Xe tải 'độ' đèn, còi hơi: Chế tài nào cho hành vi gây mất an toàn?

Hiểm họa từ đèn chói, còi lớn

Đêm 8-10, Tổ công tác Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 7, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội tuần tra, kiểm soát tại nút giao Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, phường Khương Đình, Hà Nội tập trung kiểm tra xe tải lắp thêm đèn, sử dụng còi hơi trái quy định và chở vật liệu rơi vãi.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện một số phương tiện lắp thêm đèn LED, đèn bi cầu có cường độ sáng lớn, gây chói mắt, hạn chế khả năng quan sát của người đi ngược chiều.

Lực lượng Cảnh sát giao thông phát hiện xe độ chế thêm đèn chiếu sáng. Ảnh: Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội

Điển hình, tài xế N.V.M (sinh năm 1989, trú tại tỉnh Ninh Bình, điều khiển xe tải lắp thêm hai dải đèn LED. Tài xế trình bày mình là người làm thuê, hệ thống đèn do chủ xe lắp để đi trong sương mù. Một trường hợp khác, tài xế N.V.H (sinh năm 1986, trú tại tỉnh Ninh Bình, giải thích việc lắp thêm chùm đèn phía trước nhằm quan sát khi đi qua đường tối.

Bên cạnh đó, tổ công tác kiểm tra việc sử dụng còi hơi trái quy định. Tiếng còi lớn, bất ngờ có thể khiến người đi đường giật mình, ảnh hưởng khả năng xử lý tình huống và gây xáo trộn sinh hoạt của người dân vào ban đêm.

Lực lượng chức năng còn phát hiện xe chở vật liệu xây dựng che chắn không bảo đảm, để đất đá rơi xuống đường, gây bụi bẩn và tiềm ẩn nguy cơ trượt ngã đối với người đi xe máy, xe đạp. Những vi phạm này cần được xử lý, khắc phục kịp thời để bảo đảm an toàn giao thông.

Không thể lấy tiện lợi làm lý do vi phạm

Từ những vi phạm được phát hiện, vấn đề đặt ra là trách nhiệm của cả người lái và chủ phương tiện trong việc bảo đảm an toàn giao thông.

Theo luật sư Kiều Thị Thúy, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, nhu cầu di chuyển qua đường tối hoặc trong thời tiết bất lợi không phải lý do để lắp thêm đèn, còi trái quy định. Người lái phải sử dụng hệ thống chiếu sáng phù hợp, điều chỉnh tốc độ và bảo đảm an toàn cho người cùng lưu thông. Việc chỉ là người làm thuê không đồng nghĩa được miễn trách nhiệm; đồng thời, trách nhiệm của chủ xe cũng cần được xem xét nếu có căn cứ.

Luật sư Thúy cho biết, theo điểm a khoản 3 Điều 13 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô lắp thêm đèn tại các vị trí trái quy định bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng, trừ đèn sương mù dạng rời được lắp đúng quy định. Người vi phạm còn bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe và buộc tháo bỏ thiết bị lắp thêm không đúng quy định.

Đối với còi, cần phân biệt từng hành vi: Sử dụng còi hơi tại đoạn đường qua khu dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động bị phạt từ 800.000 đến 1 triệu đồng; điều khiển xe lắp đặt, sử dụng còi vượt quá âm lượng quy định bị phạt từ 3 đến 4 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Hành vi chở đất đá, phế thải, hàng rời không che đậy hoặc đã che đậy nhưng vẫn để rơi vãi bị phạt từ 2 đến 4 triệu đồng.

Nếu hành vi vi phạm gây hậu quả đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”. Theo đó, khung hình phạt cơ bản là phạt tiền từ 30 đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm; trường hợp thuộc khung tăng nặng, mức phạt tù có thể lên đến 15 năm. Người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng phải làm rõ hành vi, lỗi, hậu quả và mối quan hệ nhân quả với thiệt hại xảy ra. Không thể chỉ vì xe có đèn, còi trái quy định mà mặc nhiên quy trách nhiệm hình sự cho tài xế khi xảy ra tai nạn. Việc xử lý cần đi đôi với yêu cầu tháo bỏ thiết bị lắp thêm trái quy định, nâng cao trách nhiệm của chủ xe và tài xế, bảo đảm mỗi phương tiện lưu thông đều đáp ứng yêu cầu an toàn.