Theo Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai, sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt. Để chi viện cho chiến trường miền Nam, hàng trăm đoàn cán bộ đã bí mật vượt dãy Trường Sơn, mang mật danh 'đi B'. Vì yêu cầu bảo mật, toàn bộ hồ sơ, kỷ vật và tư trang cá nhân của các cán bộ đều được gửi lại Ủy ban Thống nhất Chính phủ lưu giữ.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), sáng 24-7, Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai tổ chức lễ trao trả hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B cho thân nhân các gia đình trên địa bàn tỉnh.
Tại triển lãm chuyên đề 'Thanh xuân gửi lại' nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), người xem có dịp chứng kiến hơn 100 tài liệu, hình ảnh và kỷ vật gốc quý giá. Những lá đơn tình nguyện viết bằng mực tím hoặc nhòe mồ hôi, những cuốn nhật ký chiến trường sờn gáy, những bức thư gửi gia đình trước giờ xung trận…, tất cả đã mở ra một không gian xúc động và tự hào.
Hơn 72.000 hồ sơ thuộc khối tài liệu hồ sơ cán bộ đi B đang được gìn giữ, bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III là kho ký ức khổng lồ về đất nước, con người Việt Nam của một thời hoa lửa. Những nỗ lực khai mở kho ký ức đặc biệt này không chỉ là trách nhiệm, sự tri ân đối với những người đã trực tiếp cống hiến tuổi thanh xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
![[Video] 'Thanh xuân gửi lại' – Tri ân thế hệ cán bộ đi B](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r3x2/2026_07_17_14_55636529/b2deaffde3b60ae853a7.jpg.avif)
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, sáng 17/7, tại Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Bộ Nội vụ đã diễn ra khai mạc trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B với chủ đề 'Thanh xuân gửi lại'.
Theo bà Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ), Trung tâm Lưu đang bảo quản một khối lượng rất lớn tài liệu liên quan đến thương binh, liệt sĩ và cán bộ đi B. Đây không chỉ là các hồ sơ cá nhân mà còn có hệ thống văn bản phản ánh chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với người có công qua từng thời kỳ, trong đó có nhiều tài liệu thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với công tác thương binh, liệt sĩ.
Những hồ sơ, kỷ vật và tài liệu lưu trữ đang được Trung tâm Lưu trữ quốc gia III (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ) bảo quản là nguồn căn cứ quan trọng phục vụ công tác xác minh danh tính liệt sĩ.
Sau hàng chục năm, người con gái của một cán bộ đi B, liệt sĩ Đặng Bá Triều đã có được thông tin về hồ sơ của cha mình đang lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Những trang hồ sơ gợi lại ký ức xúc động về người liệt sĩ đã ngã xuống sau ngày đất nước thống nhất.