Không chỉ mang giá trị đặc biệt về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, Đền thờ Lê Hoàn còn là không gian văn hóa tâm linh, nơi các giá trị truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Trong không gian làng quê tĩnh lặng và xanh mát, Di tích lăng Quốc Mẫu trên đất thôn Yên Lăng, xã Xuân Tín là nơi yên nghỉ của Hoàng Thái hậu Tiền Lê, mẹ vua Lê Đại Hành - vị vua sáng lập nên vương triều Tiền Lê.
Đền thờ Lê Hoàn, thuộc làng Trung Lập, xã Xuân Lập, là một trong những ngôi đền cổ kính nhất ở Thanh Hóa, được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2018. Nơi đây không chỉ là nơi lưu giữ dấu ấn lịch sử và kiến trúc đặc sắc mà còn là niềm tự hào của xứ Thanh suốt bao thế hệ.
Nhờ phát huy hiệu quả phong trào 'Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa' (TDĐKXDĐSVH), xã Xuân Lập đã tạo chuyển biến tích cực trong xây dựng nếp sống văn minh, phát triển kinh tế - xã hội. Từ mỗi gia đình văn hóa cho đến các khu dân cư, những giá trị tốt đẹp đang từng ngày được vun đắp và lan tỏa.
Xứ Thanh - vùng đất 'địa linh nhân kiệt' từ lâu đã được biết đến với bề dày lịch sử, chiều sâu văn hóa kết tinh qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Những giá trị văn hóa đặc sắc ấy không chỉ được lưu giữ ở dạng tiềm năng mà đang từng bước được 'đánh thức' mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới. Xứ Thanh hôm nay đang nỗ lực biến văn hóa thành nguồn lực tăng trưởng, gắn kết chặt chẽ với du lịch và xây dựng con người.
Thanh Hóa vừa phê duyệt đề cương xây dựng Đề án bảo vệ và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn cùng lễ hội truyền thống, hướng tới gắn bảo tồn di sản với giáo dục lịch sử và phát triển du lịch bền vững.
Hàng nghìn người dân và du khách đã về Khu di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn (Thanh Hóa) trong sáng 24.4 (tức 8.3 âm lịch) để dự lễ hội tưởng niệm 1.021 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Lê Hoàn, vị hoàng đế đã đặt nền móng vững chắc cho quốc gia Đại Cồ Việt thời kỳ đầu độc lập.
Ngày 24/4, tại Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền thờ Lê Hoàn, xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa trang trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 1021 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc, Hoàng đế Lê Đại Hành (ngày 8/3 năm Ất Tỵ 1005-8/3 năm Bính Ngọ 2026) và khai mạc lễ hội truyền thống.
Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn thu hút đông du khách và người dân tham gia, hòa mình vào không khí rộn ràng với các nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc.
Sáng 24/4 (tức ngày 8/3 âm lịch), tại Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền thờ Lê Hoàn, xã Xuân Lập long trọng tổ chức Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn năm 2026, kỷ niệm 1021 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Lê Hoàn.
Bánh răng bừa xã Xuân Lập là một món ăn dân dã nhưng lại mang trong mình câu chuyện về lịch sử, văn hóa của đồng quê xứ Thanh. Chiếc bánh không chỉ là món ăn quen thuộc, mà còn là sản vật quý giá dâng Vua Lê Đại Hành mỗi dịp lễ, tết hay ngày giỗ của đức Vua.
Hào khí lịch sử, tinh thần quật cường của buổi đầu giữ nước đã vượt qua thời gian, trở thành dòng chảy bền bỉ, hòa vào nếp sống và trở thành một phần trong văn hóa, cốt cách của người xứ Thanh.
Hằng năm, vào dịp tháng ba (âm lịch), dòng người từ khắp mọi miền đất nước lại nô nức tìm về xã Xuân Lập để tham dự Lễ hội đền thờ Lê Hoàn.
Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ Lê Hoàn nằm tại làng Trung Lập, xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa, là một công trình kiến trúc cổ có niên đại khoảng 1.000 năm.
Tọa lạc tại xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa, Đền thờ Lê Hoàn không chỉ là ngôi đền cổ hơn 500 năm tuổi mà còn là di tích quốc gia đặc biệt lưu giữ dấu ấn triều Tiền Lê. Nơi đây gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của vua Lê Đại Hành - vị hoàng đế có công lớn trong việc giữ nước, mở nền tự chủ cho dân tộc.
Không chỉ là ngôi đền có lối kiến trúc cổ nhất Thanh Hóa, đền thờ Lê Hoàn còn lưu giữ nhiều báu vật nghìn năm. Trong đó có đôi đũa thử độc và đĩa đá cổ phát sáng được bảo quản nghiêm ngặt.
Du xuân, nhiều người tìm về những ngôi làng cổ có tuổi đời hàng trăm năm tuổi, nơi lưu giữ ký ức thời gian và những phong tục đẹp. Ở đó, mái ngói rêu phong, sân đình cổ kính, những nghi lễ đầu năm... vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Mùa xuân vì thế trở thành thời điểm làng 'đậm đặc' sắc màu văn hóa nhất, cũng là lúc thu hút đông đảo du khách tìm về trải nghiệm và khám phá.
Trong không khí linh thiêng những ngày đầu năm mới, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa đã về nguồn tại Lam Kinh và đền thờ Lê Hoàn, bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, khơi dậy khát vọng dựng xây quê hương phát triển bền vững.
Mỗi độ xuân về, những làng cổ xứ Thanh lại khoác lên mình diện mạo tươi mới, rộn ràng mà vẫn giữ nguyên nét hồn hậu vốn có. Từ không gian nhà cổ, đình làng, giếng nước đến phong tục đón Tết truyền thống, tất cả hòa quyện tạo nên bức tranh mùa xuân đậm bản sắc văn hóa xưa.
Năm 980, Lê Đại Hành hoàng đế lên ngôi, mở đầu cho triều đại Tiền Lê. Ngay sau khi lên ngôi, nhà vua đã nhanh chóng ổn định tình hình triều chính và chuẩn bị lực lượng cho công cuộc kháng chiến chống Tống - bình Chiêm, giành nền độc lập, dựng xây cơ đồ quốc gia dân tộc.
Giữa tiết xuân ấm áp, khi hương trầm bảng lảng nơi làng quê xứ Thanh, người dân xã Xuân Lập lại bồi hồi nhớ về tục nung bánh chưng - nét văn hóa đặc sắc trong tết xưa của người dân làng Trung Lập. Không chỉ là món ăn truyền thống ngày tết, bánh chưng nung còn là 'đặc sản tiến vua' được tiếp nối qua bao thế hệ.
Không chỉ là món quà quê dân dã, bánh lá răng bừa Xuân Lập (xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa) còn mang trong mình câu chuyện lịch sử gắn với vua Lê Đại Hành và lễ tịch điền.
Tôi ở xã Hà Trung, viết bài này để nói về ông Trình Minh, ở xã Lĩnh Toại, không phải vì 'thấy người sang bắt quàng làm họ'. Quê gốc ông ở xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân (cũ), tỉnh Thanh Hóa. Tuy là người nơi khác đến, nhưng ông Trình Minh lại có công khai phá lập ra làng và truyền nghề làm ăn cho người làng Ngọc Chuế, xã Hà Châu, huyện Hà Trung (cũ), nay là xã Lĩnh Toại.
Tôi vẫn thường gọi ông là nhạc sĩ quê Thanh, không chỉ vì ông sinh ra và gắn bó với mảnh đất này mà bước chân của ông, sự nghiệp âm nhạc của ông đều thuộc về xứ Thanh. Ngày 6/6/2025, trái tim ông đã ngừng đập; đồng nghiệp và những người yêu mến không khỏi tiếc thương...
Tự bao đời nay, hạt lúa, hạt gạo không chỉ góp phần đưa nông nghiệp nước ta vươn tầm thế giới mà còn trở thành biểu tượng tinh thần đẹp đẽ, ăn sâu vào tiềm thức lớp lớp thế hệ người dân nước Việt. Hạt lúa, hạt gạo theo những bài đồng dao, hát ru vỗ về giấc ngủ con trẻ; theo những vần thơ, trang văn, bài nhạc gieo niềm tin yêu, sự hiểu biết trên cánh đồng tri thức. Và cũng chính hạt lúa, hạt gạo của đồng đất quê hương, cùng với đôi bàn tay khéo léo, đầy sáng tạo đã làm nên nhiều món ăn thơm ngon, hấp dẫn, gợi thương gợi nhớ trong tâm khảm mỗi người, trở thành sản vật mang đậm sắc thái văn hóa vùng, miền.
Nhân 1020 năm ngày mất Anh hùng dân tộc, Hoàng đế Lê Đại Hành (8/3 Ất Tỵ 1005 - 8/3 Ất Tỵ 2025), sáng 5/4 huyện Thọ Xuân tổ chức lễ dâng hương tại Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn (làng Trung Lập, xã Xuân Lập).
Trải qua biến thiên của lịch sử, lễ hội đền thờ Lê Hoàn, xã Xuân Lập (Thọ Xuân) vẫn là điểm hẹn văn hóa tâm linh của các thế hệ con dân đất Việt. Để rồi, cứ vào tháng 3 âm lịch hàng năm, người dân, du khách khắp mọi miền đất nước lại nô nức về trẩy hội đền thờ Lê Hoàn, dâng nén hương thơm tri ân công đức tổ tiên và những bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước.
Hàng năm, cứ đến dịp từ ngày 6 - 8/3 âm lịch, người dân và du khách thập phương lại nô nức trở về làng Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa để tham dự Lễ hội đền thờ Lê Hoàn. Năm nay, lễ hội diễn ra từ ngày 3 - 5/4/2025 (tức ngày 6 - 8/3 âm lịch), nhân kỷ niệm 1020 năm ngày mất của Hoàng đế Lê Đại Hành (1005 - 2025). Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc mà còn là cơ hội để người dân gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.
Có lịch sử hình thành cách đây hơn một ngàn năm, làng Ngọc Trung, xã Xuân Minh (Thọ Xuân) nằm theo hình chữ điền, người dân chủ yếu làm nông nghiệp. Trải qua thời gian, dù có nhiều sự đổi thay nhưng hằng năm, ngày 13 tháng Giêng làng luôn mở hội rộn ràng.
Sáng 4/2 (tức mùng 7 tháng Giêng năm Ất Tỵ), tại Di tích Quốc gia đặc biệt Đền thờ vua Lê Đại Hành ở làng Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân đã tổ chức lễ dâng hương đầu xuân Ất Tỵ 2025.
Đã từng có cuộc sống vất vả do hậu quả của nhiều lần vỡ đê sông Chu và sông Cầu Chày, người dân xã Xuân Tân, nay là xã Trường Xuân (Thọ Xuân) nói chung, người làng (thôn) Phong Mỹ nói riêng hôm nay đã có nhiều đổi thay.
Những giá trị lịch sử, văn hóa do các thế hệ nối tiếp nhau dày công vun đắp, sáng tạo mà thành, là tài sản chung của cộng đồng. Vì lẽ đó, việc bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa ấy là trách nhiệm của cả cộng đồng trên cơ sở tự nguyện, đồng thuận, tích cực, chủ động.
Bảy thập kỷ đã trôi qua, nhưng khoảnh khắc hân hoan cùng tiếng hò reo vang dậy của nhân dân khi đoàn quân tiến về Thủ đô vẫn khắc sâu trong tâm trí Đại tá Nguyễn Huy Linh. Ngày Giải phóng Thủ đô không chỉ là dấu mốc lịch sử quan trọng mà còn là bản giao hưởng của niềm vui, sự tự hào và khát vọng tự do, mà ông đã trải qua cùng đồng đội.
Trên vùng đất Trung Lập (xã Xuân Lập, Thọ Xuân) còn lưu giữ nhiều di tích, hiện vật cổ gắn với cuộc đời và sự nghiệp của vua Lê Đại Hành (941-1005) - vị vua đầu tiên của nhà Tiền Lê. Trong đó, di tích 'nền sinh thánh' và những huyền tích dân gian đã góp thêm những sắc màu tâm linh về sự ra đời của Vua Lê Đại Hành.
Hơn 70 năm qua, cứ đến ngày 21/11 âm lịch, 27 hộ gia đình trong thôn Trung Lập, xã Xuân Lập (Thọ Xuân) đều tổ chức giỗ cùng ngày. 'Đó là quá khứ đau buồn nhất của cả làng', ông Đỗ Huy Nhất, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng ban Công tác mặt trận thôn Trung Lập 2, cho biết.
Những ngày đầu tháng 3 (âm lịch), làng cổ Trung Lập, xã Xuân Lập (Thọ Xuân) lại rộn ràng vào lễ hội Đền thờ Lê Hoàn - tưởng nhớ vị vua sáng lập nhà Tiền Lê trong lịch sử dân tộc. Về với lễ hội Đền vua Lê, du khách bày tỏ niềm kính ngưỡng trước uy danh vị vua có công 'phá Tống, bình Chiêm' lưu danh sử sách, chiêm bái các di tích, công trình kiến trúc lịch sử văn hóa giàu giá trị. Và hòa mình vào không gian vùng đất cổ, 'khám phá' những mỹ tục độc đáo...
Sáng 16/4 (tức ngày 8/3 âm lịch), tại đền thờ Lê Hoàn, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân đã long trọng tổ chức Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn năm 2024, kỷ niệm 1019 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Lê Hoàn.
Xứ Thanh - mảnh đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử luôn tự hào là 'cái nôi' của nhiều lễ hội tiêu biểu, được bảo tồn và phát huy giá trị. Nổi bật trong đó là Lễ hội đền thờ Lê Hoàn - tài sản vô giá trong kho tàng di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, đến nay di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội đền thờ Lê Hoàn cũng như những kiến trúc tiêu biểu, độc đáo của Di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn ngày càng khẳng định được vị trí, tầm vóc trong đời sống và phát triển kinh tế - xã hội. Qua đó thể hiện trách nhiệm của hậu thế trong việc bảo tồn và khai thác giá trị di sản văn hóa.
Không chỉ là minh chứng cho những giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc được kế thừa qua nhiều thế hệ, Di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn với kiến trúc độc đáo nằm trong không gian văn hóa của làng Việt cổ đã trở thành một điểm đến hấp dẫn du khách.
Sáng 13/4, tại Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền thờ Lê Hoàn, làng Trung Lập, xã Xuân Lập (Thọ Xuân), đồng chí Trung tướng Lê Quốc Hùng , Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã dâng hương tưởng niệm 1019 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Lê Hoàn.
Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, anh hùng dân tộc Lê Hoàn không chỉ là người có những đóng góp to lớn trong công cuộc đánh Tống, bình Chiêm, giữ gìn và củng cố nền độc lập dân tộc, mà còn có nhiều công lao trong sự nghiệp ngoại giao, xây dựng và kiến tạo đất nước Đại Cồ Việt.
Đền Lê Hoàn ở Thanh Hóa là Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt, được ví như ngôi đền cổ nhất xứ Thanh. Nơi đây hiện còn lưu giữ nhiều cổ vật quý, trong đó có đôi đũa kim loại, chén bạc và đĩa ngọc có niên đại lên tới hơn 1.000 năm.
Bên trong di tích quốc gia đặc biệt đền Lê Hoàn, hiện có đôi đũa, chén bạc và đĩa trắng cổ có niên đại lên tới hàng nghìn năm.
Với tiềm năng du lịch sẵn có cùng những dấu ấn văn hóa đặc sắc, du lịch Thanh Hóa đang dần khẳng định sức hút đối với du khách trong nước và quốc tế. Để có được kết quả đó, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa góp phần định vị thương hiệu du lịch ngày càng được các địa phương có khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh chú trọng.
Sáng 16/2 (tức ngày mùng 7 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền thờ Lê Hoàn (làng Trung Lập, xã Xuân Lập), huyện Thọ Xuân đã tổ chức lễ dâng hương đầu xuân Giáp Thìn 2024.
Xứ Thanh với hàng trăm di sản văn hóa phi vật thể, từ lễ hội truyền thống, nghệ thuật trình diễn dân gian, nghề thủ công truyền thống đến phong tục, tập quán xã hội và tín ngưỡng, tri thức dân gian. Đây là tài nguyên du lịch có sức hấp dẫn mạnh mẽ, không chỉ góp phần làm đa dạng, phong phú bản sắc văn hóa mà còn định vị hình ảnh, thương hiệu du lịch của điểm đến.
Nhân dịp Ngày thương binh liệt sĩ, gia đình cháu nội Liệt sĩ Đặng Công Bỉnh đã trao học bổng cho học sinh nghèo hiếu học, cũng như trang thiết bị học tập cho Trường THCS Đặng Công Bỉnh (huyện Hóc Môn, TP.HCM).
Nhân dịp 27/7 - Ngày Thương binh liệt sĩ Việt Nam, vừa qua gia đình liệt sĩ Đặng Công Bỉnh đã trao học bổng cho học sinh nghèo hiếu học, cũng như trang thiết bị học tập cho trường THCS Đặng Công Bỉnh (huyện Hóc Môn, TP. Hồ Chí Minh).
Vừa qua, nhân kỷ niệm 76 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 _ 27-7-2023), gia đình cháu nội Liệt sĩ Đặng Công Bỉnh đã trao học bổng cho học sinh nghèo hiếu học và trang thiết bị học tập cho Trường THCS Đặng Công Bỉnh (huyện Hóc Môn, TPHCM), thực hiện di nguyện của cha ông góp phần chăm lo vì tương lai của thế hệ trẻ.