Nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam thành phố Hải Phòng, xã Vĩnh Thịnh là nơi lưu giữ nhiều di sản văn hoá giá trị, trong đó không thể không nhắc đến hệ thống đình, chùa Áng Dương.
VHXQ - Tại đình làng, chùa chiền, nhà thờ tộc, đền miếu và trong nhiều gia đình ở xứ quảng, một kho tàng Hán - Nôm vẫn được lưu giữ với sắc phong, văn bia, gia phả, địa bạ, hương ước, khế ước, văn tế, hoành phi, câu đối, thư tịch cổ…
Đứng trước yêu cầu cấp thiết về bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong thời đại công nghệ số, Trung tâm bảo tồn Di tích lịch sử - văn hoá Cố đô Hoa Lư đã và đang chủ động triển khai chiến lược số hoá di sản tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư. Việc làm này không chỉ mở ra phương thức bảo tồn, phát huy theo hướng hiện đại mà còn đưa ký ức lịch sử, văn hoá đến gần hơn với công chúng.
VHXQ - Từ những tấm bia đá, chuông đồng, sắc phong, mộc bản trong đình, chùa đến các cuốn gia phả, địa bạ… được lưu giữ trong cộng đồng ở xứ Quảng, thế hệ hôm nay được biết thêm về người xưa, về làng xóm và những đổi thay của một vùng đất. Nếu những tư liệu ấy không được nghiên cứu và tìm hiểu, nhiều câu chuyện trong đó sẽ dần bị quên đi theo năm tháng.
VHXQ - Đối với nhiều gia đình, dòng họ ở xứ Quảng, đạo sắc phong, cuốn gia phả hay tờ khế ước không chỉ là những tư liệu Hán - Nôm quý giá, mà còn là vật gia bảo, gắn liền với tổ tiên, nguồn cội và ký ức của mỗi dòng tộc. Bằng sự trân trọng và ý thức gìn giữ, bao thế hệ đã bảo quản, trao truyền những di sản ấy, góp phần lưu giữ một phần ký ức lịch sử, văn hóa của quê hương.
VHXQ - Mỗi đạo sắc không chỉ mang giá trị tín ngưỡng mà còn lưu dấu mối quan hệ giữa nhà nước, cộng đồng làng xã và những người được tôn vinh.
VHXQ - Trong kho tàng di sản văn hóa xứ Quảng, Hán Nôm là một lớp ký ức đặc biệt. Đó không chỉ là những văn bản cổ được viết bằng chữ Hán, chữ Nôm, mà còn là vật lưu giữ lịch sử vùng đất, dòng họ, làng xã, truyền thống khoa bảng, đạo lý gia phong và những dấu ấn văn hóa của nhiều thế hệ.
Làng Điền Trì, xã Trần Phú, TP. Hải Phòng nổi tiếng với truyền thống khoa bảng, có nhiều đóng góp cho dân tộc, trong đó phải kể đến dòng họ đỗ đạt nhất chính là họ Trần Điền Trì.
VHXQ - Từ địa bạ, gia phả, bia ký đến sắc phong, hương ước. . . mỗi dòng chữ cổ đều mở ra một góc diện mạo xứ Quảng: địa danh, dân cư, sự kiện, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng. Tư liệu xưa kể lại hành trình mở cõi, dựng làng, giao thương và bảo lưu hồn cốt văn hóa qua nhiều thế kỷ.
VHXQ - Những tờ sắc phong, văn khế, hoành phi, liễn đối bằng chữ Nho (Hán - Nôm) nhuốm màu thời gian ở phố cổ, đình làng, hay cuốn gia phả nằm im lìm trong các nhà thờ tộc... đó là những mạch chữ âm thầm qua thăng trầm lịch sử đọng lại thành dòng đời sâu lắng của đất và người xứ Quảng.
Sự tôn nghiêm trong cấu trúc kiến trúc hiện tại, hòa quyện cùng giá trị trường tồn của 18 đạo sắc phong triều Nguyễn đã khẳng định vị thế đặc biệt của cổ tự này trong dòng chảy văn hóa của dân tộc.
Ngày 5/10, xã Tam Hưng (Hà Nội) tổ chức Lễ gắn biển địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến tại đình Kim, thôn Song Khê - công trình chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng thủ đô (10/10/1954-10/10/2026). Tới dự có đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.
Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh vừa phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển văn hóa Hùng Vương chi nhánh Bắc Ninh tổ chức tọa đàm "Vai trò của cộng đồng trong công tác quản lý và bảo vệ một số di tích lịch sử thời đại Hùng Vương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh".
Không chỉ nổi tiếng với nghề làm giò chả, làng Ước Lễ (xã Dân Hòa, Hà Nội) còn lưu giữ hệ thống công trình kiến trúc, sắc phong, phong tục và những câu chuyện dân gian được trao truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên nét văn hóa đặc sắc của Hà Nội.
VHXQ - Trên mảnh đất xứ Quảng, di sản Hán - Nôm còn hiện diện khá nhiều tại các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng cũng như trong nhiều gia đình. Nhưng thời gian, khí hậu khắc nghiệt, đô thị hóa và nhất là thế hệ những người biết chữ đang ngày càng dần ít đi đã khiến nhiều tư liệu dần xuống cấp và mất mát.
Băng qua những biến động của thời gian và dâu bể lịch sử, đằng sau lớp bụi không gian nơi đình làng, nhà thờ họ ở vùng đất Quảng Trị là hàng trăm sắc phong, gia phả, thần phả đã ngả màu. Những trang giấy dó mỏng manh ấy không đơn thuần là ký ức cổ xưa, mà là “chứng minh thư” lặng lẽ ghi chép hành trình khai cõi, tụ cư và giữ đất của bao thế hệ tiền nhân.
Trở thành nét đẹp truyền thống từ bao đời nay, cứ đến ngày giỗ tổ (13/8 âm lịch), con cháu dòng họ Hàn ở thôn Bái Môn xưa, nay là thôn Quảng Văn (xã Quảng Ngọc) từ khắp nơi lại trở về quê hương để sum họp. Trong không khí đầm ấm, câu chuyện về học tập, những thành tích nổi bật của từng cháu luôn được nhắc đến để biểu dương, khen thưởng, qua đó động viên con cháu noi theo.
Sau buổi hòa giải, chính quyền xã Hưng Nguyên (Nghệ An) cho biết chưa đủ tư liệu để xác định ngôi mộ tại khu vực Đồng Đen thuộc về dòng họ nào.
Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa với hệ thống di tích phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc, trải qua nhiều thế hệ, xã Đào Xá vẫn lưu giữ được những giá trị văn hóa đặc sắc. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương biến di sản thành nguồn lực phát triển du lịch, giáo dục truyền thống và nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân.
Sáng 27/9, tại Đình làng Tú Luông, phường Tiến Thành, Lễ tế thu được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính. Tham dự có đại diện chính quyền địa phương, Ban nghi lễ các đình làng, dinh vạn, cùng đông đảo Nhân dân trên địa bàn.
Trong tờ quyền cấp năm 1850 còn giữ tại Nhà thờ họ Hồ Văn, Hồ Văn Tài được chọn làm người chỉ huy vận tải vì “hải trình am thục” - thạo đường biển. Trước ông, Hồ Văn Thành cũng được triều Nguyễn giao chỉ huy hai đội thuyền. Những văn bằng ấy, cùng sắc phong thờ vị tiền hiền khai khẩn Thuận Cô, ghi lại những việc người trong họ đã làm trên vùng đất bên cửa sông Lý Hòa.
Dự án tu bổ, phục hồi Đình Ngọc Thạnh không chỉ nhằm bảo vệ một di tích lịch sử đang xuống cấp, mà còn hướng tới khôi phục không gian văn hóa làng quê, nơi lưu giữ những giá trị truyền thống được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Ngày 15/7/2026, nhà thờ họ Hồ Văn, xã Đông Trạch chính thức được xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh, mở thêm một dấu mốc trong hành trình gìn giữ và phát huy những giá trị của di tích. Ngôi nhà thờ đã đi qua những biến động của lịch sử hàng trăm năm, vững vàng trước khói lửa chiến tranh, để rồi tồn tại cho đến hôm nay, góp phần làm nên hồn cốt của vùng đất bên dòng Lý Hòa. Trong không gian thờ tự nhuốm màu lịch sử ấy, những thư tịch cổ vẫn được trân trọng và gìn giữ nguyên vẹn qua nhiều thế hệ.
Đền thờ Pô Dam ở thôn Lâm Thiện, xã Hàm Thuận vừa được trùng tu, tôn tạo khang trang, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Chăm. Công trình góp phần gìn giữ di tích gắn với lịch sử, văn hóa và đời sống cộng đồng, nơi những giá trị truyền thống tiếp tục được trao truyền trong đời sống hôm nay.
Chiều 23-9, Đoàn giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo do Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Thu Huyền làm Trưởng đoàn, làm việc với UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Ninh Bình tự hào là vùng đất khoa bảng với 5 vị Trạng nguyên tiêu biểu trong lịch sử khoa cử phong kiến. Những đền, đình, từ đường thờ các bậc đại khoa vẫn lưu giữ câu chuyện về cuộc đời, sự nghiệp của các bậc tiền nhân, qua đó giá trị của đạo học, tinh thần trọng người tài tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong đời sống hôm nay.
Nguyệt Ấn là vùng đất cổ thuộc Mường Bằng, Mường Ứn, nơi sinh sống của các dân tộc Mường, Kinh, Dao... trong đó đồng bào dân tộc Mường chiếm 88,51% dân số toàn xã. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, đồng bào các dân tộc nơi đây vẫn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của mình.
Không gian ven sông Hồng lưu giữ nhiều làng xóm, làng nghề, đình, chùa và những giá trị văn hóa được truyền qua nhiều thế hệ. Trong quá trình điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, việc tổ chức lại không gian được đặt cùng với yêu cầu bảo tồn di tích, giữ gìn bản sắc làng và ổn định đời sống người dân, đồng thời bảo đảm an toàn ven sông.
Làng (thôn) La Hà, xã Quảng Văn cũ (nay là xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị), là một cồn đất nổi giữa dòng Gianh, xưa nay nổi tiếng là đất học, có địa hình đặc biệt so với các địa danh khác trong tỉnh.
Hai đạo sắc của các vua Thành Thái và Khải Định được gìn giữ tại Nhà thờ họ Phạm làng La Hà không chỉ ghi nhận công lao của vị tiền khai khẩn. Từ những văn bản cổ ấy, câu chuyện về một dòng họ góp phần làm nên danh tiếng vùng đất khoa bảng bên dòng Gianh dần được mở ra.
Chuyến khảo sát của 7 nhà báo Việt Nam tại Đài Loan (Trung Quốc) bắt đầu với những trải nghiệm tại Vườn quốc gia núi Thái Bình (Taipingshan National Forest Recreation Area).
Bên tả ngạn sông Trà Khúc, chùa Hoa Sơn hơn 200 năm tuổi lặng lẽ lưu giữ 18 sắc phong của các vua triều Nguyễn cùng hai sắc chỉ. Bộ sắc phong và sắc chỉ không chỉ góp phần kể lại câu chuyện lịch sử mà còn đưa du khách về với cội nguồn, văn hóa và tín ngưỡng của vùng đất Quảng Ngãi.
Nằm bên dòng sông Hồng, đình Chử Xá (xã Bát Tràng, Hà Nội) là một trong những không gian văn hóa lâu đời gắn với truyền thuyết Chử Đồng Tử - Tiên Dung. Qua nhiều thế hệ, ngôi đình không chỉ là nơi thờ phụng, sinh hoạt tín ngưỡng của người dân mà còn lưu giữ những dấu ấn lịch sử, kiến trúc và phong tục đẹp của một làng Việt cổ.
Chùa Hoa Sơn ở xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi đang lưu giữ nguyên vẹn nguồn tư liệu lịch sử, văn hóa vô cùng quý giá là 18 đạo sắc phong và sắc chỉ của 5 đời vua triều Nguyễn (từ năm 1822 đến 1909).
Ngày 16/9, tại cụm di tích lịch sử, văn hóa Đình, Từ, Miếu làng Ô Trình thuộc xã Thái Thụy (tỉnh Hưng Yên) đã diễn ra Lễ hội truyền thống làng Ô Trình. Đây là lễ hội độc đáo của cư dân ven biển, còn bảo tồn vẹn nguyên bản sắc truyền thống.
Dù trong thời đại số với những đổi thay mạnh mẽ, nhưng ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, mạch nguồn văn hóa truyền thống vẫn được các dòng họ bền bỉ, lặng lẽ trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Cách làm có thể khác nhau, cách tiếp cận cũng đổi mới theo từng thời điểm để phù hợp với thực tiễn, tuy nhiên, mục đích cuối cùng chính là để những giá trị văn hóa-“cái nôi” cốt cách của mỗi một con người, “căn cước” của mỗi một dòng họ được bảo tồn và phát huy bền vững.
Trong không gian cổ kính của đình làng Phượng Mao, xã Hoằng Giang, ông Đặng Minh Phùng, người trông coi đình, cẩn thận mở từng đạo sắc phong được cất trong hộp gỗ sơn son thếp vàng. Mặc dù trải qua hàng trăm năm nhưng nét chữ và dấu triện vẫn còn rõ nét. Với người dân nơi đây, đó không chỉ là hiện vật cổ mà còn là những “báu vật” gắn liền với lịch sử của làng.
Được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia từ năm 2001, đền thờ Khương Công Phụ ở xã Định Hòa hiện nay đang đứng trước nguy cơ xuống cấp, trong khi việc tu bổ, tôn tạo vẫn là nỗi mong mỏi của chính quyền và Nhân dân địa phương.
Mộ Án sát sứ Nguyễn Văn Xán ở Quảng Phú lưu dấu công trạng một nhà khoa bảng đảm trách việc văn, võ dưới triều Nguyễn. Hơn một thế kỷ qua, phần mộ được con cháu gìn giữ, sắc phong được lưu truyền, thân thế và công lao của ông sáng rõ. Việc xếp hạng di tích tạo điều kiện để địa phương bảo tồn dấu tích gắn với truyền thống hiếu học, giữ nước quê hương.
Di sản tư liệu tại Cà Mau là nguồn tài nguyên tri thức đặc sắc, lưu giữ những dấu tích về văn hoá - lịch sử và đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ. Nhận diện, bảo tồn và phát huy đúng cách sẽ góp phần khơi nguồn cho phát triển văn hoá bền vững.
Từ vùng đất ghi dấu những trang sử hào hùng của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ. Truyền thống cách mạng được hun đúc qua nhiều thế hệ tiếp tục trở thành động lực để địa phương phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh vào năm 2030.
Lễ hội vật trâu giằng búa ở Hoàng Cương – Chí Tiên không chỉ thể hiện tinh thần dân tộc mà đó còn là dấu ấn trung tâm của Đào Tướng quân Cao Sơn Đại Vương.
Sáng 29/8 (tức ngày 17/7 âm lịch), xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai tổ chức khai hội đền Bảo Hà 2026 với sự tham gia của hàng vạn du khách trong và ngoài tỉnh.
Nằm giữa vùng đất Liên Hương, Đình thần Long Hương không chỉ là nơi thờ Thành hoàng bổn cảnh mà còn lưu giữ dấu ấn tín ngưỡng Thiên Y A Na - vị nữ thần gốc Chăm đã trở thành Thánh mẫu quen thuộc trong đời sống tâm linh của cư dân miền duyên hải Nam Trung Bộ.
Sáng 24/8, việc Quốc hội thông qua nghị quyết cho phép di chuyển đình Đông Côi (phường Thuận Thành) và đình Tam Sơn (xã Lương Tài, cùng tỉnh Bắc Ninh); là một sự kiện chứng minh quan điểm hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn di tích và phát triển kinh tế.