Sớm xứ Đoài, sương còn đọng trên những bờ cỏ đá ong, nước từ phía núi Thầy lặng lẽ men theo mương nhỏ mà về đồng Bùng. Trên bãi cao, những thân ngô lay động trong gió, lá dài cọ vào nhau thành một thứ âm thanh khô mà ấm, như tiếng người xưa lật từng trang sách. Người làng kể rằng, hơn bốn trăm năm trước, có một vị sứ thần tóc đã bạc, từ phương Bắc trở về, mang theo trong áo những hạt “ngọc mễ”. Hạt nhỏ vượt nghìn dặm đường, qua cửa ải và sự khám xét ngặt nghèo, rồi rơi xuống đất, nảy thành cây ngô.
Với số lượng di sản phong phú, Lâm Đồng đang triển khai nhiều cách để đưa những giá trị văn hóa, lịch sử đến gần công chúng hơn. Trong đó, các hoạt động triển lãm do Bảo tàng tỉnh tổ chức trở thành phương thức kể chuyện sinh động, giúp học sinh, sinh viên hiểu sâu hơn về vùng đất.
Sáng 21/8, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng tổ chức triển lãm chuyên đề “Lâm Đồng - Hành trình di sản kết nối tương lai” tại Trường Đại học Phan Thiết. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026).
Sáng 21/8, tại Trường Đại học Phan Thiết, Triển lãm ảnh “Lâm Đồng - Hành trình di sản kết nối tương lai” đã khai mạc. Triển lãm do Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Trường Đại học Phan Thiết tổ chức.
Nam Bộ hiện có hơn 450 ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Khmer, mỗi ngôi chùa còn là trung tâm lưu giữ chữ viết, kinh Phật, thư tịch cổ, nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, hội họa cùng nhiều giá trị văn hóa truyền thống được bồi đắp qua hàng trăm năm lịch sử. Đây cũng là nơi giáo dục đạo đức, gìn giữ phong tục, tập quán, góp phần gắn kết cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Từ lâu, giấy dó đã gắn với tranh dân gian, thư tịch cổ và các sản phẩm truyền thống, giữ vị trí riêng trong đời sống văn hóa Việt. Được làm từ vỏ cây dó theo quy trình thủ công, loại giấy này có độ dai, bền, ít bị mối mọt và khả năng lưu giữ màu sắc tốt, tạo nên những ưu điểm so với nhiều chất liệu khác.
Sau hơn 1.000 năm, di sản Hán Nôm đã có… phiên dịch viên là trí tuệ nhân tạo (AI). Điều từng được xem là rào cản lớn nhất đối với kho tàng thư tịch cổ - những ký tự khó đọc, khó tra cứu và đòi hỏi nhiều năm nghiên cứu chuyên sâu, nay đang từng bước được công nghệ hỗ trợ giải mã.
Giữa nhịp sống sôi động của vùng biển Hải Tiến, có một không gian hoàn toàn khác biệt, nơi tiếng chuông chùa ngân vang hòa cùng tiếng sóng biển, nơi những mái ngói cong vút lặng lẽ kể câu chuyện của hàng nghìn năm lịch sử. Đó là chùa Hồi Long - ngôi cổ tự nằm trên vùng đất Hoằng Thanh - một điểm đến vừa linh thiêng, vừa mang vẻ đẹp bình yên giữa miền biển xứ Thanh.
Tối 31/7, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên đã diễn ra Lễ kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).
Triển lãm 'Mật ngữ thời gian' là cuộc đối thoại mỹ thuật của 3 chất liệu mỹ thuật gồm dzi, sơn mài, giấy dó để cùng kể một câu chuyện về trí tuệ, ký ức và sức sống của di sản trong nghệ thuật đương đại.
Tối 31/7, Lễ kỷ niệm 300 năm ngày sinh và đón nhận Nghị quyết của UNESCO vinh danh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn diễn ra trọng thể.
Một sự kiện đáng chú ý trong đời sống văn hóa: Triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn' vừa khai mạc ngày 29/7 tại khu lưu niệm mang tên ông (thuộc xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên).
Không chỉ là bậc đại khoa của thế kỷ XVIII, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn còn được ghi nhớ như biểu tượng của tinh thần hiếu học, khát vọng khám phá tri thức và trách nhiệm cống hiến cho quốc gia.
Nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026), từ ngày 29/7 đến 3/8, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên) diễn ra Triển lãm 'Di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn'.
HNN - Theo thời gian và dưới tác động của khí hậu, nhiều sắc phong, thư tịch Hán Nôm, địa bạ lưu giữ tại Huế đang dần xuống cấp. Công tác tu bổ, phục chế vì thế trở thành một cách gìn giữ những tư liệu quý, để các giá trị lịch sử tiếp tục được lưu truyền.
Rau dền được mệnh danh là 'vua sắt và canxi', mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tốt cho người thiếu máu và người cần bổ sung khoáng chất.
Giữa nhịp sống số, vẫn có những người đắm mình trong thế giới của những nét chữ cổ xưa. Họ là những nhà nghiên cứu, dịch thuật Hán - Nôm ngày ngày miệt mài bên văn bia, sắc phong, mộc bản và những thư tịch cổ để giải mã lịch sử, lắng nghe tiếng nói của tiền nhân và nối dài mạch nguồn ký ức văn hóa dân tộc.
Sách 'Tầm nguyên từ điển' (Vân Hạc Lê Văn Hòe - NXB Trẻ, 2026), mục 'THƯỢNG THƯ 尚書' giảng: 'Ngày nay Thượng-Thư là tên gọi các quan đại-thần đứng đầu các bộ trong Triều-đình, hoặc trong Nội-các những nước dân-chủ. THƯỢNG chính là chuộng. THƯ là sách.
Nhờ nghệ thuật ngoại giao mềm dẻo ấy, ảnh hưởng của Cư sĩ Mạc Thiên Tích từng vượt xa phạm vi Hà Tiên. Trong một số nguồn tư liệu và truyền thuật đương thời, ông thậm chí được gắn với danh xưng 'Cao Miên Vương'.
Tận mục di tích sân làng cổ thời nhà Hán tìm thấy tại Tam Dương Trang (tỉnh Hà Nam, Trung Quốc) hé lộ sự thật rùng mình.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác nghiên cứu sử học đang đặt ra nhiều thách thức. Thực tiễn đòi hỏi cần có những giải pháp căn cơ từ chính sách đến nhân lực, góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản văn hóa quốc gia.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI, năm 2026, là sự kiện văn hóa quan trọng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng tỉnh Khánh Hòa tổ chức.
Tối 26/6, tại Quảng trường 16 tháng 4 (phường Đông Hải), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức Lễ khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026.
Tối 26/6, tại tỉnh Khánh Hòa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026. Đồng chí Võ Thị Ánh Xuân, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước dự và phát biểu chỉ đạo. Cùng dự khai mạc có các đồng chí: Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thiếu tướng Vũ Quốc Ân, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng….
Tối 26/6, tại Khánh Hòa, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026 đã chính thức diễn ra, quy tụ hàng trăm nghệ nhân, diễn viên quần chúng và đồng bào Chăm đến từ 7 tỉnh, thành.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026 tại Khánh Hòa, thể hiện giá trị đặc sắc trong nền văn hóa Việt Nam thống nhất.
Nguồn nhân lực làm công tác di sản tư liệu đang trở thành yếu tố quyết định để những giá trị lịch sử tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và phát huy.
Thư tịch viết tay của người Chăm, đặc biệt là thư tịch viết trên chất liệu lá buông được xem là loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm, mang giá trị nổi bật.
Thư tịch cổ của người Chăm là một bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam. Thư tịch không chỉ lưu giữ những tri thức về lịch sử, tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống xã hội của cộng đồng Chăm qua nhiều thế kỷ, mà còn phản ánh quá trình sáng tạo, tiếp biến văn hóa và khả năng lưu truyền tri thức độc đáo của đồng bào Chăm.
Thư tịch viết tay của người Chăm, đặc biệt là thư tịch viết trên chất liệu lá buông được xem là loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm, mang giá trị nổi bật cả về nội dung lẫn hình thức thể hiện.
Dưới bóng mát gia đình và nếp cổ gia phong, cô gái trẻ khuyết tật vận động Phan Lê Phương Linh (SN 2003, Hà Nội) đã viết nên câu chuyện xúc động về sự hồi đáp cội nguồn thông qua những trang thư tịch cổ Hán Nôm bằng ý chí kiên cường.
'Cội nguồn' của tộc tính họ Lê tại Việt Nam: Nhân vật Lê Chàng Ánh (Hùng Ánh) là một mắt xích lịch sử đặc biệt. Việc Vua Hùng ban họ Lê cho ông không chỉ xác lập một dòng họ mà cho thấy họ Lê tại vùng đất này có nguồn gốc hoàng tộc.
HNN - Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán những ngày Phật đản Phật lịch 2570 thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách với việc trưng bày hàng trăm tư liệu quý về Phật giáo Huế tại Triển lãm 'Dấu ấn di sản Phật giáo Huế'. Đó là những bản dập từ mộc bản, những bức tranh thêu, những thư tịch cổ... giúp người xem hiểu hơn lịch sử hàng trăm năm của văn hóa Phật giáo Huế.
Việc sử dụng hình tượng chim Lạc trong MV 'Come my way' của Sơn Tùng M-TP đã gây tranh cãi gay gắt trong dư luận với những ý kiến trái chiều, cả trong giới chuyên môn và công chúng. Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về hình tượng chim Lạc qua khảo cứu của TS Nguyễn Việt.
VHXQ - Dưới thời nhà Nguyễn, nghề yến không chỉ mang lại nguồn lợi kinh tế mà còn góp phần bảo đảm an ninh, quốc phòng vùng biển đảo miền Trung.
Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai ban hành văn bản về việc rà soát, hệ thống hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu tư liệu Hán - Nôm trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập.
Danh xưng Quảng Nam từ lâu không chỉ được ghi chép bởi tác giả trong nước mà còn được những tác giả nước ngoài ghi lại từ nhiều góc nhìn khác nhau. Trong đó thư tịch cổ Trung Quốc có số lượng phong phú nhất.
Hiện nay, dân tộc Khmer có hơn 1,3 triệu người, phần lớn cư trú tại Đồng bằng sông Cửu Long. Cộng đồng dân tộc Khmer đã kiến tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc, đóng vai trò quan trọng trong nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.
Nhiều thư tịch Trung Hoa cổ ghi lại các 'robot' biết múa hát và gương nhìn xuyên cơ thể khiến giới nghiên cứu hiện đại kinh ngạc.
HNN.VN - Triển lãm 'Dấu ấn di sản Phật giáo Huế' nằm trong chuỗi các hoạt động nhân Đại Lễ Phật Đản Phật lịch 2570 - Dương lịch 2026, vừa khai mạc chiều 24/5 tại không gian Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán (15A Lê Lợi, phường Thuận Hóa).
Thành phố Cần Thơ có 120 ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer, trong đó có 2 ngôi chùa được xếp hạng di tích quốc gia là chùa Kh'leang và chùa Dơi, 9 ngôi chùa được xếp hạng di tích cấp thành phố.
Hằng năm, vào ngày 8/4 âm lịch, Nhân dân các làng vùng Dâu (thuộc thị xã Thuận Thành cũ) lại tưng bừng mở hội chùa Dâu - Tổ đình Phật giáo Việt Nam. Đây là lễ hội truyền thống lâu đời nhất ở vùng Kinh Bắc.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An đang triển khai nhiều hoạt động như số hóa di tích, ứng dụng mã QR, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản và phát triển du lịch thông minh. Những bước chuyển này không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá hình ảnh Nghệ An trong thời đại công nghệ số.
Trong không gian cổ kính, trầm mặc của quê hương Đại thi hào Nguyễn Du, ca sĩ Tấn Sơn và Hoa khôi thể thao Ái Quỳ cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp của vùng đất, con người Hà Tĩnh.
Nhiều ý kiến tại hội thảo khoa học về Hoành Sơn Quan đề xuất tăng cường phối hợp quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa vùng Đèo Ngang.
Ngày 18/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với UBND phường Âu Cơ, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh tổ chức Hội thảo khoa học về thân thế, sự nghiệp Quan Chàng Lê Hùng Ánh và dòng họ Lê trong lịch sử thời hậu Hùng Vương.
Mặc dù không được ghi chép trong các thư tịch cổ do mới được du nhập vào nước ta đầu thế kỷ 20, nhưng cây atiso đã được chứng minh có nhiều tác dụng với sức khỏe. Bên cạnh bộ phận thường dùng là hoa, lá atiso cũng là một dược liệu quý.
Vị mặn trên đất Quảng, không chỉ đọng lại qua những địa danh như Diêm Điền, Nại Hiên, Lỗ Giáng - những nơi lưu dấu nghề muối xưa, mà còn thấm trong một sản vật quý, từng được nhiều thư tịch cổ ghi nhận.
Kỳ nghỉ dài ngày là dịp để thả mình vào trang sách. Tri Thức - ZNews trân trọng giới thiệu một số ấn phẩm thú vị ra mắt trong thời gian qua.