Văn hóa doanh nghiệp và giá trị tăng trưởng thực chất

Hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của Nghị quyết

80

Nhắc lại thông điệp mang tính định hướng chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW: “Nếu kinh tế quyết định khả năng đi nhanh thì văn hóa quyết định khả năng đi xa”, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho rằng, văn hóa đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển nhanh, bền vững của doanh nghiệp và của toàn nền kinh tế.

Nghị quyết 80 đã xác lập vị thế mới của văn hóa trong phát triển quốc gia. Đối với khối doanh nghiệp, việc thực thi tinh thần Nghị quyết đòi hỏi sự chuyển dịch từ nhận thức sang hành động thực chất. Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, văn hóa doanh nghiệp phải là sự kết hợp hài hòa giữa giữ gìn bản sắc dân tộc và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiện đại. Văn hóa không thể chỉ là những khẩu hiệu hoa mỹ treo trên tường hay bộ nhận diện thương hiệu đơn thuần, mà phải đóng vai trò như một “hệ điều hành” quản trị, chi phối mọi quyết định kinh doanh, cách ứng xử với người lao động, đối tác và khách hàng.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng phát biểu tại Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 sáng 13/10. Ảnh: Trần Huấn

Để tinh thần Nghị quyết 80 trở thành nguồn lực nội sinh, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đưa ra 8 giá trị cốt lõi đối với cộng đồng doanh nghiệp: thứ nhất, liêm chính, thượng tôn pháp luật và giữ chữ tín; thứ hai, lấy giá trị thực cho khách hàng làm căn cứ hành động; thứ ba, tôn trọng con người, trọng dụng tài năng và phát triển năng lực; thứ tư, tôn trọng đổi mới sáng tạo, học tập liên tục và thích ứng nhanh; thứ năm, sử dụng dữ liệu, tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm; thứ sáu, văn hóa nêu gương từ người đứng đầu; thứ bảy, giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam; và thứ tám, gắn khát vọng phát triển của doanh nghiệp với trách nhiệm dài hạn đối với đất nước và cộng đồng.

“Những giá trị này chỉ thực sự có sức sống khi được kiểm chứng qua các quyết định trong thời điểm khó khăn. Sự liêm chính được khẳng định khi doanh nghiệp đứng trước lựa chọn giữa lợi ích ngắn hạn và nguyên tắc đạo đức; chữ tín được minh chứng bằng chất lượng sản phẩm, tinh thần chịu trách nhiệm khi phát sinh sự cố và sự sòng phẳng trong thực thi cam kết với mọi đối tác”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.

Sáng tạo có trách nhiệm

Đặt văn hóa doanh nghiệp trong dòng chảy đổi mới sáng tạo của Nghị quyết 80, để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), TS. Chử Đức Hoàng góp ý, doanh nghiệp cần chuyển tinh thần sáng tạo thành những quyết định có thể thực hiện và đánh giá như trao cơ hội đề xuất, dành nguồn lực thử nghiệm, học từ kết quả và giữ trách nhiệm với khách hàng, người lao động. Chính sách hỗ trợ không thay doanh nghiệp tạo dựng văn hóa, nhưng có thể giảm trở ngại cho bước đi đầu tiên và khuyến khích đổi mới bền bỉ.

Để xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới, cần thiết phải giữ gìn bản sắc văn hóa và tính liêm chính. Ảnh: Phạm Sỹ

Theo TS. Chử Đức Hoàng, văn hóa đổi mới trong doanh nghiệp cần được vận hành đồng bộ qua 5 thành tố: cam kết của lãnh đạo; khả năng học hỏi và đề xuất của con người; quy trình quản trị; thử nghiệm có trách nhiệm; và kết nối mở với đối tác. Đặc biệt trong kỷ nguyên AI và tự động hóa, yêu cầu giữ gìn bản sắc văn hóa và tính liêm chính càng trở nên sống còn.

"Đổi mới có trách nhiệm phải bảo vệ quyền lợi khách hàng, tôn trọng người lao động và không đánh đổi niềm tin lấy tốc độ. Năng lực cạnh tranh nên được đo bằng giá trị thực mang lại cho khách hàng thay vì số công nghệ được mua về. Trước khi đưa một công cụ mới vào sử dụng, doanh nghiệp nên làm rõ ai được đào tạo, ai kiểm tra kết quả, dữ liệu nào được phép sử dụng và ai chịu trách nhiệm khi có sai sót", TS. Chử Đức Hoàng nhấn mạnh.

Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Nguyễn Anh Vũ đồng quan điểm khi chỉ ra: "Niềm tin cũng là vốn; uy tín cũng là tài sản; đạo đức cũng tạo ra giá trị kinh tế. Khi khách hàng, người lao động và đối tác đặt niềm tin vào doanh nghiệp, niềm tin ấy sẽ trở thành một dạng vốn quý giúp duy trì quan hệ, củng cố thương hiệu và mở rộng không gian phát triển".

Công nghệ là công cụ, nhưng văn hóa mới quyết định cách công nghệ phục vụ con người và xã hội.

Chuyển hóa văn hóa thành năng lực cạnh tranh

Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam Hồ Anh Tuấn đề xuất 4 cơ chế cốt lõi nhằm chuyển hóa văn hóa thành năng lực cạnh tranh thực chất. Trước hết là giảm chi phí của sự thiếu tin cậy. Doanh nghiệp cần cam kết rõ ràng, thông tin trung thực, có trách nhiệm khi xảy ra sai sót nhằm tránh tối đa tranh chấp, kiểm tra trùng lặp và thương lượng lại không cần thiết. Niềm tin có cơ sở giúp quá trình hợp tác diễn ra thuận lợi, hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng phối hợp nội bộ thông qua việc thể hiện rõ trách nhiệm, báo cáo vấn đề sớm, đánh giá theo kết quả chung giúp giảm lỗi và rút ngắn thời gian đáp ứng; trong đó tôn trọng con người phải luôn đi cùng kỷ luật thực thi nghiêm túc.

Trong kỷ nguyên số, văn hóa doanh nghiệp phải là sự kết hợp hài hòa giữa giữ gìn bản sắc dân tộc và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiện đại. Ảnh: TH

Trong khi đó, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội Mạc Quốc Anh nhấn mạnh: “Văn hóa doanh nghiệp phải được đo bằng những thay đổi cụ thể ngay trong quản trị hàng ngày. Mỗi doanh nghiệp giữ được chữ tín sẽ góp phần xây dựng một nền kinh tế quốc gia đáng tin cậy. Chúng tôi đề nghị từng đơn vị lựa chọn ngay một vấn đề văn hóa tồn tại để cải thiện, từ chất lượng phục vụ, sự phối hợp nội bộ đến tính minh bạch, với tiêu chuẩn, người chịu trách nhiệm và thời hạn rõ ràng”.

Quán triệt và cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 80, những giải pháp quản trị sáng tạo, thực chất từ cộng đồng doanh nghiệp chính là chìa khóa then chốt để khơi thông nguồn lực nội sinh. Khi văn hóa thấm sâu vào từng quyết định kinh doanh và sản phẩm, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có đầy đủ bản lĩnh, năng lực cạnh tranh bền vững để tự tin vươn ra thế giới.