Theo An Chi, hai tiếng "cù là" trong tên gọi "dầu cù là" có liên quan đến địa danh Cù Là - cách người Nam bộ xưa gọi Myanmar. Có ý kiến cho rằng đây là biến âm của từ "chocolat".
Gần một thế kỷ trôi qua, lò tương gia truyền ở phường Bạc Liêu vẫn âm thầm đỏ lửa. Những chiếc lu sành, hạt đậu nành và phương pháp lên men tự nhiên vẫn được gìn giữ, tạo nên hương vị đặc trưng gắn bó với nhiều thế hệ của người dân vùng đất này.
Gần 10 năm, người đàn ông ở Cà Mau miệt mài sưu tầm hàng trăm chiếc cối xay bột cùng những nông cụ thô sơ. Với ông, đó không chỉ là những vật dụng nhuốm màu thời gian mà còn là ký ức về một thời cha ông khai hoang trên vùng đất phương Nam.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt vừa ký văn bản gửi Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL đề nghị tổ chức thẩm định Hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 250 năm ngày sinh danh nhân Nguyễn Công Trứ.
Gần một thế kỷ sau cuộc đối đầu trên cánh đồng Nọc Nạng năm 1928, vùng đất từng ghi dấu một sự kiện gây chấn động ở Nam Bộ nay trở thành Di tích Lịch sử-Văn hóa cấp Quốc gia.
Từ áp lực sinh kế đến sự nhạy bén với thiên nhiên, văn học Sơn Nam đã khắc họa trọn vẹn nét tính cách thực tế, bộc trực và dễ thích ứng của người phương Nam.
'Sào' là đơn vị đo diện tích nông nghiệp truyền thống của người Việt, và câu hỏi '1 sào ruộng bằng bao nhiêu mét vuông' lại không phải chỉ có đáp án duy nhất.
Sáng 19/7, tại Nhà thờ Tiền hiền làng An Hải và Thoại Ngọc Hầu, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường An Hải tổ chức lễ kỷ niệm 197 năm ngày mất của Danh thần Thoại Ngọc Hầu - Nguyễn Văn Thoại (1829 - 2026).
Như hành trang quê xứ mỗi người mang theo, dặm dài đời người, ai chưa từng vài lần đặt chân dưới những mái đình...
Lễ kỷ niệm 197 năm Ngày mất Danh thần Thoại Ngọc Hầu không chỉ có lãnh đạo TP Đà Nẵng mà còn đón các đoàn lãnh đạo các địa phương của tỉnh An Giang, Vĩnh Long, TP Hải Phòng cùng tưởng nhớ công lao của vị danh thần có công khai hoang phương Nam.
Vào ngày 2/7, TP.HCM sẽ tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong biết bao điều để yêu mến thành phố này, không thể không nhắc đến sự hào sảng, bao dung và nghĩa tình.
Tỉnh Hưng Yên đang nỗ lực đưa kinh tế biển thành cực tăng trưởng mới; dựa vào biển để làm động lực tăng trưởng hai con số.
Tại vùng U Minh Thượng, nhiều người dân vẫn duy trì nếp sống gắn liền với xuồng, ghe. Những phương tiện sinh hoạt và mưu sinh quen thuộc ấy đã góp phần giữ gìn nét văn hóa sông nước đặc trưng của vùng đất Nam Bộ.
Nhà văn Sơn Nam không chỉ là nhà văn, mà còn là nhà báo, nhà khảo cứu - một trí thức bình dân suốt đời gắn bó với đất và người phương Nam.
Kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), bộ sách 'Từ Sài Gòn – Gia Định đến Thành phố Hồ Chí Minh' được NXB Trẻ giới thiệu, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi người dân đối với Thành phố mang tên Bác.
Đàng Trong (1558-1777) là vùng đất Nguyễn Hoàng (1525-1613) vào Nam khẩn hoang, mở cõi, xây dựng một chính quyền mới. Trong quá trình tồn tại, chính quyền Đàng Trong đã tạo lập hoạt động khuyến học cho cả vùng và trở thành một phần trong hoạt động về khuyến học ở nước ta thời quân chủ.
Ngày 28/5, tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề 'Danh nhân Nguyễn Công Trứ - Giá trị di sản và tầm ảnh hưởng'. Đây là sự kiện văn hóa, khoa học, thu hút sự tham gia của các nhà nghiên cứu, đại diện Bộ, ban, ngành Trung ương, lãnh đạo Hà Tĩnh và đại diện hội đồng gia tộc Nguyễn Công Trứ tại xã Nghi Xuân, Tiên Điền.
Trong dã sử truyền lại và trong các bài cúng của các dân tộc Hoa, Cờ Lao, Mông... trên cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, đều cho biết dân tộc Pu Péo hiện diện ở vùng đất này từ rất sớm. Mỗi lễ cúng, các dân tộc đều phải khấn mời tổ tiên người Lô Lô, Pu Péo chứng giám để thể hiện lòng tri ân với các dân tộc đầu tiên có công khai hoang, khẩn hoang một vùng đất.
Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống hiếu học, từ bao đời nay đã xem 'giáo dục là quốc sách hàng đầu'. Chính truyền thống ấy đã hun đúc nên bao bậc hiền tài ra đảm đương việc dân, việc nước, làm rạng danh dân tộc cũng như góp phần bồi đắp, giữ gìn mạch nguồn nguyên khí của quốc gia.
Sáng 8/5, đồng chí Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XV đến thăm, khảo sát Bảo tàng Lúa nước và dự án Công viên Ba hạt lúa tại tỉnh Cà Mau.
Tại Quảng trường Phú Yên bên bờ biển Tuy Hòa tối nay 30/4, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức chương trình kích cầu du lịch nhân dịp Lễ kỷ niệm 51 năm giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước 30/4 và ngày Quốc tế lao động 1/5.
Kinh nghiệm về di dân và định cư của người Việt cộng với nhu cầu mở rộng môi trường sống đã thúc giục những nhóm người đi về phương Nam. Những tác phẩm của nhà văn Sơn Nam cho thấy quá trình khẩn hoang của con người trước địa lý tự nhiên.
Tỉnh Cà Mau công bố thành lập Bảo tàng Lúa nước và Phương án kiến trúc Biểu tượng tôn vinh Lúa nước.
Cà Mau sẽ xây dựng biểu tượng '3 hạt lúa' cao 24m với tổng mức đầu tư khái toán trên dưới 20 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa, nhằm tôn vinh nghề trồng lúa nước, tôn vinh người nông dân, người đã chịu bao khó nhọc để làm ra hạt lúa.
Chiều 25-4, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức công bố thành lập Bảo tàng lúa nước và phương án kiến trúc Biểu tượng tôn vinh lúa nước tỉnh Cà Mau.
Bảo tàng Lúa nước đặt tại Số 5, đường Nguyễn Tất Thành, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau (trụ sở UBND tỉnh Bạc Liêu cũ), định hướng phát triển theo mô hình 'bảo tàng ký ức gắn với trải nghiệm thực tế'.
Chiều 25/4, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức lễ công bố thành lập Bảo tàng Lúa nước và giới thiệu phương án kiến trúc Biểu tượng tôn vinh Lúa nước.
Khi nhắc đến Rừng tràm Trà Sư, người ta thường nghĩ ngay đến một tấm thảm nhung xanh mướt trải dài vô tận trên mặt nước. Bên cạnh việc là một điểm đến check-in rực rỡ, khu rừng này còn cất giữ tệp ký ức hành trình hồi sinh kỳ diệu và những lớp tầng văn hóa đậm chất phong sương của vùng đất An Giang. Đằng sau sắc xanh ấy là lớp lớp câu chuyện về sự nhẫn nại, lòng tôn trọng thiên nhiên và khát vọng bảo tồn mạch sống miền Tây Nam Bộ.
Múa bóng rỗi còn được gọi là múa bóng hoặc bóng rỗi, là một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo của người Nam Bộ. Loại hình nghệ thuật này hình thành từ thời khẩn hoang, lập ấp, theo dấu chân của các tiền nhân trong công cuộc Nam tiến cách đây khoảng hơn 300 năm.
Tọa lạc bên dòng rạch thơ mộng tại ấp Nhơn Khánh, xã Nhơn Ái (mới), huyện Phong Điền, TP Cần Thơ, Giàn Gừa là một quần thể cây gừa cổ thụ mang hình dáng đặc biệt hiếm có. Nơi đây không chỉ là điểm đến xanh mát giữa miền sông nước mà còn lưu dấu những câu chuyện gắn với buổi đầu khẩn hoang của vùng đất Tây Đô.
VHXQ - Nếu đình làng miền Bắc là 'thành trì' của những luật lệ cổ xưa, ở Huế mang đậm dấu ấn trật tự phong kiến, thì đình làng xứ Quảng là thực thể sống động, nơi lưu giữ những hồ sơ về cuộc khẩn hoang đầy gian khó.
Ngày 20/3, Ủy ban nhân dân xã Tân Thủy (tỉnh Vĩnh Long) tổ chức Lễ đón nhận Bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam đối với các cây cổ thụ tiêu biểu trên địa bàn.
Ở vùng đất Cà Mau nói riêng và đồng bằng sông Cửu Long nói chung, nông cụ truyền thống không chỉ là công cụ lao động mà còn là hiện thân của tri thức bản địa, minh chứng cho ý chí khẩn hoang và sức sáng tạo bền bỉ của nông dân.
Trên Chuyên đề báo Công an TPHCM số 5981, thứ Sáu ngày 27/02/2026 có đăng bài 'Đổ xô mua vàng và cá lóc nướng trui trong ngày vía Thần Tài: Cuộc mặc cả với tâm linh'. Để bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về tục cúng Đất và vía Thần Tài, tôi xin đóng góp thêm một số ý cho tục cúng mùng 10 tháng Giêng của người Nam Bộ. Để bạn đọc biết nguồn gốc và ý nghĩa ngày Lễ cúng Đất - một nghi thức tạ ơn tiền nhân đã khai hoang mở cõi. Vì vượt lên trên những toan tính vật chất, mâm cơm cúng Đất với con cá lóc nướng trui còn nguyên vảy khói rơm, chính là bản thông điệp nhân văn về lòng biết ơn và cốt cách của lưu dân Nam Kỳ Lục tỉnh.