Trước và trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nhiều ngôi làng ở vùng ATK Tuyên Quang đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia Việt Minh. Dân làng không chỉ nuôi giấu, che chở cho cán bộ cách mạng mà còn sống chết giữ bí mật cho cách mạng. Hôm nay, trong thời bình và đổi mới, những ngôi làng ấy vẫn đang viết tiếp trang sử mới bằng sự đổi thay, bằng truyền thống và khát vọng phát triển từ gốc rễ cách mạng thiêng liêng.