Hiểu thấu triệt nguồn gốc duyên sinh của xã hội cũng chính là bước đi đầu tiên để phá vỡ ngã chấp, hướng tới mục đích tối hậu là giải thoát và chấm dứt mọi khổ đau.
Đạo đức Phật giáo như một ngọn đèn sáng giữa đêm tối, như thuyền lớn giữa giông bão, giúp nhân loại vượt thoát những khủng hoảng hiện tại và mãi mãi về sau.
Trọng tâm giáo lý được truyền giảng cho cư sĩ Cấp Cô Độc bao gồm hệ thống thực hành buông xả hoàn toàn đối với sáu nội xứ, sáu ngoại xứ và sáu thức.
Đằng sau hai lý thuyết chứng Niết bàn và Thiên nhân hợp nhất đều ẩn chứa một mâu thuẫn nhân sinh sâu sắc: mâu thuẫn giữa sinh mệnh hữu hạn và vũ trụ vô hạn.
Trong cuộc sống, khái niệm “cái thiện” luôn được nhắc đến như một giá trị cốt lõi của đạo đức con người. Nhưng hiểu đúng về cái thiện không phải lúc nào cũng dễ dàng, và thực hành nó một cách đúng đắn càng đòi hỏi sự suy ngẫm sâu sắc.
Thích Quảng Hợp đưa ra luận điểm lấy Tính Không – Duyên khởi – Trung đạo làm nền tảng triết học, lấy Thiền và chính niệm làm phương thức tu tập – nhận thức, lấy nhập thế làm phương thức hành động và hướng tới những giá trị nhân sinh – xã hội của Phật giáo Việt Nam đương đại.
Hiếu hạnh trong ánh sáng duyên khởi và vô ngã không chỉ hạn hẹp ở sự báo đáp công ơn cha mẹ, mà còn là quá trình chuyển hóa từ tình cảm tri ân cá nhân đến trí tuệ sâu sắc và lòng từ bi rộng lớn.
Trí tuệ Phật giáo không chỉ là một kho tàng tri thức tâm linh mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng các chiến lược phát triển bền vững.
Lời dạy của đức Phật nhắc nhở rằng một số câu hỏi có thể tạm thời để ngỏ, để chúng ta tập trung vào những giáo pháp thực tiễn đang hướng dẫn mình đến bình an và giác ngộ.
Khi Pāyāsi buông bỏ tà kiến để tiếp nhận chính kiến, Kinh Tệ-túc gợi mở hướng chuyển hóa tâm thức dựa trên việc buông bỏ ảo tưởng về tự ngã và sống trọn vẹn với thực tại duyên sinh.
Hiếu, từ chỗ là đạo đức gia đình, đã được mở rộng thành từ bi phổ quát, và trở thành động lực của lý tưởng cứu độ vô hạn. Từ đó, có thể khẳng định: Từ bi trong Phật giáo chính là hiếu được vô hạn hóa.
Hiếu, từ chỗ là đạo đức gia đình, đã được mở rộng thành từ bi phổ quát, và trở thành động lực của lý tưởng cứu độ vô hạn. Từ đó, có thể khẳng định: Từ bi trong Phật giáo chính là hiếu được vô hạn hóa.
NSGN - Khi chúng ta thấy núi là núi, thấy sông là sông, lúc đó chúng ta lặp lại những kiến thức học từ xã hội, gia đình. Những quy ước thế gian rằng ngọn núi trước mắt ta gọi là núi, con sông nơi bến đò thì gọi là con sông. Chúng ta học từ quy ước, từ kiến thức quá khứ của tập thể cộng đồng, và gọi như thế.
AI chỉ thật sự là thiện xảo phương tiện khi AI biết giúp con người bớt mê lầm, bớt chấp thủ, biết sống có trách nhiệm và biết thương yêu nhau sâu sắc hơn.
Hành trình lớn nhất của một đời người hành trình quay về nhận diện chính tâm mình, xoa dịu tâm bớt chấp thủ, bớt mâu thuẫn và ngày càng có khả năng dung chứa vạn vật, vạn sự cuộc đời bằng tấm lòng từ bi và trí tuệ.
Hãy sống như dòng sông, lặng lẽ trôi, gặp đá thì chảy vòng qua, gặp vực thì bình thản đổ xuống, để cuối cùng, dù cuộc đời giữa hàng vạn mảnh ghép muôn màu, bạn vẫn giữ được tâm hồn nguyên vẹn, tĩnh tại và tỏa sáng giữa thế gian.
Người biết hòa hợp sẽ không lấy hơn thua làm mục đích, không lấy bản ngã làm trung tâm, mà lấy sự an vui của mọi người làm niềm vui của chính mình.
Kinh Đế-thích sở vấn cho thấy hận thù, tranh chấp và bất an không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, mà khởi lên từ một chuỗi duyên khởi của tâm, bắt đầu từ vọng tưởng, tầm, dục, ưa-ghét, rồi dẫn đến tật đố và xan tham.
Tranh Tứ quý với Tùng - Cúc - Trúc - Mai không chỉ là di sản nghệ thuật tinh tế mà còn chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc.
Dưới góc nhìn vô ngã, tám pháp không chỉ là tiêu chuẩn đạo đức mà còn là lộ trình thực hành giúp chuyển hóa ngã chấp để tháo gỡ sự chấp thủ một cái tôi và thiết lập trí tuệ thấy biết chân lý.
Mong rằng ngọn đèn chính niệm sẽ luôn soi chiếu trên vạn nẻo đường đời, giúp chúng ta biết cúi đầu khiêm hạ trước nhân gian và mỉm cười tự tại trước mọi nỗi khổ niềm đau của cuộc đời.
Đạo Phật khuyến khích cầu nguyện không chỉ cho bản thân mà còn cho người khác. Việc cầu nguyện điều gì đó cho người khác mang ý nghĩa cao đẹp thể hiện tấm lòng của mình đối với người đó, thể hiện tình thân thương, thể hiện tinh thần từ bi, vô ngã, vị tha...
Kinh Xà-ni-sa (DN18) tuy không trực tiếp luận giải vô ngã như các kinh khác, nhưng qua những nội dung về tái sinh - nghiệp báo, năm kiết sử - quả Dự lưu và ba con đường an lạc - đoạn diệt vô minh, đã khẳng định rõ tinh thần vô ngã.
Thân này gửi tạm cuộc đời. Mưa qua, nắng lại, đất trời vẫn nguyên. Vô thường một trận mưa đêm. Vô ngã một giọt lặng im giữa trời.
Hơn hai mươi lăm thế kỷ trước, Ấn Độ từng chứng kiến sự xuất hiện của một nhân vật lịch sử mà cách thái giác ngộ đã làm lay động cả một truyền thống tâm linh được tôn sùng thời bấy giờ.
Ngày nay, nhân loại đạt được nhiều thành tựu lớn lao về khoa học, công nghệ, kinh tế, nhưng thế giới vẫn đang chứng kiến chiến tranh, xung đột, biến đổi khí hậu... Trong hoàn cảnh đó, Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2026 vừa diễn ra tại Trung Quốc với chủ đề 'Trí tuệ Phật giáo thúc đẩy phát triển bền vững toàn cầu và xây dựng tương lai chung cho nhân loại' mang ý nghĩa đặc biệt.
Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, Phật giáo không chỉ đơn thuần tồn tại như một hệ thống tín ngưỡng, một tôn giáo độc lập, mà đã bám rễ sâu sắc, hòa quyện vào huyết mạch của đời sống văn hóa, xã hội Việt Nam.
Việc thấu suốt giáo lý vô ngã qua bài kinh này giúp chúng ta phá vỡ ngã chấp sai lầm, biết sống xả ly, vị tha, đồng thời thiết lập đời sống an nhiên, tự tại giữa một thế giới đầy biến động, vô thường.
Theo triết lý đạo Phật, của cải vật chất có được nhờ đầu cơ chỉ vì lòng tham, do tính không ổn định và sự căng thẳng tinh thần phát sinh, thường mang mầm mống của khổ đau trong tương lai.
Dù là vị vua có quyền lực lớn, Mi Tiên vẫn lắng nghe và học hỏi giáo pháp từ Na Tiên. Điều này cho thấy vị trí đặc biệt của người xuất gia trong đời sống văn hóa và tinh thần của xã hội Ấn Độ đương thời.
Trong lý tưởng Bồ Tát, vô ngã không phải là khái niệm triết học trừu tượng mà là kết quả của một đời sống hành động liên tục vì lợi ích chúng sinh. Chính nhờ tinh tấn mà từng bước tháo gỡ chấp ngã và mở rộng tâm từ bi.
Có thể trong tương lai, nhân loại sẽ tạo ra vô số trí tuệ nhân tạo. Nhưng điều thế giới thiếu nhất, có lẽ vẫn luôn là: trí tuệ để hiểu chính mình.
Nhờ duyên sinh, vô thường, vô ngã, không có ai 'trở lại', không có ai 'đi tiếp'. Chỉ có tiến trình nhân quả tiếp diễn, trong đó mỗi hình tướng mới xuất hiện đều vừa liên hệ với quá khứ, vừa hoàn toàn không phải là quá khứ.
Thông qua phân tích cấu trúc Giới - Định - Tuệ trong Kinh Subha, có thể thấy rằng giáo lý vô ngã là kết quả của một tiến trình tu tập có điều kiện. Hành vi, tâm thức và thân tâm đều mang tính duyên sinh.
'Quán pháp vô ngã' là pháp tu quan trọng trong Phật giáo có mục đích thiết thực, lợi ích lớn cho hành giả. Kính mời bạn đọc tìm hiểu cùng Tạp chí NCPH thông qua những câu hỏi trắc nghiệm để biết sâu hơn về pháp môn này:
Khi một truyền thống tôn giáo nói chung được nội tâm hóa sâu sắc trong cộng đồng toàn xã hội và được định hướng theo các giá trị nhân văn, có thể trở thành sức mạnh quốc gia, chứ không phải chỉ là chiều kích riêng của tín ngưỡng.
Ngày 1/5, Chính quyền bang Punjab, Pakistan đã phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam, Thái Lan, Myanmar, Nepal và Cao ủy Sri Lanka tại Islamabad đồng tổ chức Lễ Phật Đản Vesak 2026 tại Taxila, Trung tâm Phật giáo thế giới thời cổ đại và tại Bảo tháp Dhammarajika, nơi lưu giữ xá lợi Đức Phật từ hơn 2.000 năm trước.
Nếu Vô ngã, dựa trên nền tảng Duyên khởi, phân tách cấu trúc khái niệm về một 'cái ngã' thường hằng bằng cách chỉ ra các yếu tố kết thành và vô thường của Ngũ uẩn. Đối lại nguyên lý Vô vi, trong hệ tương quan với Đạo và tính tự nhiên (ziran), đưa hành động trở về trạng thái thuận ứng với quy luật vận hành của tự nhiên, với nội tại của vũ trụ.
Trên Quảng trường Ba Đình lịch sử, ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trịnh trọng tuyên bố với thế giới về nền độc lập của dân tộc, đặt nền tảng cho sự tiến bộ của đất nước.
Phật giáo Việt Nam sở hữu một hệ thống giá trị thẩm mỹ phong phú, được cất giữ trong ba trụ cột: Phạm trù tinh thần, thiết chế và quan hệ của Phật giáo.
HNN - Buông xả (hay xả ly) là trạng thái tâm không dính mắc, chấp thủ, hay bám víu vào vật chất, cảm xúc, danh vọng, hay các quan điểm cá nhân, nhằm đạt được sự an lạc và giải thoát. Đây là sự từ bỏ phiền não, tham ái, giữ tâm bình thản trước thuận cảnh hay nghịch cảnh.
Trong thế giới hội họa của nghệ sĩ, nhà báo Tạ Hải, chất liệu không đến từ bảng màu hóa chất mà được chắt lọc từ những gì thuần khiết nhất của đất trời: những cánh hoa khô và lá cây rơi rụng.
Từ ngày 15/04 đến 19/04/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội), công chúng sẽ có cơ hội đắm mình trong không gian nghệ thuật độc đáo của triển lãm mang tên 'Cuộc chơi với lá'…
Sau hơn 60 năm theo đuổi thể loại nghệ thuật đặc biệt, tranh lá của nghệ sĩ Tạ Hải vẫn có nhiều tìm tòi và sáng tạo, mang lại tiếng nói cảm xúc mới lạ cho mỹ thuật đương đại.
Khi khủng hoảng được nhìn nhận như hệ quả của một sự đứt gãy trong nhận thức về tính tương thuộc, việc phục hồi những mối liên hệ này trở thành một phần thiết yếu của mọi nỗ lực hướng tới một tương lai bền vững.
Đạo Phật hướng con người tới một đời sống đạo đức hướng thượng, 'chân - thiện - mỹ' vô ngã vị tha, sống lợi người lợi mình, từ bi hỷ xả, làm lành lánh dữ, khiêm cung hiếu kính, tri ân biết ơn và đền ơn, thiểu dục tri túc, tương thân tương ái...
Từ ngày 15 - 19/4, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam diễn ra triển lãm tranh độc đáo mang tên 'Cuộc chơi với lá'.