê tráp là những người họ hàng tóc đã điểm bạc. Hình ảnh thú vị thu hút gần 1 triệu lượt xem trên TikTok.
Hôm đi tập huấn chuyên môn, tôi gặp lại Mây, cô bạn chung phòng ký túc xá hồi đại học. Suốt buổi hàn huyên, Mây cứ đăm đăm nhìn tôi, đôi mắt nói nhiều hơn cả những lời tâm sự.
Trong đám cưới của cô dâu miền Tây, dàn bê tráp là những người họ hàng tóc đã điểm bạc. Hình ảnh thú vị thu hút gần 1 triệu lượt xem trên TikTok.
Ngày nay, chỉ cần một 'cú chạm tay' là cả thế giới hiện ra trước mắt. Tivi, điện thoại thông minh, máy tính bảng,... công nghệ đã đưa chúng ta đi xa, và rất xa. Sau những tất bật của cuộc sống, tôi lại thèm được một lần quay về những ngày xưa cũ - nơi có chiếc tivi đời đầu chập chờn tín hiệu, có tiếng cười vang giữa những căn nhà đơn sơ lấp ló dưới những tán xanh, và có những ký ức màn hình tivi nhấp nháy, thật khó quên.
Đó là những mùi vị của ngày quá vãng, thi thoảng lại trở về trong giấc mơ hay khi vô tình bắt gặp ở đôi khoảnh khắc tình cờ nào đấy. Vạt khói đốt đồng bảng lảng chiều mùa hạ, mùi thức ăn tỏa ra từ chái bếp nhà ai, mùi từ vạt áo thấm đẫm mồ hôi của mẹ sau ngày dài mệt nhoài bươn chải…
'Tấc đất tấc vàng', nhưng bà Đặng Thị Giàu, tổ dân phố Cầu Trôi, thị trấn Yên Sơn (Yên Sơn) đã không ngần ngại hiến gần trăm mét vuông đất nhường cho hàng xóm làm nhà ở. Tấm lòng thơm thảo của bà thật trân quý và tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Tháng 3 có một ngày dành cho mẹ với biết bao ân tình. Ân tình bởi như một nhà thơ đã viết: Mẹ chính là nơi 'Cả thế giới nương nhờ/Dưới hai bầu vú sữa/Trời không xanh có hoa nào nở/Dạ vắng yêu thương dạ những sầu/Đời thiếu mẹ hiền người phụ nữ/Anh hùng thi sĩ hỏi còn đâu'.
Mỗi dịp trong nhà có việc trọng, soạn mâm cỗ cúng, bao giờ cha cũng nhắc chị em chúng tôi chuẩn bị một lễ trầu cau. Nhà tôi ở phố, dù đất đai không rộng nhưng luôn trồng một cây cau và thả mấy dây trầu dưới gốc cho chúng vấn vít leo lên thân cau.
Cánh cửa ô-tô đóng lại, người con dâu thở phào khi cuối cùng bà cụ cũng chịu lên phố ăn Tết mà không tay xách nách mang cả đống đồ đạc theo cùng. Lũy tre làng dần lùi lại phía sau, những ngón tay già nua của bà cụ đan vào nhau bứt rứt. Bà thấy trống trải khi hành trang lên phố không có dấu vết gì của quê nhà. Người con trai cả biết tính mẹ mình hay nhìn vật nhớ người, thấp thỏm không yên trong mấy ngày dưới phố. Có phải vì thế mà vợ chồng anh không muốn bà mang theo bất cứ thứ gì?
Bà ngoại tôi ăn trầu từ khi còn trẻ. Bà bảo đó không chỉ là thói quen mà còn là cách để gìn giữ một giá trị văn hóa tốt đẹp.
Trên nhịp phách thời gian mê mải, có lẽ tín hiệu của mùa thu là rõ rệt hơn cả. Một buổi mai chớm lạnh đầy ngẫu cảm, một ngọn heo may tình tứ ngang qua, một mùi hương trái chín thoảng đưa đầy ý vị khắp vườn nhà... Chỉ chừng ấy thôi, ta cũng đủ nhận ra muôn nỗi xôn xao trong bảng lảng khúc giao mùa ngày sang thu.
Đang hưởng thú điền viên yên lành, ngày chăm sóc cây cảnh, tối nghe cải lương, đột nhiên bà đề nghị với ba mẹ: 'Mẹ muốn đi bán khoai lang, khoai mì'. Ba tôi giật bắn mình vì điều đó.
Thiếu nữ và bé gái ăn trầu, đám cưới trong gia đình Công giáo, các vũ công ở Hà Đông... là loạt ảnh sinh động về đời sống ở miền Bắc Việt Nam giai đoạn 1921-1935 do nhiếp ảnh gia Pháp Leon Busy thực hiện.
Ai đó đã từng nói: Có một nơi để về ta gọi là nhà, có những người để yêu thương ta gọi là gia đình, có được cả hai đó là hạnh phúc! Thật hạnh phúc biết bao khi mỗi ngày, ta nâng niu tiếng gọi trìu mến, tuy giản dị mà rất đỗi thiêng liêng ấy. Gia đình - một nơi chốn để đi về, nơi có một mái nhà bình yên che mưa che nắng, có một vòng tay rộng lớn nâng đỡ, chở che. Ta trân trọng, tự hào để luôn luôn hướng về với muôn vàn thương quý.
Cuối tuần về thăm nhà, tôi thấy cha đang sắp xếp lại những kỷ vật cũ, từ chiếc ba lô bị cháy sém đến quyển nhật ký, tập giáo án, thư nhà... Với cha, đó là những kỷ vật vô giá, niềm tự hào của thế hệ thanh niên hiến dâng tuổi thanh xuân lên đường bảo vệ quê hương đất nước.
Ký ức như cuốn phim quay chậm, lật giở từng trang đời để nhớ, để trân quý những tháng năm xa. Năm ấy, tôi chỉ là cậu bé đang học cấp 2 trường làng, cùng mấy đứa bạn trong xóm đi bộ ra cầu Hiền Lương để náo nức cùng tháng Tư lịch sử trong niềm vui 10 năm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Phụ nữ thường mượn câu 'Hàm răng, mái tóc là góc con người' để vin vào đó mà chăm chút cho mình được tinh tươm, điệu đà.
Tôi trở về mảnh đất của ngoại một ngày giáp tết. Trên nền ngôi nhà ngói cũ giờ đã được thay thế bằng ngôi nhà thờ khang trang. Lòng tôi chộn rộn những ký ức năm nào.
Cũng từ đó, cứ vào ngày 30 Tết âm lịch là mọi người chuẩn bị một con gà trống đã được luộc chín, bày lên mâm cúng, khác với cách bày cúng thường lệ là quay đầu con gà vào trong, họ quay đầu gà ra ngoài để đón quan Hành khiển.
'Thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì chợ Nủa' là câu nói cửa miệng về một phiên chợ đậm chất đồng bằng Bắc bộ, tới nay vẫn giữ được những nét độc đáo đặc trưng của chợ phiên truyền thống Hà Nội từ thế kỷ XI. Ngày 27 tháng Chạp, chợ Nủa họp phiên cuối cùng và cũng là phiên chợ đông nhất trong năm. Điều đặc biệt ở phiên chợ này là người đi chợ đa phần là… đàn ông.