Xuất siêu xuất hiện trở lại trong tháng gần nhất chưa đủ để đảo chiều cán cân thương mại, khi làn sóng nhập khẩu tư liệu sản xuất và công nghệ cao tiếp tục gia tăng mạnh mẽ. Đây là chi phí đầu vào cần thiết cho một chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng hiệu quả dài hạn đòi hỏi khả năng chuyển hóa máy móc, thiết bị thành năng lực sản xuất thực chất và gia tăng giá trị nội địa.
Bước vào những tháng cuối năm, không phải doanh nghiệp (DN) nào cũng có lượng đơn hàng dồi dào. Chính vì vậy mà loạt DN dệt may trong nước đối mặt tình trạng vừa lo giữ đơn hàng, khách hàng, vừa bảo đảm hiệu quả sản xuất.
Chi phí logistics cao đang bào mòn lợi nhuận và sức cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu. Giảm phụ thuộc đường bộ, kết nối các mắt xích và tổ chức vận tải theo dòng hàng là yêu cầu cấp thiết để tối ưu chi phí logistics, góp phần nâng sức cạnh tranh xuất khẩu cho hàng Việt.
Hạ tầng logistics Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể, song điểm nghẽn lớn vẫn nằm ở khả năng kết nối và tổ chức khai thác.
Trong bối cảnh phát triển mới hiện nay, yêu cầu đặt ra không chỉ là sửa đổi, bổ sung thêm quy định, mà quan trọng hơn là xây dựng một hệ thống thể chế đồng bộ, rõ ràng, khả thi, có tính dự báo và phù hợp với cách thức vận hành thực tế của lĩnh vực logistics Việt Nam.
Ngành dệt may đang đứng trước một nghịch lý là đơn hàng vẫn có, thị trường xuất khẩu vẫn mở rộng nhưng dư địa lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng thu hẹp. Trong bối cảnh đơn giá bị "ép thấp", quy mô đơn hàng nhỏ, thời gian giao hàng gấp và chi phí đầu vào liên tục gia tăng thì logistics trở thành một trong những biến số quyết định khả năng giữ đơn hàng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Chi phí còn cao, hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, vận tải hàng hóa phụ thuộc lớn vào đường bộ, trong khi năng lực của doanh nghiệp chưa đồng đều đang là những điểm nghẽn ngành logistics TP. Hồ Chí Minh.
Tại Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu do Bộ Công Thương tổ chức ngày 22/9, nhiều ý kiến phát biểu cho rằng hạ tầng vận tải thiếu đồng bộ và thủ tục liên ngành chưa liên thông là lý do khiến chi phí logistics tăng cao.
Việc giảm chi phí logistics không thể chỉ trông chờ vào việc xây thêm hạ tầng hay ép giảm cước vận tải, mà cần một hệ thống được tổ chức lại theo hành lang hàng hóa, kết nối đa phương thức, chia sẻ dữ liệu và quan trọng nhất là đo được kết quả trước và sau khi can thiệp.
Logistics trở thành hạ tầng chiến lược của nền kinh tế. Để giảm chi phí và nâng sức cạnh tranh cần đầu tư xây dựng mạng lưới kết nối theo dòng hàng hóa. Đó là nhận định của các chuyên gia, nhà quản lý tại Hội nghị: “Giải pháp tối ưu hóa chi phí logistics, thúc đẩy xuất khẩu” diễn ra sáng 22/9.
Tại hội nghị logistics ngày 22/9, đại diện các hiệp hội đã đưa ra giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn trong hoạt động logistics tại Việt Nam, góp phần tối ưu chi phí cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Sáng 22/9/2026, tại trụ sở Bộ Công Thương, Cục Xuất nhập khẩu tổ chức Hội nghị trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu.
Từ hải quan, hạ tầng, kho vận đến vận tải, doanh nghiệp kiến nghị nhiều giải pháp giảm chi phí logistics, nâng sức cạnh tranh hàng Việt trên thị trường xuất nhập khẩu.
Logistics trở thành hạ tầng chiến lược của nền kinh tế. Để giảm chi phí và nâng sức cạnh tranh cần đầu tư xây dựng mạng lưới kết nối theo dòng hàng hóa.
Bộ Công Thương đề xuất các giải pháp đo lường, tối ưu vận tải, số hóa thủ tục và tăng kết nối đa phương thức nhằm giảm chi phí logistics, nâng sức cạnh tranh hàng xuất khẩu Việt Nam.
Theo chuyên gia, quy mô xuất nhập khẩu của nước ta đang tăng nhanh, nhưng lợi thế thương mại chỉ chuyển thành năng lực cạnh tranh khi hàng hóa được đưa tới thị trường với chi phí hợp lý, thời gian ổn định và khả năng tuân thủ đáng tin cậy.
Mạng lưới các Hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng mở đang tạo thêm dư địa cho xuất khẩu Việt Nam, nhưng lợi ích từ các cam kết thương mại không tự chuyển hóa thành giá trị cho doanh nghiệp. Khi các thị trường ngày càng yêu cầu cao về xuất xứ, tính minh bạch và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng, doanh nghiệp muốn đi xa phải nâng cấp năng lực từ bên trong.
Sáng 22/9, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Trao đổi giải pháp giảm chi phí logistics nhằm thúc đẩy xuất khẩu.
Việt Nam có lợi thế thuế quan tại Mexico nhờ Hiệp định Thương mại tự do (FTA), trong khi Canada bắt đầu tìm kiếm đối tác mới, trong đó có Việt Nam.
Với quy mô thương mại ngày càng lớn, xuất nhập khẩu và logistics đang giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy đạt nhiều kết quả quan trọng song bài toán giá trị gia tăng, năng lực cung ứng, kết nối logistics và chuyển đổi cơ hội vẫn là những điểm nghẽn cần được tháo gỡ.
Chuyển đổi số, nâng cao hạ tầng là các yếu tố được kỳ vọng sẽ giúp TPHCM giảm chi phí logistics xuống 12-15% GRDP.
Với mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) ngày càng rộng, Việt Nam đứng trước cơ hội ngày càng lớn để mở rộng thị trường xuất khẩu.
TP. Hồ Chí Minh tập trung mở rộng thị trường, phát triển logistics, tận dụng FTA, nâng cao năng lực doanh nghiệp, thúc đẩy xuất khẩu bền vững, tạo động lực tăng trưởng.
Chiều 21-9, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị thúc đẩy xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng TP Hồ Chí Minh, nhằm cập nhật chính sách, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thương mại quốc tế có nhiều biến động.
Chi phí logistics nội địa còn cao, chủ yếu do phụ thuộc vào đường bộ và thiếu kết nối đồng bộ giữa các phương thức vận tải, trung tâm logistics và vùng sản xuất. Giảm chi phí logistics vì thế cần chuyển từ đầu tư riêng lẻ sang hình thành mạng lưới liên vùng, đa phương thức, gắn với dòng hàng và hạ tầng số.
Dù nhiều trung tâm logistics quy mô lớn đã được đầu tư, song chi phí vận chuyển và lưu thông hàng hóa vẫn ở mức cao. Điểm nghẽn không chỉ nằm ở thiếu hạ tầng mà còn ở sự kết nối giữa các phương thức vận tải, giữa trung tâm logistics với vùng sản xuất và cảng biển.
Dù đã có những bước tiến đáng kể, hạ tầng logistics Việt Nam vẫn đang đối mặt với "điểm nghẽn" cốt lõi là khả năng kết nối giữa các cấu phần.
Phát triển hạ tầng logistics đồng bộ, kết nối đa phương thức và liên vùng được xác định là giải pháp then chốt để giảm chi phí, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và sức cạnh tranh.
Chi phí logistics đường bộ nội địa tính trên một tấn hàng trên một km hiện tại đang rất cao, theo phản ánh của doanh nghiệp.
Từ kho bãi, vận tải đến giao hàng, logistics đang thay đổi nhanh cùng thương mại điện tử và bán lẻ đa kênh. Theo đó, bài toán về logistics cũng cần được tổ chức lại mạng lưới theo dòng hàng hóa, kết nối các vùng sản xuất với vùng tiêu thụ.
Thể chế đang được đặt ở vị trí đầu tiên trong 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Làm sao để những quy định đang có thực sự đồng bộ, thống nhất và “ăn khớp” với nhau trong toàn bộ chuỗi logistics là vấn đề được đặt ra.
Sự bứt phá nhanh chóng của ngành logistics Việt Nam trong những năm gần đây đang đặt ra một bài toán không nhỏ đối với hệ thống pháp lý: Dù các quy định về hải quan, thuế, bảo hiểm, vận tải và giao thông từng bước được hoàn thiện, nhưng khi đi vào vận hành thực tế, chuỗi cung ứng lại bộc lộ không ít điểm nghẽn do các chính sách còn được xây dựng theo từng lĩnh vực, trong khi logistics là một hệ thống liên kết xuyên suốt từ sản xuất, kho bãi, vận tải đến thông quan và phân phối.
“Khoảng trống" thể chế giữa các điểm giao chuyên ngành và bài toán đồng bộ hóa đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi tư duy quản lý logistics, từ tháo gỡ điểm nghẽn đơn lẻ sang kết nối toàn bộ chuỗi lưu thông…
Logistics phát triển nhanh nhưng thể chế còn thiếu đồng bộ, đòi hỏi cách quản lý thay đổi theo dòng hàng hóa và chuỗi cung ứng.
Bộ Công thương đang rà soát các văn bản có liên quan, đồng thời nghiên cứu xây dựng luật logistics và đề xuất thành lập văn phòng logistics quốc gia, cơ sở dữ liệu logistics quốc gia.
Hoàn thiện thể chế được xác định là giải pháp then chốt để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển logistics Việt Nam theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Việc sửa đổi, bổ sung các chỉ tiêu sẽ giúp hoàn thiện Hệ thống chỉ tiêu thống kê logistics trong bối cảnh phát triển mới và triển khai thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển dịch vụ Logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050.
Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hiệu quả và có giá trị gia tăng cao, năng lực cạnh tranh tốt, phát huy lợi thế của đất nước trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo các chuyên gia, giải bài toán logistics Cần Thơ chính là giải bài toán năng lực cạnh tranh cho nông thủy sản toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Cần Thơ cần những doanh nghiệp 'đại bàng' mang theo vốn, công nghệ; đồng thời kêu gọi đầu tư trung tâm logistics cấp vùng, đặt tại vị trí kết nối trực tiếp cảng biển và cao tốc.
Thành phố Cần Thơ đang cần một cơ chế đặc thù để phát huy hiệu quả chuỗi giá trị logistics, qua đó giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các ngành hàng chủ lực của vùng.
Cần Thơ có nhiều lợi thế để phát triển thành trung tâm logistics của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tuy nhiên vẫn còn những 'điểm nghẽn' cần tháo gỡ, tạo động lực cho lĩnh vực logistics của Thành phố bứt phá tương xứng với vị trí, tiềm năng.
Đoàn công tác của Bộ Công Thương làm việc với Lãnh đạo Sở Công Thương và các Sở, ngành liên quan của TP. Hồ Chí Minh, các Hiệp hội, doanh nghiệp logistics nhằm phối hợp triển khai hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ được giao tại Chiến lược phát triển Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050.
TP. Hồ Chí Minh đang hoàn thiện kế hoạch triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam, hướng tới trung tâm dịch vụ logistics quốc tế và đầu tàu của cả nước.
Ngành logistics Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử với quy mô thị trường vươn tới mốc 50 tỷ USD và tốc độ tăng trưởng dự kiến đạt 14-16% mỗi năm. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm logistics của ASEAN và thế giới, những khát vọng vĩ mô cần phải được giải quyết từ những 'nút thắt' nhỏ nhất.
Hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện, logistics xanh và số hóa được thúc đẩy đang mở ra dư địa lớn cho hợp tác logistics Việt - Lào không ngừng phát triển.
Ngày 26/5, tại thủ đô Vientiane, Diễn đàn Doanh nghiệp logistics Việt Nam - Lào 2026 được tổ chức nhằm thúc đẩy kết nối logistics, thương mại, đầu tư và phát triển chuỗi cung ứng giữa hai nước.