Cộng đồng người Mông thường sinh sống ở những nơi núi cao, biệt lập, không chỉ đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt mà còn phải đối mặt với thú rừng nguy hiểm. Phải chăng, từ điều kiện sinh sống ấy đã tạo cho người Mông những phẩm chất tốt đẹp, dũng cảm và bền bỉ để họ đủ sức sinh tồn và phát triển?
Ở xã Nậm Xé, huyện Văn Bàn, người Mông xanh (chiếm khoảng 60% dân số) là ngành người Mông duy nhất hiện cư trú ở Việt Nam. Tộc người này có nguồn gốc từ Nhật Bản. Không biết từ bao giờ và do biến cố lịch sử nào đã đưa tộc người Mông xanh ở một đất nước xa xôi phiêu bạt đến Nậm Xé. Cũng không biết tập tục nào khiến họ dũng cảm chọn vùng núi nhọn, đất dốc trên đỉnh Khau Co quanh năm mây phủ làm nơi 'ăn đời, ở kiếp'. Nhưng từ rất sớm, người Mông xanh ở Nậm Xé đã một lòng theo Đảng, cùng các dân tộc khác chiến đấu, làm nên chiến thắng đồn Khau Co, góp phần giải phóng quê hương Lào Cai.