Kinh tế toàn cầu sắp chạm giới hạn chống chịu

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới công bố ngày 13/10 tại Bangkok, IMF nhận định kinh tế toàn cầu đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước những tác động từ xung đột tại Trung Đông trong nửa năm qua. Việc chuyển hướng nguồn cung dầu tránh eo biển Hormuz và giải phóng các kho dự trữ năng lượng chiến lược đã giúp hạn chế đà tăng giá dầu.

Tuy nhiên, dư địa ứng phó đang thu hẹp. Lượng dự trữ năng lượng giảm, trong khi gánh nặng nợ công và thâm hụt ngân sách khiến nhiều chính phủ khó hỗ trợ người dân nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng mạnh. Kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ gần đây cũng xuống mức thấp nhất kể từ năm 1982.

Nhà máy lọc dầu ExxonMobil gần Joliet, bang Illinois (Mỹ), tiếp nhận dầu thô từ kho dự trữ chiến lược của nước này để bù đắp nguồn cung nhập khẩu thiếu hụt. Ảnh: Tannen Maury/EPA-EFE.

IMF cảnh báo xung đột Trung Đông kéo dài hoặc leo thang có thể đẩy giá năng lượng và lương thực tăng cao. Những gián đoạn tại cơ sở hạ tầng năng lượng, các cuộc tấn công mạng và thời tiết cực đoan cũng có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình hình.

Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva kêu gọi các chính phủ kiểm soát chi tiêu trong bối cảnh nợ toàn cầu gia tăng. Trong khi đó, tổ chức này khuyến nghị các ngân hàng trung ương không phản ứng thái quá trước những đợt tăng lạm phát ngắn hạn, nhưng cần sẵn sàng hành động nếu áp lực giá cả kéo dài.

IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 lên 3,1%, từ mức 3% trong lần cập nhật hồi tháng 7, đồng thời giữ nguyên dự báo năm 2027 ở mức 3,4%. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo giá năng lượng cao kéo dài và lãi suất tăng có thể gây sức ép lên tiêu dùng, đầu tư và triển vọng tăng trưởng trong năm tới.

Lạm phát toàn cầu được dự báo ở mức 4,7% năm 2026 và giảm xuống 4,1% vào năm 2027, cao hơn dự báo trước đó. Ngoài rủi ro địa chính trị và năng lượng, IMF cũng lưu ý nguy cơ thị trường biến động mạnh do những tác động liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).