Từ phiên chợ số đến 'con đường mới' cho nông sản vùng cao

Tại chợ phiên xã Kiên Đài, chiếc điện thoại đặt trước gian hàng đang mở ra cách bán hàng mới cho người dân. Qua 4 phiên phát trực tiếp thử nghiệm của lãnh đạo xã và Ban quản trị trang “Chợ vùng cao Kiên Đài”, mô hình “Chợ quê, chợ số Kiên Đài” chính thức ra đời.

Có phiên phát trực tiếp thu hút tới 57.000 lượt xem, các sản phẩm như chè, hoa sâm, củ sâm, mật ong đã được bán đến người tiêu dùng. Từ chỗ chủ yếu bán hàng tại chợ hoặc tìm khách trong khu vực lân cận, người dân nay có thêm cơ hội đưa sản phẩm đến những thị trường xa hơn.

Chị Đặng Thị Ngà, quản trị viên trang “Chợ vùng cao Kiên Đài”, cho biết chính quyền địa phương hỗ trợ xây dựng kênh giới thiệu sản phẩm, hướng dẫn người dân đăng bài và tham gia phát trực tiếp.

Vào HTX, ứng dụng chuyển đổi số giúp đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi mở cửa thị trường, nâng cao thu nhập.

Những chuyển biến thực tế cho thấy công nghệ đang mở thêm cánh cửa thị trường, nhưng để bước qua cánh cửa ấy, người sản xuất cần tổ chức hoạt động bài bản hơn.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu liên kết các hộ sản xuất thông qua kinh tế tập thể, nòng cốt là HTX. Nếu mỗi hộ tự tìm khách, tự thương lượng giá và tự lo vận chuyển, khả năng đàm phán thường hạn chế, nhất là khi sản phẩm vào vụ thu hoạch đồng loạt.

Khi tham gia HTX, các hộ có điều kiện tập hợp sản lượng, thống nhất quy trình sản xuất, phân loại chất lượng và tổ chức tiêu thụ với quy mô lớn hơn.

Trên cơ sở hợp đồng và thỏa thuận cụ thể với đối tác, HTX có thể giúp thành viên chủ động kế hoạch sản xuất, kết nối đơn vị thu mua và giảm phụ thuộc vào những giao dịch mua bán nhất thời.

Lợi ích của HTX càng rõ khi nông sản vùng cao bước lên môi trường số. Tại xã Thông Nguyên, HTX Chế biến chè Phìn Hồ đang đầu tư công nghệ, xây dựng hình ảnh sản phẩm trên mạng xã hội và thu hút người trẻ am hiểu công nghệ số về làm việc.

Ông Lý Thành Nhân, Giám đốc HTX, cho biết người trẻ đảm nhiệm việc chụp ảnh, cập nhật thông tin, tương tác với khách hàng; người trực tiếp sản xuất cung cấp kiến thức về cây chè, quy trình chế biến và chất lượng sản phẩm.

Sự kết hợp này giúp HTX chủ động kể câu chuyện về sản phẩm, duy trì kết nối với khách hàng ngay cả khi phiên chợ kết thúc. Đây cũng là minh chứng cho thấy HTX không chỉ là nơi tập hợp người sản xuất mà còn có thể trở thành đầu mối tổ chức thị trường, ứng dụng công nghệ và nâng giá trị nông sản.

Dẫu vậy, vào HTX không có nghĩa mặc nhiên được bao tiêu hay bán hàng với giá cao. Hiệu quả phụ thuộc vào năng lực quản trị, tính minh bạch, chất lượng sản phẩm và khả năng tìm kiếm đối tác.

Người dân cần tìm hiểu phương án sản xuất, điều lệ, quyền lợi và nghĩa vụ thành viên; HTX phải công khai cơ chế thu mua, phân chia lợi ích, chi phí dịch vụ và các điều kiện thực hiện hợp đồng.

Những cam kết bao tiêu cần gắn với tiêu chuẩn chất lượng, sản lượng, thời hạn giao hàng và phương thức thanh toán cụ thể. Chỉ khi quyền lợi được xác định rõ, liên kết mới đủ sức tạo niềm tin và hạn chế rủi ro cho cả người sản xuất lẫn đơn vị thu mua.

Từ Kiên Đài đến Thông Nguyên, phiên chợ số đang tạo thêm con đường đưa đặc sản vùng cao đến người tiêu dùng.

Khi công nghệ mở cửa thị trường, HTX trở thành điểm tựa tổ chức sản xuất và kết nối tiêu thụ, để đồng bào không chỉ bán được hàng mà còn yên tâm sản xuất lâu dài.